"3I/ATLAS ulduzlararası obyekt" teqi üzrə xəbərlər
Astronomiya birliyi ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System) sistemi tərəfindən aşkar edilən obyektləri diqqətlə izləməyə davam edir. Kataloqlarda diqqət çəkən obyektlərdən biri 3I/ATLAS kometi olmuşdur. "3I" indeksi onun nadir ulduzlararası obyektlər sinfinə aid ola biləcəyinə işarə edir ki, bu da onu məşhur Oumuamua və Borisov kometi ilə eyni sıraya qoyur.
Xüsusiyyətləri və mənşəyi
3I/ATLAS kometi buzlu bir cisimdir və onun kimyəvi tərkibi ilə hərəkət trayektoriyası alimlərə planet sistemimizdən kənara nəzər salmaq üçün unikal imkan yaradır. Günəşə qravitasiya telləri ilə bağlı olan dövri kometlərdən fərqli olaraq, I (Interstellar) sinfinə aid obyektlər hiperbolik trayektoriyalar üzrə hərəkət edirlər. Bu o deməkdir ki, onlar ulduzlararası məkana birdəfəlik getməzdən əvvəl ulduzumuzun ətrafına yalnız bir dəfə baş çəkirlər.
Elmi əhəmiyyəti
3I/ATLAS-ın öyrənilməsi astrofiziklərə digər ulduz sistemlərinin "tikinti materialını" təhlil etməyə imkan verir. Komanın — nüvə ətrafındakı qaz buludunun — spektral analizi dəm qazı və sianid kimi uçucu birləşmələrin mövcudluğunu üzə çıxarır ki, bu da müxtəlif ulduzlarda planetlərin yaranma şəraitini müqayisə etməyə kömək edir.
Belə obyektlərin müşahidəsi dünya rəsədxanalarından ani reaksiya tələb edir, çünki görünmə pəncərəsi kometin hərəkət sürəti ilə məhdudlaşır. 3I/ATLAS-ın monitorinqi zamanı əldə edilən məlumatlar Kainatdakı maddənin təkamülü və kiçik cisimlərin dinamikası haqqında fundamental bilikləri tamamlayır. Tədqiqatlar təsdiq edir ki, ulduz sistemləri arasında maddə mübadiləsi əvvəllər hesab edildiyindən daha müntəzəm bir prosesdir.
