Taksi plakalarında uzun süredir konuşulan "altın dönem" kapanıyor. Zorunlu hale getirilen yeni mali cihaz uygulamasıyla birlikte tüm gelirler kayıt altına alınacak, artan vergi yükü ise plaka fiyatlarını aşağı çekmeye başladı. 10 yıl önce tek bir plaka bedeliyle 4 daire satın alınabilirken, bugün ortalamanın altında bir semtte 2+1 daire almak dahi zorlaştı.
Taksiciler açısından kritik sürece girildi. 15 gün sonra yürürlüğe girecek yeni sistemle tüm hasılat anlık olarak Maliye'ye bildirilecek ve taksimetre üzerinden otomatik fiş kesilecek.
Yeni plaka sahiplerinin Taksi Mali Cihazı edinmesi için yalnızca 15 günlük süre kaldı.
Sürenin sona ermesiyle birlikte tüm kazançlar eş zamanlı olarak Maliye sistemine aktarılacak. Taksimetreyle entegre çalışacak cihaz otomatik fiş düzenleyecek. Yeni uygulamanın, taksicilerin gelirlerinde doğrudan yüzde 20, dolaylı etkilerle ise yüzde 45"e varan kayıplara yol açabileceği ifade ediliyor.
Taksi plakası fiyatları yılın en düşük seviyelerine doğru geriliyor. Esnaf odalarının kendi iç toplantılarında gerçek usulde uygulanan vergilerin yüzde 20'den yüzde 1,5'e düşürüleceği yönünde değerlendirmeler yapılsa da, uygulamanın başlamasına yalnızca 15 gün kaldı. Maliye cephesinden vergi indirimi konusunda resmi bir açıklama yapılmadı.
15 gün sonra yeni plaka alanlar araçlarına Taksi Mali Cihazı taktırmak zorunda olacak. Mevcut plaka sahipleri ise 1 Eylül 2026 tarihine kadar sisteme geçiş yapmakla yükümlü olacak.
Taksimetre, Taksi Mali Cihazı olmadan çalışamayacak. Aynı şekilde cihaz da tek başına fiş ya da e-belge düzenleyemeyecek ve manuel giriş yapılamayacak.
Bankaların taksicilere sağladığı bağımsız POS cihazları da uygulamadan kaldırılıyor. Bundan sonra taksilerde ayrı bir POS cihazı bulunmayacak. Tüm tahsilatlar taksimetre ve Taksi Mali Cihazı üzerinden gerçekleştirilecek.
Taksi Mali Cihazı, GPS aracılığıyla enlem-boylam bilgilerini içeren konum verisini zaman damgasıyla birlikte kayıt altına alacak.
Ancak taksimetre üzerinde yer alan GPS sistemi üzerinden bu verilerin alınabilmesi halinde cihazda ayrıca GPS özelliği bulunmasına gerek olmayacak. Böylece kartlı ödeme yapan yolcuların başlangıç ve varış noktaları da sistemde görülebilecek.
Taksilerin temel gider kalemini akaryakıt oluşturuyor. Bunun dışında aylık olarak stopaj, bakım-onarım masrafları, lastik faturaları ve plaka sahibi adına yasal sınırlar içinde düzenlenen yeme-içme giderleri masraf olarak gösterilip vergiden düşülebilecek.
Ancak takside çalışan ve SGK primini kendisi ödemek durumunda kalan şoförlerin KDV ve gelir vergisi hesaplamalarının nasıl yapılacağına dair net bir açıklama bulunmuyor.
Galerici ya da komisyoncular tarafından yasa dışı şekilde kiraya verilen taksilerde vergi sorumluluğunun kime ait olacağı da belirsizliğini koruyor.
Düzenleme öncesinde düşük vergi nedeniyle plaka sahipleri vergileri karşılayabiliyordu. Ancak günlük 10 bin lira ciro yapan bir ticari taksinin yaklaşık 2 bin lira KDV ödemesi çıkıyor. Günlük bir depo yakıt harcandığında 475 lira KDV düşülebiliyor, kalan tutar ise kâr olarak yazıldığı için gelir vergisi artıyor.
Plaka sahibi, şoför ve yasa dışı kiralama durumlarında vergi sisteminin nasıl işleyeceği henüz netleşmiş değil.
Kayıt dışı çalışmayı sürdürmek isteyen bazı taksiciler, ücretleri akıllı telefon uygulamaları üzerinden pazarlıkla belirleyebilir. Bu yöntemde taksimetre açılmadığı için vergiler hariç taşıma yapılabileceğinden fiyatlar yaklaşık yüzde 30 daha düşük olabilir.
Ancak bu yöntem yasa dışı kabul ediliyor. Tespit ya da ihbar halinde ağır yaptırımlar uygulanabilecek. "Korsan taksicilik" kapsamına giren bu durumlarda araçlar 60 gün trafikten men edilebilir, araç sahibine 100 bin lira para cezası kesilebilir ve sürücünün ehliyeti 30 gün süreyle geri alınabilir.
İlgili düzenleme henüz Resmi Gazete'de yayımlanmadığı için korsan taşımacılık cezası şu anda 58 bin 217 lira olarak uygulanıyor.
Ayrıca kayıt dışı taşımacılığa imkan tanıyan yolculara da Maliye tarafından idari para cezası kesilebilecek.
10 yıl önce taksi plakası bedeliyle 4-5 daire alınabilirken bugün ortalama altı bir semtte 2+1 daire almak dahi mümkün görünmüyor. Plakalar vergiler dahil yaklaşık 10 milyon liradan satışa sunuluyor. Yasa dışı plaka kiraları ise 55 bin lira seviyesinde.
Plakasını elden çıkarmak isteyenlerin sayısı artarken alıcı bulmak zorlaştı ve fiyatlar gerilemeye başladı. Taksi plakası fiyatlarının bir grup galerici ve komisyoncu tarafından belirlendiği ve bu satışlardan vergi ödenmediği öne sürülüyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, uygulama bazlı ticari taksi plakalarını ortalama 5 milyon liradan satışa sunmuştu. Taksi Mali Cihazı zorunluluğuna ilişkin kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından plaka fiyatlarının yaklaşık 3,5 milyon lira seviyesine kadar düştüğü belirtiliyor. Cihaz uygulamasının fiyatları daha da aşağı çekip çekmeyeceği ise henüz netlik kazanmadı.
Türkiye Gazetesi
