Ölümlə nəticələnən qəza törətmiş Rusiyanın Əməkdar artisti Mixail Yefremovun hüquqlarının müdafiəsi ilə Azərbaycan əsilli rusiyalı vəkil Elman Paşayev məşğul olur. Media.Az rezonans doğurmuş işin təfərrüatını müzakirə etmək üçün vəkillə əlaqə saxlayıb.
Hüquqşünasın bizə dediyi ilk şey Rusiyanın federal media orqanlarının jurnalistləri tərəfindən ona çox sayda zənglərin edilməsi oldu.
- Mixail Yefremov sizə necə çıxış tapdı?
- Azərbaycanda bəlkə də az tanınıram, amma Rusiyada məni çox adam tanıyır. Vəkil kimi məni ona bir vaxtlar hüquqlarını müdafiə etdiyim ümumi, kifayət qədər tanınmış dostlarımız məsləhət görüblər. Mənə həm Rusiyadan, həm də xaricdən artistin müdafiəsini təşkil etmək təklifi ilə dəfələrlə zəng olunub. Mixail Yefremovun özü ilə buna qədər, yaxından olmasa da, tanış idik.
- İctimai tənbehi nəzərə alaraq, rezonans doğuran cinayətin müdafiəsində tərəddüd var idimi?
- Birincisi, 50-dən çox vəkilin guya Mixail Yefremovun müdafiəsindən imtina etməsi barədə məlumatı təkzib etmək lazımdır: Aktyorun ailəsi jurnalistlərdən daha çox hüquqşünaslardan canını qurtarmağa çalışır.
Mən isə bir hüquqşünas olaraq, işimi görməliyəm. Məsələn, həkimin bir insanı sevmədiyi üçün onun müalicəsindən imtina etdiyini düşünə bilərsiniz?
Əlbəttə ki, işimdə şəxsi prinsiplərim var - yetkinlik yaşına çatmayanlara, yaşlılara, hamilə qadınlara qarşı cinayət törədənləri heç vaxt müdafiə etmərəm. Narkotik ticarəti ilə məşğul olanlara qarşı da eyni mövqedəyəm. Təcavüz məsələsindən söhbət belə gedə bilməz. Əlbəttə ki, bu, bir böhtan olmasa. Qalan məsələlərə gəlincə, bu, mənim işimdir.
Özü də Mixail Yefremovla əlaqədar vəziyyətdə, qəsdən törədilməyən cinayətlə üz-üzəyik. Onun yerində bizim sevdiklərimizdən biri ola bilərdi... Bu, qəsdən edilməyən hərəkətdir.
- Üzrxahlığın olduğu məşhur videomüraciətin sizin təşəbbüsünüz olduğu məlumdur. Bu barədə daha ətraflı danışın.
- Bilirsiniz, Mixail Yefremov bu videomüraciətdən əvvəl üç dəfə üzr istəyib: hadisədən sonrakı gün dindirilmə zamanı, həbs qətimkan tədbiri ev dustaqlığına dəyişdirilərkən məhkəmədə və Moskvanın Baş İstintaq İdarəsində. Ancaq jurnalistlər videoları nümayiş etdirərkən bu sitatları məqsədyönlü şəkildə kəsiblər. Bütün bunlar reytinq naminə edilib, axı onlara “hayp” lazımdır.
Bu, rezonans doğuran ictimai işdir. İnsanlar indi çox qəzəblidirlər, daim mənfiliklərə ehtiyac duyurlar. Jurnalistlər hər şeyi olduğu kimi normal yazsalar və ya göstərsələr, heç kim izləməz və oxumaz. Ancaq qalmaqallı başlıqlar və mənfi məlumatlar baxış sayını artırır. Mən özüm də Mixail Yefremovun işi ilə bağlı dəfələrlə federal kanallarda reportajlar vermişəm. Əlbəttə ki, çatdırmaq istədiyim fikirləri heç vaxt göstərməyiblər. Onlar qəzəbli ictimaiyyətdən daha çox razılıq almaq üçün deyilənləri elə montaj etməli idilər ki, müttəhim əlverişsiz tərzdə görüntülənsin.
Bundan sonra düşündüm ki, ictimaiyyətə aktyorun səmimi üzrünü çatdırmalıyam. Onun yanına gedib, üzrxahlıq mətni yazmasını xahiş etdim. Hətta bunu haradasa yayacağımı deməmişdim. O, bütün bunları çox ağrılı qarşılayır - bir həftə ərzində altı kiloqram arıqlayıb. Onun nə qədər dürüst və vicdanlı bir insan olduğunu təsəvvür edə bilməzsiniz.
- Məşqlər, dubllar var idimi?
- Əlbəttə, yox! Bu, onun mənzilində lentə alınıb. Mətni bir-iki dəqiqəyə oxudu və mən onun müraciətini yazdım.
- Mixail Yefremovun özü barəsində təcridxanada həbs qətimkan tədbiri tələb etməsi doğrudurmu?
- Bəli! Həbsxana təcridxanasına getmək istədiyini, orada olmasının ona mənəvi cəhətdən daha asan olacağını və evdə qala bilməyəcəyini söylədi. Hətta ona qarşı qətimkan tədbiri seçəndə də mən onunla sərt şəkildə mübahisə etdim, o isə təcridxanaya göndərilməsində israr edirdi. O, fərqli insandır, ekranda görməyə alışdığımız ictimai fərd deyil. O, çox ləyaqətli insandır.
- Ev dustaqlığı şəklində qətimkan tədbirinə necə nail oldunuz?
- Bunlar qanunun tətbiqində vəkillik işinin incəlikləridir. Danışsam, belə çıxar ki, özümü reklam edirəm.
