"Vatikan" teqi üzrə xəbərlər
Vatikan: katolik dünyasının mənəvi mərkəzi, İntibah şah əsərləri və Bakı ilə dinlərarası dialoq
Vatikan Şəhər-Dövləti ərazisinə və əhalisinin sayına görə dünyanın ən kiçik tanınmış müstəqil dövlətidir və İtaliya paytaxtı Romanın qəlbində unikal bir anklav təşkil edir. Müqəddəs Taxt-Tacın suveren ərazisi və Roma Papasının iqamətgahı olan bu mənəvi mərkəz planetin bir milyarddan çox katolikini birləşdirir, eyni zamanda nəhəng diplomatik nüfuza, əvəzsiz mədəni irsə və bütünlüklə YUNESKO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmiş dünyada yeganə dövlət statusuna malikdir.
Müqəddəs Pyotr bazilikası, Sikstin kapellası və sakral incəsənət
Yarım kvadratkilometrdən az bir ərazidə dünya bədii incilərinin ən böyük cəmləşməsi yer alır. Vatikanın memarlıq dominantı Bramante, Mikelancelo və Bernini də daxil olmaqla İntibah və barokko dövrünün dühalarının ərsəyə gətirdiyi möhtəşəm Müqəddəs Pyotr kilsəsidir. Məbədin önündə kilsənin açılmış qollarını simvolizə edən məşhur Müqəddəs Pyotr meydanının sütunlu sırası uzanır. Vatikan Muzeylərində antik «Laokoon və oğulları» heykəltəraşlıq kompozisiyası, Rafaelin stansaları və Mikelancelonun tavan freskaları ilə «Sonuncu mühakimə» monumental əsərinin yer aldığı, bu gün də yeni pontifiklərin qapalı seçkilərinin — konklavların keçirildiyi əfsanəvi Sikstin kapellası qorunur. Suveren ərazinin böyük hissəsini nadir bitkilər, fəvvarələr və qrotlarla zəngin xəlvəti Vatikan bağları əhatə edir.
Lateran sazişləri, Müqəddəs Taxt-Tacın suverenliyi və İsveçrə qvardiyası
Papalıq hakimiyyəti institutu Romanın ilk yepiskopu olmuş həvari Pyotrun adı ilə bağlıdır. Əsrlər boyu Papa vilayəti 1870-ci ildə ölkə birləşənə qədər mərkəzi İtaliyada geniş torpaqlara sahib idi. Şəhər-dövlətin müasir statusu 1929-cu il fevralın 11-də Müqəddəs Taxt-Tac ilə İtaliya hökuməti arasında tarixi Lateran sazişlərinin imzalanması ilə hüquqi cəhətdən təsbit edildi. Vatikan mütləq teokratik seçkili monarxiya kimi fəaliyyət göstərir. Pontifikin və Apostol sarayının təhlükəsizliyini 1506-cı ildən bəri dünyanın fəaliyyətdə olan ən qədim ordusu — əlvan zolaqlı uniformaları İntibah dövrünün eskizləri əsasında hazırlanmış Papa İsveçrə Qvardiyası təmin edir.
Apostol kitabxanası, gizli arxivlər və papalıq taxt-tacının ənənələri
Vatikanın intellektual mərkəzi qərb sivilizasiyasının bütün tarixini əhatə edən milyonlarla nadir əlyazmanın, tarixi sənədin və papa bullalarının saxlandığı Vatikan Apostol Kitabxanası və Apostol Arxividir (əvvəllər Gizli Arxiv adlanırdı). Dövlət üzərində pontifikin portreti olan öz avro sikkələrini zərb edir, kolleksiya poçt markaları buraxır, habelə muxtar dəmir yolu xəttinə, radiostansiyaya və rəsmi «L'Osservatore Romano» qəzetinə malikdir. Gündəlik həyat tərzi orta əsr rituallarını dindarlarla ünsiyyət üçün müasir kommunikasiya platformalarından fəal istifadə ilə uzlaşdıraraq sərt kilsə iyerarxiyasına və diplomatik protokola tabedir.
Katakombaların bərpası, multikulturalizm və Azərbaycanla möhkəm əlaqələr
Azərbaycan ilə Müqəddəs Taxt-Tac arasındakı münasibətlər konstruktiv dinlərarası və mədəniyyətlərarası dialoqun qlobal etalonu kimi çıxış edir. Rəsmi Bakı ilə Vatikanı onilliklər boyu davam edən səmərəli dialoq, pontifiklər II İohann Pavel və Fransiskin Azərbaycan paytaxtına tarixi səfərləri, habelə Bakıda Müqəddəs Bakirə Məryəmin Məsum Hamiləliyi katolik kilsəsinin açılışı bağlayır. Humanitar körpülərin möhkəmləndirilməsində Vatikanda bir sıra irimiqyaslı bərpa layihələri həyata keçirən Heydər Əliyev Fondu xüsusi rol oynayır; bu layihələrə Müqəddəs Marsellin və Pyotr Roma katakombalarının, Müqəddəs Sebastyan katakombalarının, divarlardan kənar Müqəddəs Pavel bazilikasının sarkofaqlarının və Apostol Kitabxanasının nadir incilərinin bərpası daxildir. Ümumbəşəri xristian irsinin qorunmasına verilən bu töhfə ölkənin aparıcı informasiya resurslarında, o cümlədən Oxu.Az portalında mütəmadi işıqlandırılaraq Azərbaycanın tolerantlıq və sivilizasiyaların qarşılıqlı hörmət dəyərlərinə sədaqətini nümayiş etdirir.
