"Bərdə terroru" teqi üzrə xəbərlər
Bərdə terroru nədir və necə baş verdi
Bərdə terroru 2020-ci ilin oktyabrında İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə Bərdə rayonu və şəhərinə qarşı həyata keçirilən raket hücumlarını əhatə edir. Bu hücumlar cəbhə xəttindən uzaqda yerləşən dinc əhaliyə yönəldilmişdi və beynəlxalq humanitar hüquq normalarının pozulması kimi qiymətləndirilir.
Hadisələr 27 və 28 oktyabr 2020-ci il tarixlərində baş verib. Əvvəlcə rayonun Qarayusifli kəndi, sonra isə Bərdə şəhərinin mərkəzi zərbəyə məruz qalıb. Hücumlarda “Smerç” tipli raketlər və kaset sursatlardan istifadə olunub.
Qarayusifli kəndindəki hücum
2020-ci il oktyabrın 27-də Bərdə rayonunun Qarayusifli kəndi raket atəşinə tutulub. Nəticədə 5 mülki şəxs həlak olub, təxminən 13-14 nəfər müxtəlif dərəcəli xəsarət alıb. Həlak olanlar arasında uşaq da var idi. Bir neçə yaşayış evi tamamilə dağılıb, əhaliyə ciddi maddi ziyan dəyib. Kənd cəbhə zonasından uzaqda yerləşdiyi üçün hücum mülki hədəflərə yönəldilmiş hesab edilir.
Bərdə şəhərinə raket zərbələri
Ertəsi gün, oktyabrın 28-də saat 13 radələrində Bərdə şəhərinin mərkəzinə iki “Smerç” raketi atılıb. Raketlər dinc sakinlərin sıx hərəkət etdiyi və ticarət obyektlərinin yerləşdiyi ərazilərə düşüb. Hər raketin tərkibində onlarla bombacıq olub.
Bu hücum nəticəsində 21 nəfər həlak olub (onlardan 5-i qadın), təxminən 70 nəfər yaralanıb. Yaralananlar arasında 8 uşaq və 15 qadın olub. 30-dan artıq mülki infrastruktur obyekti, 20-dən çox yaşayış evi və 22 nəqliyyat vasitəsi zədələnib. Şəhərin mərkəzi küçələrində və ticarət məntəqələrində ciddi dağıntılar yaranıb.
Ümumi nəticələr və hüquqi tərəflər
Bərdə rayonu və şəhəri müharibə dövründə bir neçə dəfə raket və artilleriya hücumlarına məruz qalıb. Ümumilikdə bu hücumlar nəticəsində təxminən 27-29 mülki şəxs həlak olub, 100-dən çox insan yaralanıb. Dağıntılar yaşayış evlərinə, ticarət obyektlərinə və nəqliyyat vasitələrinə ciddi ziyan vurub.
Hadisələrlə bağlı cinayət işləri başlanıb. Cinayət Məcəlləsinin qəsdən adam öldürmə, xüsusi amansızlıqla törədilən cinayətlər və təcavüzkar müharibə aparma maddələri üzrə istintaq aparılıb. Kaset sursatların istifadəsi beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən də qeyd olunub, çünki bu silahlar mülki əhaliyə yüksək təhlükə yaradır.
Bərdə terrorunun əhəmiyyəti
Bərdə terroru Vətən müharibəsi dövründə mülki əhaliyə qarşı yönəlmiş ən ağır hadisələrdən biri kimi yadda qalıb. Hadisə cəbhədən uzaq ərazilərin belə təhlükəsiz olmadığını göstərib. Şəhid olanlar arasında uşaqlar, qadınlar və yaşlılar olub. Bu faktlar humanitar hüququn pozulması ilə bağlı müzakirələrə səbəb olub.
Bu gün Bərdə terroru Azərbaycanın yaddaşında dinc əhalinin qorunmasının vacibliyini xatırladan hadisə kimi qalır. Hadisələrin illik xatirələri zamanı şəhidlərin xatirəsi yad edilir və hüquqi proseslər davam etdirilir.
