Ağdam-Xankəndi dəmir yolu: tikintisi və açılış tarixi

Ağdam-Xankəndi dəmir yolu xəttinin tikintisi Azərbaycanın azad edilmiş Qarabağ ərazilərinin bərpası çərçivəsində həyata keçirilən əsas infrastruktur layihələrindən biridir. Bu magistral təkcə regionu ümummilli dəmir yolu şəbəkəsi ilə birləşdirməklə kifayətlənməyəcək, həm də bir zamanlar dağıdılmış torpaqlara iqtisadi həyatın qayıtmasının rəmzinə çevriləcək.

Layihənin zəruriliyi və əhəmiyyəti

2020-ci ildə münaqişənin aktiv mərhələsinin başa çatmasından sonra Azərbaycan hakimiyyəti Qarabağın bərpasına yönəlmiş genişmiqyaslı proqrama başlamışdır. Bu proqram yolların, aeroportların, yaşayış massivlərinin və infrastruktur obyektlərinin tikintisini əhatə edir. Ağdam-Xankəndi dəmir yolu bu strategiyaya üzvi şəkildə uyğunlaşaraq, artıq fəaliyyət göstərən Bərdə-Ağdam xəttinin məntiqi davamı olur. Yeni sahə regionun inzibati mərkəzi olan Xankəndi ilə ölkənin digər hissələri arasında birbaşa dəmir yolu əlaqəsini təmin edəcək ki, bu da doğma torpaqlarına qayıdan köçkünlər üçün mühüm iqtisadi və sosial əhəmiyyət kəsb edir.

Magistralın texniki parametrləri

Xəttin uzunluğu təxminən 28 kilometrdir, stansiya və yanaşma yollarını nəzərə alsaq isə bu rəqəm 30-35 kilometrə çatır. Dörd körpünün, beş yol keçidinin, üç piyada keçidinin və iki su keçirici borunun tikintisini əhatə edən layihə işləri artıq başa çatdırılıb. Bu, tikinti-quraşdırma işlərinin aktiv mərhələsinə keçməyə imkan verib.

Tikinti gedişatı

"Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC-nin məlumatına görə, layihə sənədləşməsi 85%-dən çox, tikinti-quraşdırma işləri isə 40%-dən artıq yerinə yetirilib. Trassa boyunca Ağdam istiqamətində relslər artıq döşənib, torpaq yatağının doldurulması, süni qurğuların quraşdırılması və gələcək stansiyalar üçün meydançaların hazırlanması davam edir. İşlər elan edilmiş müddətə çatmaq üçün sürətləndirilmiş templə aparılır.

Stansiyalar və vağzal kompleksi

Layihə üzrə üç stansiyanın – Əsgəran və Xocalı stansiyalarının, həmçinin birbaşa Xankəndidə iri dəmir yolu-avtovağzal kompleksinin tikintisi nəzərdə tutulub. Kompleks Qarqarçay çayının sahilində, təxminən 6,4 hektar sahədə yerləşəcək. Onun ərazisində iki dəmir yolu platforması və on iki avtobus dayanacağı fəaliyyət göstərəcək ki, bu da obyekti müxtəlif nəqliyyat növlərini birləşdirən tam hüquqlu nəqliyyat qovşağına çevirəcək. Vağzal kompleksinin təməlini şəxsən ölkə prezidenti qoyaraq, layihənin strateji əhəmiyyətini vurğulayıb.

Açılış perspektivləri

Dəmir yolu idarəsinin nümayəndələrinin rəsmi açıqlamalarına əsasən, Ağdam-Xankəndi xəttinin açılışı 2027-ci ilin əvvəlinə planlaşdırılır. Layihənin icrası Azərbaycan dəmir yolunda ümumi sərnişin dövriyyəsinin artması ilə də müşayiət olunur: 2025-ci ildə şəbəkə rekord sayda sərnişin daşımışdır ki, bu da ölkədə dəmir yolu əlaqəsinə artan tələbatı əks etdirir.

Yekun

Ağdam-Xankəndi dəmir yolu sadəcə nəqliyyat obyekti deyil, Qarabağın müharibədən sonrakı bərpasının mühüm elementidir. Tikinti başa çatdıqdan sonra xətt Xankəndini Azərbaycanın iri şəhərləri ilə birləşdirəcək, logistikanı asanlaşdıracaq, sakinlərin qayıdışını stimullaşdıracaq və regional iqtisadiyyatın inkişafı üçün yeni imkanlar yaradacaq.