- Rusiyada oxşar presedentlər baş veribmi?
- Xeyr! Sərxoş vəziyyətdə olan sürücü ölümlə nəticələnən qəza törədirsə, həbsxana təcridxanasına göndərilir. Bu məsələyə baxış çox sərtdir, birbaşa prezidentin nəzarətindədir. Rusiyada belə hallara çox sərt reaksiya verilir və çox ağır cinayət hesab olunur.
Rusiyada qəzalarda 30 min insan ölür. Bunlardan təxminən 20 mini sərxoş sürücülərin günahı üzündən baş verir. Bəzən hətta bir nəfər 10-15 nəfərin həyatını itirməsinə səbəb olur.
Mən özüm sərxoş sürücünün təqsirinə görə ailəmi itirmişəm. 15 yaşım olanda “KamAZ”ın sərxoş sürücüsünün qarşıdakı zolağa çıxması ilə bir gün içində həm valideynlərimi, həm də iki qardaşımı itirdim. Yaşanan ağrılara baxmayaraq, şəxsin bunu qəsdən etmədiyini başa düşürəm. Həmişə deyirəm, elə təsəvvür edin ki, sükan arxasında sizin yaxınlarınız olub.
- Mərhumun ailəsi maddi yardım qəbul etmir...
- Srağagün ilk dəfə olaraq mərhumun qardaşı ilə əlaqə saxladım. Dedi ki, bütün məsələləri yalnız vəkil vasitəsilə həll etmək niyyətindədir. Onlar hazırda ailədaxili mübarizə aparırlar.
Nəyə nail olmaq istədikləri aydındır... Onlara eyham vurublar ki, maddi yardım almaqdan imtina etməyi nə qədər gecikdirsələr, bir o qədər çox alacaqlar. Düşünürəm ki, 100 milyon rubl (təxminən 2,5 milyon manat) məbləğində ödəniş əldə etməyin mümkün olacağını gözləyirlər. Bu cür sorğuların haradan gəldiyi bəlli deyil. Onlar kənddə yaşayırlar, zəngin deyillər. Mərhumun yetkinlik yaşına çatmayan övladları yoxdur. İki oğlu artıq böyükdür. Mərhum hələ meyitxanada ikən birlikdə yaşadığı qadın və digər qohumları artıq müxtəlif televiziya kanallarına müsahibə verirdilərsə, başqa nə deyə bilərik?.. Aydın məsələdir ki, bu, pul müqabilində edilir.
İnsanların necə həyəcan keçirdiyindən nəticə çıxara bilərik... Bir insanın öldüyünə görə təəssüf edirəm. Ancaq qohumları hörmətə layiq deyillər: onlar ancaq xalqı təhrik edirlər. Heç bir normal insan bunu etməz.
- Necə düşünürsünüz, Mixail Yefremovu hansı cəza gözləyir?
- Yefremovun tanınmış adam olduğuna görə guya rüşvət verdiyi və kimlərləsə razılaşdığı kimi söz-söhbətlərə səbəb olmamaq üçün konkret bir şey deyə bilmərəm. İnsanların psixologiyasını bilirsiniz.
Ancaq sizə deyim ki, hakimin nəzərə alacağına inandığımız bir neçə məqam var.
Yefremov sərxoş vəziyyətdə boş yerə sükan arxasına oturmayıb. Pravoslav tətili - Üç üqnüm günü idi, o da içib. Həmin vaxt ona Ukraynadan bir yaxını zəng edib. O da tanınmış simadır, təəssüf ki, kim olduğunu deyə bilmərəm. O, bir nəfərin Moskvada xəstəxanada can verdiyini və təcili köməyə ehtiyacı olduğunu deyib. Mixail Yefremov da həmin adama yardım əlini uzatmaq üçün sükan arxasında oturub. İçkili şəxs diqqətini cəmləyə bilmir axı. Motiv nəcib idi. İnsanlar isə heç nə bilmədən nəticələr çıxarırlar.
Bilirsiniz, müvəkkilim nə qədər insanı öz hesabına müalicə etdirib? Bu barədə dindirilmə zamanı öyrənəndə şok oldum. O, heç vaxt bunu reklam etməyib. İnsanlara isə həqiqət lazım deyil.
Təqsirləndirilənin həyat yoldaşı ilə danışdım. Dedi ki, əri sərxoş olduqda həmişə “ayıq sürücü” çağırır və ya taksi sifariş edir. Faciə gününə qədər heç vaxt bu vəziyyətdə sükan arxasına əyləşməyib.
Qəza baş verən zaman aktyor əvvəlcə tanışına zəng edib ki, o, Sergey Zaxarovu xilas etmək üçün neçəyə başa gəlməsindən asılı olmayaraq, ən yaxşı həkimləri təşkil esin. Bunu ağlı başında olmayan adam edə bilərdimi?! Məhkəmə tibbi ekspertizası təcili yardımın nə zaman gəldiyi, həkimlərin əməliyyata nə zaman başladığı və sair məsələləri göstərəcək.
Xatırladaq ki, iyunun 8-də Moskvanın Smolenskaya meydanında Mixail Yefremov “Jeep”in sükanı arxasında olarkən idarəetməni itirib və maşın qarşı zolağa çıxıb. Nəticədə, onun avtomobili 57 yaşlı Sergey Zaxarovun olduğu avtomobillə toqquşub. S.Zaxarov səhər xəstəxanada dünyasını dəyişib. Artistə qarşı “sərxoş vəziyyətdə ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsinin törədilməsi” maddəsi ilə cinayət işi açılıb (Rusiya Federasiyası Cinayət Məcəlləsinin 264-cü maddəsinin 4-cü hissəsinin “a” bəndi).
