18 Oktyabr – Azərbaycanda Müstəqilliyin Bərpası Günü

XX əsrin sonlarında baş verən geosiyasi dəyişikliklər və Sovet İttifaqının süquta uğraması prosesi Azərbaycan xalqı üçün tarixi fürsət yaratdı. 1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti tarixi bir sənədə — "Azərbaycan Respublikasının Dövlət Müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı"na imza atdı. Bu addımla XX əsrin əvvəlində Şərqdə ilk demokratik respublika quran Azərbaycan xalqı öz müstəqil dövlətçilik ənənələrini bərpa etdi.

Müstəqilliyin Bərpasına Aparan Tarixi Şərait

1980-ci illərin sonlarından başlayaraq Azərbaycanda milli azadlıq hərəkatı geniş vüsət aldı. Xalqın azadlıq iradəsi, milli özünüdərk hissinin yüksəlişi və suverenlik istəyi dövlət müstəqilliyinin elan olunmasını qaçılmaz etdi. 1991-ci il avqustun 30-da Ali Sovet tərəfindən "Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında" Bəyannamə qəbul olundu. Oktyabr ayında isə bu bəyannamənin hüquqi əsaslarını müəyyən edən Konstitusiya Aktı təsdiqləndi. Sənəd 6 fəsil və 32 maddədən ibarət idi və onda açık şəkildə qeyd olunurdu ki, müstəqil Azərbaycan Respublikası 1918–1920-ci illərdə mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisidir.

Sənədin Hüquqi və Siyasi Əhəmiyyəti

Konstitusiya Aktı Azərbaycanın müstəqil, demokratik və dünyəvi bir dövlət olduğunu bəyan etdi. Bu sənədlə dövlətin ərazisi, vətəndaşlığı, iqtisadiyyatın əsasları, insan hüquq və azadlıqlarının təminatı bəyan olundu. Azərbaycan öz xarici siyasətini müstəqil şəkildə yürütmək, beynəlxalq təşkilatlara bərabərhüquqlu üzv olmaq imkanı əldə etdi. 1991-ci il dekabrın 29-da keçirilən ümumxalq referendumu ilə xalq Konstitusiya Aktına yekdilliklə dəstək verdi.

Müstəqilliyin Qorunması və Müasir Mərhələ

Müstəqilliyin elan olunması vacib addım olsa da, onu qoruyub saxlamaq daha böyük siyasi iradə tələb edirdi. Müstəqilliyin ilk illərində ölkədə yaşanan daxili böhranlar, iqtisadi çətinliklər və Ermənistanın hərbi təcavüzü dövlətçiliyi təhlükə altına salmışdı. Yalnız 1993-cü ildən etibarən həyata keçirilən məqsədyönlü daxili və xarici siyasət nəticəsində ölkədə sabitlik bərpa olundu, böyük iqtisadi layihələrin esası qoyuldu və Azərbaycan beynəlxalq aləmdə etibarlı tərəfdaşa çevrildi.

2021-ci ildə Azərbaycan Parlamenti tərəfindən qəbul edilən yeni qanuna əsasən, 18 Oktyabr günü "Müstəqilliyin Bərpası Günü" kimi təsbit edildi. Bu ad dəyişikliyi tarixi həqiqətlərə söykənir: 1918-ci il 28 May müstəqilliyin qurulduğu, 1991-ci il 18 Oktyabr isə həmin müstəqilliyin yenidən bərpa olunduğu gündür.

Bu gün Azərbaycan Respublikası öz suverenliyini tam təmin etmiş, ərazi bütövlüyünü bərpa etmiş güclü və inkişaf edən bir dövlətdir. 18 Oktyabr tarixi xalqımızın azadlıq əzminin, dövlətçilik ənənələrinə sadəqətinin və parlaq gələcəyə olan inamının rəmzi olaraq qeyd edilir.