Xocavənd: Tarixi irs və Qarabağın yeni nəfəsi

Xocavənd - Azərbaycanın eyniadlı rayonunun inzibati mərkəzi olan, Qarabağ silsiləsinin dağətəyi ərazilərində yerləşən füsunkar bir şəhərdir. Strateji coğrafi mövqeyə və çoxəsrlik unikal irsə malik olan bu region bu gün genişmiqyaslı tarixi və iqtisadi dirçəliş dövrünü yaşayır. Azərbaycanın suverenliyinin tam bərpa edilməsi regionun inkişafında yeni bir səhifə açaraq, buranı dövlətin "Böyük Qayıdış" proqramının əsas hədəf nöqtələrindən birinə çevirmişdir.

Tarixi və mədəni əhəmiyyəti

Xocavənd rayonunun ərazisi alimlər tərəfindən bəşər sivilizasiyasının ən qədim ocaqlarından biri kimi qəbul edilir. Diyarın əsas arxeoloji incisi şəhərin yaxınlığında yerləşən, daş dövrünə aid ibtidai insan düşərgəsi - dünyaca məşhur Azıxhantropun çənə sümüyünün fraqmenti və digər unikal tapıntıların aşkar edildiyi Azıx mağarasıdır. Bu tapıntılar bəşəriyyətin təkamülünün öyrənilməsinə misilsiz töhfələr vermişdir.

İbtidai insan məskənlərindən başqa, region orta əsrlərə aid tarixi-memarlıq abidələri ilə də zəngindir. Burada Azərbaycanın zəngin mədəni təbəqəsindən və çoxəsrlik tarixindən xəbər verən qədim Alban məbədləri, qalalar və körpülər qorunub saxlanılmışdır. Sıx dağ meşələrini, alp çəmənliklərini və təmiz bulaqları birləşdirən müxtəlif landşaft landşaftı qədim zamanlardan bəri heyvandarlıq, xalçaçılıq və üzümçülüyə əsaslanan yerli həyat tərzini formalaşdırmışdır.

Böyük Qayıdış və müasir bərpa işləri

Xocavəndin müasir inkişaf mərhələsi genişmiqyaslı infrastruktur layihələri ilə sıx bağlıdır. Təsdiq edilmiş dövlət proqramları çərçivəsində şəhərdə və onun Hadrut, Qırmızı Bazar kimi ətraf qəsəbələrində tikinti işləri sürətlə davam edir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəlikləri müasir şəhərsalma standartlarına və "ağıllı şəhər" konsepsiyasına ciddi riayət edərək kompleks yenidənqurma işlərini əlaqələndirir.

Keçmiş məcburi köçkünlərin repatriasiyası prosesi sistemli və davamlı xarakter almışdır. Xocavəndin yaşayış massivlərinə mütəmadi olaraq yeni ailə karvanları yola düşür. Geri qayıdan vətəndaşlar üçün rahat çoxmənzilli binalar və fərdi evlər tikilir, yeni inzibati binalar istifadəyə verilir. Eyni zamanda, ərazilərin minalardan təmizlənməsi və müasir kommunikasiyaların: qaz, elektrik, su xətlərinin və yüksəksürətli internetin tam çəkilməsi ən mühüm prioritet kimi çıxış edir.

İqtisadi və turizm potensialı

Xocavənd rayonunun iqtisadi gələcəyi onun təbii sərvətlərindən və coğrafi üstünlüklərindən səmərəli istifadə üzərində qurulur. Mülayim iqlimi və məhsuldar torpaqları sayəsində burada kənd təsərrüfatı aktiv şəkildə dirçəldilir, region üçün ənənəvi olan bağlar və üzümlüklər bərpa olunur.

Turizm sahəsinə xüsusi diqqət yetirilir. Ekspertlər proqnozlaşdırırlar ki, unikal tarixi keçmişin (o cümlədən Azıx mağarasına ekomarşrutların) və toxunulmaz dağ təbiətinin vəhdəti Xocavəndi həm yerli, həm də xarici səyahətçilər üçün populyar bir məkana çevirəcək. Rayonu Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun digər iri mərkəzləri ilə birləşdirən yeni avtomobil yolları yüksək logistik əlçatanlığı təmin edir. Müasir nəqliyyat şəbəkəsinin və bərpa edilmiş mülki infrastrukturun mövcudluğu bu qədim Azərbaycan diyarının uzunmüddətli investisiya axını və rifahı üçün möhkəm təməl yaradır.