AQTA: Azərbaycanın Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) – ölkədə qida təhlükəsizliyinə, heyvan və bitki sağlamlığına nəzarət edən, habelə qida zəncirinin bütün mərhələlərində (istehsaldan istehlaka qədər) dövlət tənzimlənməsini həyata keçirən mərkəzi icra hakimiyyəti orqanıdır. 2017-ci ildə yaradılan Agentlik, Azərbaycanın bu sahədə beynəlxalq standartlara inteqrasiyasını təmin edir.

AQTA-nın Əsas Fəaliyyət İstiqamətləri

Agentliyin fəaliyyəti çoxşaxəlidir və birbaşa vətəndaşların gündəlik həyat keyfiyyətinə təsir edir:

Qida subyektlərinin qeydiyyatı: Qida sahəsində fəaliyyət göstərən hər bir müəssisə AQTA-nın reyestrindən keçməli və qida təhlükəsizliyi çıxarışı almalıdır.

İdxal və ixraca nəzarət: Ölkəyə gətirilən qida məhsulları laboratoriya analizlərindən keçirilir və yalnız təhlükəsizlik tələblərinə cavab verdikdə satışa buraxılır.

Fitosanitar və baytarlıq nəzarəti: Bitki və heyvan mənşəli xəstəliklərin qarşısının alınması üçün ciddi monitorinqlər aparılır.

"Tarladan Süfrəyə" Konsepsiyası

AQTA qida zəncirini vahid bir sistem kimi idarə edir. Bu yanaşma məhsulun harada yetişdirilməsindən tutmuş, hansı şəraitdə daşınmasına və mağaza rəflərinə necə yerləşdirilməsinə qədər hər bir detalı əhatə edir.

AQTA tərəfindən tətbiq edilən nəzarət mexanizmləri:

Risk əsaslı yoxlamalar: Müəssisələr fəaliyyət sahəsinə və risk dərəcəsinə görə təsnifatlaşdırılır və yoxlamalar bu risk səviyyəsinə uyğun aparılır.

Laboratoriya şəbəkəsi: Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun (AQTİ) nəzdində fəaliyyət göstərən müasir laboratoriyalar ən kiçik patogenləri və ağır metalları belə aşkar etməyə imkan verir.

Etiketləmə qaydaları: Məhsulların üzərindəki məlumatların (tərkibi, son istifadə tarixi, saxlanma şəraiti) düzgünlüyünə ciddi nəzarət edilir.

Qida Təhlükəsizliyi Reyestri və Sertifikatlaşdırma

Hər bir istehlakçı aldığı məhsulun və ya getdiyi restoranın təhlükəsizliyindən əmin olmaq istəyir. AQTA tərəfindən yaradılan Avtomatlaşdırılmış Qida Təhlükəsizliyi İnformasiya Sistemi (AQTİS) bu prosesi şəffaflaşdırır. Müəssisələrin qeydiyyat statusunu onlayn portal vasitəsilə yoxlamaq mümkündür.

AQTA və Vətəndaş Kommunikasiyası: 1003 Qaynar Xətti

Qida təhlükəsizliyi ilə bağlı hər hansı şübhə və ya qayda pozuntusu aşkar etdikdə (məsələn: vaxtı keçmiş məhsul, antisanitar vəziyyət), vətəndaşlar Agentliyin "1003" Çağrı Mərkəzinə müraciət edə bilərlər. Oxu.az-ın məlumatına görə, daxil olan müraciətlər əsasında operativ yoxlamalar aparılır və qanunsuzluq aşkar edildikdə ciddi sanksiyalar tətbiq olunur.

Fakt: AQTA mütəmadi olaraq məktəb bufetləri və iri ticarət mərkəzlərində monitorinqlər keçirərək, uşaqların və geniş kütlənin sağlamlığını birbaşa hədəf alan riskləri aradan qaldırır.

Nəticə

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi təkcə cəza mexanizmi deyil, həm də sahibkarlara düzgün qida zənciri qurmaq üçün dəstək verən bir qurumdur. Agentliyin fəaliyyəti nəticəsində Azərbaycan məhsullarının Avropa və digər dünya bazarlarına ixrac imkanları genişlənmişdir.