"Ay tutulması hadisəsi" teqi üzrə xəbərlər
Ay tutulması Ayın Yer kürəsinin kölgəsinə daxil olması nəticəsində baş verən astronomik hadisədir. Bu zaman Ayın səthi qismən və ya tam şəkildə kölgələnir və adi parlaqlığını itirir. Ay tutulması yalnız dolunay fazasında müşahidə olunur və Günəş, Yer və Ay demək olar ki, eyni xətt üzərində yerləşdikdə baş verir.
Bu hadisə Günəş tutulmasından fərqli olaraq daha geniş ərazidən görünür və Yer kürəsinin Ay üfüqdə olan bütün bölgələrində müşahidə edilə bilər.
Ay tutulmasının növləri
Ay tutulmasının üç əsas növü mövcuddur:
-
Tam Ay tutulması – Ay tam şəkildə Yer kölgəsinə daxil olur və çox vaxt qırmızımtıl rəng alır. Bu hal “Qanlı Ay” kimi tanınır.
-
Qismən Ay tutulması – Ayın yalnız bir hissəsi Yer kölgəsi ilə örtülür.
-
Yarımkölgəli Ay tutulması – Ay Yer kürəsinin yarımkölgəsindən keçir və zəif qaralma müşahidə olunur.
Ayın qırmızı rəng almasının səbəbi
Tam Ay tutulması zamanı Ayın qırmızı və ya mis rənginə çalması Yer atmosferində Günəş şüalarının sınması ilə izah olunur. Qısa dalğalı mavi işıq səpələnir, uzun dalğalı qırmızı işıq isə Ay səthinə çatır.
Elmi əhəmiyyəti
Ay tutulmaları alimlər üçün Yer atmosferinin tərkibini və işığın sınma xüsusiyyətlərini öyrənmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda bu hadisələr Yer–Ay sistemində baş verən fiziki proseslərin tədqiqinə imkan yaradır.
Müşahidə təhlükəsizliyi
Ay tutulmasını müşahidə etmək tamamilə təhlükəsizdir. Bu hadisəni adi gözlə, eləcə də binokl və teleskop vasitəsilə izləmək mümkündür. Xüsusi qoruyucu vasitələrə ehtiyac yoxdur.
