Sky Striker Blok-4 sərbəst uçan döyüş sursatları sistemi

Sky Striker Block-4 – İsrailin Elbit Systems şirkəti tərəfindən hazırlanmış barraj edən pilotsuz döyüş sursatının (loitering munition) modernləşdirilmiş versiyasıdır. 2025-ci il oktyabrında ABŞ-da keçirilən AUSA sərgisində təqdim olunan bu sistem taktiki zərbə dron-kamikadzelərində əhəmiyyətli irəliləyişdir. Block-4 uzaq məsafələrdə dəqiq zərbələr üçün nəzərdə tutulub, uzaqlıq, avtonomluq və intellekt baxımından təkmilləşdirilib. Azərbaycan 2025-ci il noyabrın 8-də Bakıda keçirilən hərbi paradda Sky Striker Block-4-ü nümayiş etdirən ilk ölkələrdən biri olub və bu silahın arsenalına daxil olduğunu təsdiqləyib.

Sky Striker-in tarixi və təkamülü

Sky Striker ailəsi 2016–2017-ci illərdə ucuz, lakin effektiv barraj edən sursatlara artan tələbatın cavabı olaraq ortaya çıxdı. Əsas model 5 və ya 10 kq döyüş başlığı daşıyır, 2 saata qədər barraj edir və 100 km-ə qədər məsafədə hədəfləri məhv edirdi. Sistem real döyüşlərdə özünü doğrultdu: Azərbaycan 2020-ci il Qarabağ müharibəsində erkən versiyalardan istifadə edərək düşmənin zirehli texnikasını və HHM sistemlərini məhv etdi.

Block-4 dördüncü nəsil modeldir və Elbit America (şirkətin Amerika bölməsi) tərəfindən təqdim olunub. Təkmilləşdirmələr arxitektura, elektronika və süni intellektin inteqrasiyasını əhatə edir. Yeni versiya ABŞ ordusu və NATO müttəfiqlərinin ehtiyaclarına yönəlsə də, tez bir zamanda Azərbaycan da daxil olmaqla digər ölkələrdə tətbiq tapıb.

Sky Striker Block-4-ün texniki xüsusiyyətləri

Block-4 əvvəlki modelləri xeyli üstələyir:

• Uçuş məsafəsi: 100 km-dən çox (optimallaşdırılmış arxitektura daha böyük məsafələrə imkan verir).
• Barraj müddəti: 2 saata qədər – uzunmüddətli kəşfiyyat və hədəf gözləmə imkanı.
• Döyüş başlığı: 5–10 kq (parçalanma, yüksək partlayış və ya termobarik variantlar).
• Sürət: səyahət sürəti – 185 km/saata qədər, hədəfə dalış – 300 knot-a qədər.
• Naviqasiya: stabilizə edilmiş elektro-optik/infraqırmızı sistem, süni intellektlə avtomatik hədəf tanıma (ATR). Radioelektron mübarizə, aşağı görünürlük və maneələr şəraitində işləyir.
• Buraxılış və eniş: daşına bilən yer platformasından, uçuş-enmə zolağı tələb etmir. Missiya ləğv edilərsə geri qayıda bilər.
• İdarəetmə: uzaqdan və ya C4ISR şəbəkələrinə inteqrasiya ilə artilleriya və mexanikləşdirilmiş bölmələrlə koordinasiya.
• İz qoyma: elektrik mühərriki sayəsində aşağı səs və istilik imzası.

Sistem zərbəni təmasdan 2 saniyə əvvəl ləğv etməyə, hədəfi dəyişməyə və ya paraşütlə geri qayıtmağa imkan verir.

Üstünlüklər və tətbiq sahələri

Sky Striker Block-4 “ağıllı” dron-kamikadzedir, kəşfiyyat və zərbə funksiyalarını birləşdirir. Süni intellekt insan faktorunu minimuma endirərək mürəkkəb şəraitdə dəqiqliyi artırır. Raketlərlə müqayisədə aşağı qiymət və sadə istismarı onu xüsusi təyinatlılar, motoatıcılar və atəş dəstəyi üçün ideal edir.

Azərbaycanda sistem artıq Harop və Orbiter-i əhatə edən pilotsuz arsenalını gücləndirir. 2025-ci il paradında nümayiş ölkənin müasir təhdidlərə hazır olduğunu vurğulayır. Ekspertlər qeyd edir ki, Block-4 taktiki dəyişiklik yaradır: bir operator dron sürüsünü idarə edərək HHM-i basdıra və ya gizli hədəflərə zərbə endirə bilər.

Nəticə

Sky Striker Block-4 loitering munition sahəsində sıçrayışdır, uzaqlıq, intellekt və universallığı münasib qiymətlə təklif edir. Azərbaycan arsenalındakı bu sistem ölkənin PUA-lardan istifadədə liderliyini təsdiqləyir. 2025-ci ildə Block-4 dəqiqlik və avtonomluğun həlledici olduğu müasir münaqişələrin əsas elementi olacaq.