"Narendra Modi" teqi üzrə xəbərlər
Narendra Damodardas Modi 2014-cü ildən Hindistanın Baş naziridir və dünyanın ən nüfuzlu siyasətçilərindən biridir. O, ölkənin XXI əsr inkişaf trayektoriyasını müəyyənləşdirən liderdir. 2025-ci ildə üçüncü müddətində Modi iqtisadi islahatlar, millətçi ritorika və aktiv xarici siyasəti birləşdirərək açar fiqur olaraq qalır. Onun idarəçiliyi həm heyranlığı, həm də mübahisələri doğurur, Hindistan cəmiyyətinin mürəkkəbliyini əks etdirir.
Erkən illər və siyasi yol
Narendra Modi 1950-ci il sentyabrın 17-də Qucarat ştatının Vadnaqar şəhərində orta təbəqə ailəsində anadan olub. Uşaqlıqdan hindu millətçi təşkilatı olan Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) ilə bağlı olub ki, bu da onun dünyagörüşünü formalaşdırıb. Gəncliyində Modi evini tərk edərək ailə qurmaqdan imtina edib və özünü ictimai fəaliyyətə həsr edib. 1987-ci ildə Bharatiya Janata Partiyasına (BJP) qoşulub və partiyada sürətlə yüksəlib.
2001-2014-cü illərdə Modi Qucaratın baş naziri olub, burada iqtisadi islahatları ilə investisiyaları cəlb edib, lakin 2002-ci il iğtişaşları onun reputasiyasına kölgə salıb. 2014-cü ildə, mübahisələrə baxmayaraq, Modi BJP-ni ümummilli seçkilərdə qələbəyə aparıb və Baş nazir olub. Partiyası 2019-cu ildə uğuru təkrarlayıb, 2024-cü ildə isə BJP mütləq çoxluğu əldə etməsə də, Milli Demokratik Alyans (NDA) koalisiyası ilə Modi vəzifəsini qoruyub.
Siyasi nailiyyətlər
Modi iddialı təşəbbüsləri ilə tanınır. Make in India proqramı istehsalı stimullaşdırıb, Digital India isə rəqəmsallaşmanı sürətləndirib. Mal və xidmətlər üzrə vergi (GST) islahatı vergi sistemini vahidləşdirib, baxmayaraq ki, mübahisələrə səbəb olub. Ayushman Bharat (səhiyyə) və PM Awas Yojana (mənzil) kimi sosial proqramlar milyonlarla vətəndaşı əhatə edib. NITI Aayog-un məlumatlarına görə, 9 il ərzində təxminən 250 milyon hind çoxölçülü yoxsulluqdan çıxıb.
Modinin xarici siyasəti Hindistanın mövqeyini gücləndirib. O, Beynəlxalq Günəş Enerjisi Alyansını təşəbbüs edib və ABŞ, Rusiya, Yaponiya və Afrika ölkələri ilə əlaqələri dərinləşdirib. 2025-ci ildə Modi Şri-Lankanın Sri Lanka Mitra Vibhushana və Mavrikinin Order of the Star and Key ali mükafatlarını alıb. Lakin 2025-ci il mayın 9-da Moskva paradına Pakistanla gərginlik səbəbindən getməməsi müzakirələrə səbəb olub.
Mübahisələr
Modi mübahisəli fiqurdur. Onun hindu millətçi siyasəti, o cümlədən Ayodhyada Ram məbədinin tikintisi və Kəşmirin muxtariyyətinin ləğvi çoxluğun dəstəyini qazanıb, lakin xüsusilə müsəlmanlar arasında azlıqların marginallaşdırılması kimi tənqid olunub. 2025-ci ilin aprelində Pəhəlqamda 26 nəfərin həyatını itirdiyi terror aktı Pakistanla gərginliyi artırıb. Modi ingilis dilində çıxış edərək “terrorçuları cəzalandıracağı”nı vəd edib ki, bu da onun sərt mövqeyini vurğulayır.
Tənqidçilər demokratik geriləmədən danışır: KİV-ə təzyiq, müxalifətçilərin həbsi və bərabərsizliyin artması. İqtisadiyyat böyüməsinə baxmayaraq, 2024-cü ilin ikinci rübündə ÜDM artımı 5,4%-ə düşüb. İşsizlik və inflyasiya problemləri BJP-nin 2024-cü ildə çoxluğu itirməsinə səbəb olub.
Şəxsi həyat və imic
Modi ictimai imic ustasıdır. Onun Mann Ki Baat proqramı və sosial şəbəkələrdəki aktivliyi (milyonlarla izləyici) onu xalqa yaxınlaşdırır. O, uşaqlar üçün Exam Warriors kitabı da daxil olmaqla kitablar yazıb və hətta qarba mahnılarının sözlərini yaradıb. Modi sadə mənşəyini və təvazökar həyat tərzini vurğulayır ki, bu da seçicilərlə rezonans doğurur.
Nəticə
2025-ci ildə, 75 illik yubileyinə yaxınlaşan Modi Hindistanın transformasiyasının simvoludur. Onun üçüncü müddəti “2047-ci ilə Hindistan” vizyonu üçün sınaqdır. Çətinliklərə baxmayaraq, Modi islahatlar, millətçilik və qlobal ambisiyalar arasında tarazlıq saxlayaraq ölkənin gələcəyini formalaşdırır.
