ABU — tarixi, fəaliyyəti və bağlanması

Azərbaycan Beynəlxalq Universiteti (qısaca ABU) Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərmiş özəl ali təhsil müəssisələrindən biri olub. Universitet Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 11 oktyabr 1997-ci il tarixli, 204s nömrəli qərarı ilə dövlət qeydiyyatına alınıb, həmçinin həmin il oktyabrın 17-də Ədliyyə Nazirliyində rəsmiləşdirilib. İlk lisenziya isə Təhsil Nazirliyinin 4 dekabr 1997-ci il tarixli qərarı ilə verilmişdir. Bundan sonra universitet 1999-cu ildə növbəti 6 il, 2005-ci ildə isə əlavə 5 il müddətinə yenidən lisenziyalaşdırılıb.

Təhsil proqramları və infrastruktur

Bakıda yerləşən ABU özəl ali məktəb statusunda fəaliyyət göstərirdi və təhsil tam ödənişli əsaslarla təşkil olunmuşdu. Universitetdə həm əyani, həm də qiyabi təhsil forması mövcud idi, dərslər əsasən Azərbaycan və rus dillərində aparılırdı. Bakalavriat pilləsi üçün standart 4 illik təhsil müddəti nəzərdə tutulmuşdu, bundan əlavə magistratura və doktorantura (Ph.D.) proqramları da təklif olunurdu.

Universitetin tərkibində Tibb, Stomatologiya, Farmakologiya, İqtisadiyyat, Pedaqogika və Hüquq kimi bir sıra fakültələr fəaliyyət göstərirdi. Fəaliyyətinin ən yüksək dövründə tələbə sayının 6 mindən çox, müəllim heyətinin isə 260-dan artıq olduğu qeyd edilirdi. Universitet həmçinin Açıq Cəmiyyət İnstitutu, Amerika-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyəti kimi beynəlxalq təşkilatlar və xarici ali məktəblərlə əməkdaşlıq sazişləri imzalamışdı, bu da müəssisənin beynəlxalq inteqrasiyaya yönəlmiş missiyasını əks etdirirdi.

Rəhbərlik və idarəetmə

Universitetin təsisçisi Elşad Abdullayev olub. Fəaliyyətinin sonrakı mərhələsində rektor vəzifəsini Eldar Quliyev icra edirdi. Ali kollegial idarəetmə orqanı kimi Elmi Şura çıxış edirdi.

Fəaliyyətin dayandırılması səbəbləri

2010-cu ilin iyul ayında ABU-nun fəaliyyət lisenziyasının müddəti başa çatdı. Bununla əlaqədar Təhsil Nazirliyi tərəfindən universitetin maddi-texniki bazasını, tədris prosesinin təşkilini və sənəd dövriyyəsini araşdırmaq üçün xüsusi ekspert qrupu yaradıldı. Araşdırma nəticəsində 2005-ci illə müqayisədə müəyyən infrastruktur yaxşılaşmalarına baxmayaraq, tədris prosesində normativ tələblərə əməl olunmadığı, hətta ciddi qanun pozuntularına yol verildiyi aşkarlanıb.

Ekspert qrupunun hazırladığı arayış Təhsil Nazirliyinin Lisenziya Komissiyasında müzakirə olunub. Nəticədə 1 sentyabr 2010-cu il tarixdə dövrün təhsil naziri Misir Mərdanov ABU-nun lisenziyasının müddətinin uzadılmaması barədə əmr imzalayıb. Bu qərarla universitetin rəsmi fəaliyyəti dayandırıldı.

Mediada və ictimaiyyətdə əks-sədası

Universitetin bağlanması Azərbaycan mediasında geniş müzakirə mövzusuna çevrilib. Bəzi mətbuat materiallarında ABU-nun diplomlarının keyfiyyəti və tədrisin şəffaflığı ilə bağlı tənqidi fikirlər səslənib, universitet məzunlarının dövlət qurumlarında geniş təmsil olunduğu qeyd edilib. Bu mövzu hazırda da tarixi kontekstdə Azərbaycanda özəl ali təhsil sisteminin inkişafı və nəzarət mexanizmləri müzakirələrində istinad edilən nümunələrdən biri sayılır.

Nəticə

Azərbaycan Beynəlxalq Universiteti 1997–2010-cu illər arasında fəaliyyət göstərmiş, minlərlə tələbəyə təhsil vermiş özəl ali məktəb kimi ölkənin təhsil tarixində iz qoyub. Onun bağlanma tarixçəsi isə Azərbaycanda ali təhsil sisteminin keyfiyyət nəzarəti və lisenziyalaşdırma prosedurlarının təkmilləşdirilməsi baxımından mühüm örnək kimi araşdırılır.