Metronun 20 Yanvar stansiyası: tarix və əhəmiyyət

Bakı metrosunun Yaşıl xəttində yerləşən 20 Yanvar stansiyası paytaxtın ən əhəmiyyətli nəqliyyat qovşaqlarından biridir. Yasamal rayonunda yerləşən bu stansiya həm gündəlik sərnişin daşıması, həm də Azərbaycanın müstəqillik tarixinin simvolu kimi tanınır.

Stansiyanın açılışı və yerləşməsi

Stansiya 31 dekabr 1985-ci ildə “Elmlər Akademiyası” – “Memar Əcəmi” buraxıcı hissəsinin tərkibində istifadəyə verilib. O, “Memar Əcəmi” və “İnşaatçılar” stansiyaları arasında yerləşir. Dayaz özüllü, iki cərgəli sütunlu konstruksiyaya malikdir. Platforma ada tipində və düz formada qurulub. Yolların uzunluğu təxminən 100 metrdir.

Çıxışlar Tbilisi prospekti, Moskva prospekti, Həsən bəy Zərdabi və digər küçələrə aparır. Stansiya çoxsaylı avtobus marşrutları ilə əlaqəlidir və saat 06:00-dan 00:00-dək fəaliyyət göstərir.

Adının tarixi və dəyişdirilməsi

Əvvəllər stansiya “11-ci Qızıl Ordu Meydanı” adlanırdı. Bu ad yuxarıdakı meydanın və orada ucaldılmış abidənin şərəfinə verilmişdi. 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə baş verən hadisələrdən sonra stansiyanın adı dəyişdirilib. Müstəqillik əldə olunduqdan sonra 1992-ci ildə o, “20 Yanvar” adlandırılıb. Bu ad həmin gecənin xatirəsini əbədiləşdirir.

Dizayn və xatirə elementləri

Stansiyanın tərtibatı əsasən 20 Yanvar hadisələrinə həsr olunub. Memarlar Konstantin Sençixin, Hüseynağa Hüseynov və Şükür Abbasov tərəfindən hazırlanıb. Kassa zalının divarlarında 20 Yanvar hadisələrinin və 1994-cü il 19 mart terror aktının qurbanlarının adları həkk olunub. Platformanın tavanında bayraq motivləri, xatirə ifadələri və qərənfil təsvirləri yerləşdirilib. Döşəmədə ağ mərmər zolaqlar ümumi kompozisiyanı tamamlayır.

Stansiyaya daxil olan qatarlarda “Bayatı-Şiraz” muğamından fraqment səslənir. Bu, sərnişinlərə xüsusi emosional ab-hava yaradır.

1994-cü il terror aktı və illik anım

1994-cü il martın 19-da stansiyada qatarın birinci vaqonunda partlayış baş verib. Nəticədə 14 nəfər həlak olub, 49 nəfər yaralanıb. Həlak olanlar arasında Xalq artisti Rafiq Babayev də olub. Bu hadisənin qurbanlarının adları da stansiyanın divarlarında əksini tapıb.

Hər il 20 Yanvar – Ümumxalq Hüzn Günündə stansiya qərənfillərlə bəzədilir. Platformada xüsusi kompozisiyalar qurulur, qarovul dəstəsi durur və bir dəqiqəlik sükut anı keçirilir. Metropoliten işçiləri həmin gecə minlərlə insanın xilasında mühüm rol oynayıblar.

Müasir əhəmiyyəti

20 Yanvar stansiyası bu gün də Bakının sıx nəqliyyat axınında mühüm rol oynayır. Yenilənmiş eskalatorlar, modernləşdirilmiş vestibüllər və rahat çıxışlar sərnişinlərə rahatlıq yaradır. O, həm gündəlik hərəkət üçün praktiki məntəqə, həm də tarixi yaddaşın canlı abidəsidir.

Bu stansiya Azərbaycan xalqının müstəqillik yolunun simvollarından biri olaraq qalır və hər gün minlərlə sərnişinə xidmət göstərir.