Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanı: Tarixi, İmkanları və Əhəmiyyəti

Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanı Naxçıvan Muxtar Respublikasının paytaxtı Naxçıvan şəhərinin yaxınlığında yerləşən əsas nəqliyyat qovşağıdır. Şəhər mərkəzindən təxminən 4 kilometr məsafədə yerləşən bu hava limanı regionun yeganə hava qapısı kimi mühüm rol oynayır. IATA kodu NAJ, ICAO kodu isə UBBN-dir. Hava limanı həm mülki, həm də hərbi təyinatlıdır və dövlət mülkiyyətindədir.

Tarixi inkişaf yolu

Hava limanının tikintisinə 1974-cü il oktyabrın 31-də başlanmış və 1976-cı ildə başa çatdırılmışdır. İlkin dövrdə o, yalnız üçüncü dərəcəli təyyarələri, məsələn Yak-40 və An-24 tipli maşınları qəbul edə bilirdi. Uçuşlar əsasən Bakı istiqamətində həyata keçirilirdi. 1990-cı illərin ikinci yarısında regionun blokada şəraitində qalması səbəbindən aviasiya əlaqəsi xüsusi əhəmiyyət kəsb etdi. 1992-ci ildə uçuş-enmə zolağının uzadılması işləri aparıldı. Bu tədbirlər nəticəsində daha böyük təyyarələrin qəbulu mümkün oldu.

2002–2004-cü illərdə geniş yenidənqurma işləri görüldü. Yeni terminal kompleksi inşa edildi və 2004-cü ilin aprelində hava limanına beynəlxalq status verildi. Sonrakı illərdə terminallar, naviqasiya sistemləri və digər infrastruktur müasirləşdirildi. Saatlıq sərnişin qəbulu imkanı əhəmiyyətli dərəcədə artırıldı.

İnfrastruktur və texniki göstəricilər

Hava limanı dəniz səviyyəsindən 873 metr hündürlükdə yerləşir. İki paralel uçuş-enmə zolağına malikdir: hər biri 3300 metr uzunluğundadır. Onlardan biri beton, digəri isə asfalt örtüklüdür. Bu zolaqlar müasir təyyarələrin, o cümlədən orta və böyük tutumlu sərnişin maşınlarının təhlükəsiz eniş və qalxmasını təmin edir. Terminal kompleksi sərnişinlərə rahat xidmət göstərmək üçün eskalatorlar, liftlər və digər müasir avadanlıqlarla təchiz olunub. Saatda 450–600 sərnişinə qədər xidmət göstərmək imkanı yaradılıb.

Uçuş istiqamətləri və aviaşirkətlər

Hal-hazırda hava limanından müntəzəm uçuşlar həyata keçirilir. Azərbaycan Hava Yolları Bakı və Gəncə istiqamətlərində reyslər təşkil edir. Beynəlxalq marşrutlar arasında İstanbul və Moskva şəhərləri yer alır. Bu istiqamətlər regionun digər ölkələrlə əlaqəsini təmin edir və sərnişin daşınmasında əsas rol oynayır. Uçuşlar müasir təyyarə parkı ilə yerinə yetirilir.

Region üçün əhəmiyyəti

Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanı yalnız nəqliyyat obyekti deyil, eyni zamanda iqtisadi və sosial əhəmiyyət daşıyır. Blokada şəraitində regionun xarici dünya ilə əlaqəsini saxlayan əsas vasitədir. Sərnişin və yük daşınması, turizm potensialının inkişafı, biznes əlaqələrinin genişləndirilməsi baxımından mühüm funksiya yerinə yetirir. Son illərdə aparılan yenidənqurma işləri və idarəetmədəki dəyişikliklər xidmət səviyyəsinin yüksəldilməsinə şərait yaradıb.

Hava limanı günün 24 saatı fəaliyyət göstərir və beynəlxalq standartlara uyğun aviasiya təhlükəsizliyi tələblərinə cavab verir. Onun inkişafı Naxçıvan Muxtar Respublikasının ümumi nəqliyyat infrastrukturunun möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.

Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanı qədim diyarın müasir hava qapısı kimi regionun həyatında əvəzsiz yer tutur.