Tapu işlemlerinde köklü bir değişiklik 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe giriyor. Gayrimenkul alım satımlarında Güvenli Ödeme Sistemi'nin kullanılması zorunlu hale getirilecek. Satış bedeli, tapu devir işlemi tamamlanıncaya kadar sistem bünyesinde bloke olarak tutulacak.
Gayrimenkul alım satım süreçlerinde hem alıcının hem de satıcının haklarını güvence altına alan Güvenli Ödeme Sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla tüm tapu işlemlerinde zorunlu olarak uygulanmaya başlayacak. Tapuda ödeme yapısı köklü biçimde değişime uğruyor. Belirtilen tarihten itibaren tapu işlemlerinde "bloke sistem" mecburi tutuluyor. Bundan böyle elden nakit ödeme veya doğrudan havale ile ödeme yapılmayacak.
ÖNCE DEVİR SONRA PARA
Satış bedeli, tapu devir işlemi sonuçlanana kadar sistem içerisinde muhafaza edilecek. İşlem tamamlandığı anda tutar otomatik olarak satıcının hesabına aktarılacak. Özetle, tapuda çanta içinde nakit taşıma alışkanlığı sona eriyor. Alıcı ve satıcı, anlaşmalı bankalar ya da yetkili ödeme kuruluşları aracılığıyla sisteme başvuru yapacak. Tapu tescilinin onaylanmasının ardından, bloke edilen meblağ saniyeler içinde satıcının banka hesabına yatırılacak.
Sabah'ta yayımlanan habere göre, gayrimenkul satışlarında alıcı ve satıcıların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik riskiyle karşılaşmasının önüne geçilmesi, kayıt dışı ekonominin daraltılması ve para transferinin güvenli bir ortamda yapılması amacıyla ikinci el araç satışlarında halihazırda uygulanan güvenli ödeme sistemi, taşınmaz satışlarında da zorunlu hale getirilecek. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenleme için başlangıçta 1 Mayıs tarihi duyurulmuştu. Ancak ulaşılan bilgilere göre düzenleme 1 Temmuz'da hayata geçirilecek.
Taşınmaz satışlarında satış bedelinin satıcıya büyük ölçüde elden teslim edildiği, bunun da kayıt dışı işlemlere zemin hazırladığı, alıcı ve satıcı açısından dolandırıcılık ve sahtecilik vakalarına neden olabildiği, ayrıca yüksek miktarda nakit taşınmasının paranın çalınması gibi ciddi riskler doğurduğu ifade edildi.
3 AY UZATMA YETKİSİ
Ticaret Bakanlığı yetkilileri düzenlemenin son durumuna ilişkin şu açıklamayı yaptı: "Gerekli teknik altyapının kurulması ve sistem geliştirmelerinin eksiksiz biçimde tamamlanarak devreye alınabilmesi amacıyla sistemin 1 Temmuz 2026 tarihinde faaliyete geçirilmesi planlanmaktadır. Bakanlığımıza söz konusu süreyi 3 aya kadar uzatma yetkisinin de tanınması öngörülmektedir. Mevzuat çalışmamızda son aşamaya ulaşılmıştır. Sistemin planlanan takvimde devreye alınması için çalışmalarımızı titizlikle yürütmekteyiz. Bu çerçevede, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile birlikte teknik altyapı çalışmalarına başlanmıştır. Söz konusu değişikliğin en kısa zamanda yürürlüğe girmesini hedeflemekteyiz."
SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?
Türkiye'de uzun yıllardır konut alım satımında ödemeler çoğunlukla tapu işleminden önce, tapu sırasında ya da tapu sonrasında gerçekleştiriliyor. Ödeme yöntemleri ise genel olarak banka havalesi, EFT ya da kısmen nakit elden ödeme biçiminde oluyor. Alıcı parayı aktardığında tapunun sorunsuz devredilip devredilmeyeceğinden, satıcı ise tapuyu devrettiğinde ödemenin hesabına ulaşıp ulaşmayacağından kesin olarak emin olamıyor. Yeni dönemde ise süreç şöyle işleyecek: Alıcı ve satıcı satış bedeli üzerinde anlaşma sağlayacak. Güvenli ödeme sistemi üzerinden işlem başlatılacak.
Alıcı, satış bedelini doğrudan satıcının hesabına değil, sistemin güvenli hesabına aktaracak. Bu tutar, tapu devri gerçekleşene kadar kilitli olarak kalacak. Tapuda satış işlemi sonuçlandığında para satıcının hesabına yönlendirilecek. Tapu devrinin gerçekleşmemesi durumunda ise tutar alıcıya geri iade edilecek. Güvenli ödeme sistemi kullanımı karşılığında cüzi bir hizmet bedeli tahsil edilecek. Bu ücretin miktarı sistemin devreye girdiği tarihte netleşecek.
FARKLI UYGULAMALAR DA VAR
Sistem henüz yürürlüğe girmemiş olsa da alım satım işlemlerinde güvence arayanlar için alternatif uygulamalar mevcut. Bunlardan ilki, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile Takasbank ortaklığında hayata geçirilen Taputakas sistemidir. 2015 yılından bu yana hizmet veren bu sistemde satış bedeli fark etmeksizin 200 TL hizmet bedeli alınıyor. Benzer uygulamalar bankalar tarafından da sunuluyor. Ancak bunlar zorunlu olmayıp isteğe bağlı olduğundan yaygın bir şekilde tercih edilmiyor.
SİSTEM NE KAZANDIRIYOR?
PARA GÜVENDE: Satış bedeli, tapu tescili tamamlanana kadar tarafsız bir alanda bloke altında tutulur.
RİSK SIFIR: "Parayı aldım mı?", "Tapuyu devredecek mi?" gibi kaygılar tamamen ortadan kalkıyor.
SAHTECİLİĞE SON: Nakit taşıma riski ve sahte para gibi olumsuz durumlar tarihe karışıyor.
