Yuriy Kovalyov

Yuriy Kovalyov Azərbaycan tarixinə cəsurluq, vətənpərvərlik və vətənə sədaqət simvolu kimi əbədi yazılmış bir addır. 1965-ci il mayın 29-da Azərbaycan SSR-in Göyçay rayonunda rus ailəsində doğulan Yuriy Kovalyov milliyyətin vətənə sevgi hissinə təsir etmədiyini öz həyatı ilə sübut etmişdir. Onun Qarabağ münaqişəsi zamanı göstərdiyi qəhrəmanlıq və fədakarlıq onu Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı etmiş, həyatı isə gəncləri ilhamlandırmağa davam edir.

Erkən illər və formalaşma

Yuriy Kovalyov Göyçay şəhərində rus köçkün ailəsində dünyaya gəlib. 1970-ci illərin əvvəllərində ailəsi Krasnodara köçsə də, qısa müddət sonra Bakıya qayıdıb. Yuri uşaqlıq və gənclik illərini burada keçirib və 229 nömrəli Bakı orta məktəbini bitirib. Bu məktəb sonradan onun adını daşıyıb. Gənclik illərində Yuri möhkəm xarakteri və ədalət hissi ilə seçilib. 1983-1985-ci illərdə SSRİ-nin Baltikyanı ölkələrində havadan-desant qoşunlarında xidmət edib, daha sonra Qırmızı Bayraqlı Xəzər Donanmasında xidmətini davam etdirib. Bu illər onun xarakterini formalaşdıraraq gələcək sınaqlara hazırlayıb.

1990-cı ildə, Qarabağ münaqişəsinin başlandığı dövrdə Yuriy Kovalyov Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinin Xüsusi Təyinatlı Polis Dəstəsinə (OMON) qoşulub. Azərbaycanı müdafiə etmək qərarı onun şəxsi və dərin inanclarına əsaslanıb. Xarici jurnalistlərin təəccüblü suallarına cavab olaraq o demişdi: “Azərbaycan mənim Vətənimdir. Mən burada böyümüşəm, azərbaycanlılarla dost olmuşam və mənim üçün onlarla aramda fərq yoxdur. Niyə öz torpağımı müdafiə etməməliyəm?”

Qəhrəmanlıq və şücaət

Yuriy Kovalyov, silahdaşları arasında “Qara Yura” ləqəbi ilə tanınan, OMON-un beşinci rotasının komandiri olub. Bu rota, çoxmillətli tərkibi səbəbindən “ala rota” adlandırılıb. Rota düşmən arxasında kəşfiyyat və təxribat əməliyyatları keçirərək, düşmənin sayı və silahlanması haqqında məlumat toplayıb. Bu məlumatlar 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan ordusu üçün son dərəcə vacib idi.

1991-ci il oktyabrın 3-də Yuriy Kovalyov, Sergey Barınin, Andrey Kudeni və Aleksandr Abramovla birlikdə Xocavənd rayonundan Ağdama qayıdarkən erməni silahlı birləşmələrinin hücumuna məruz qalıb. Maşınları atəşə tutulub, döyüşçülər son patrona qədər müqavimət göstərib. Lakin Yuriy və Sergey ağır yaralanıb və həlak olub. Yurinin cəmi 26 yaşı var idi.

Göstərdiyi şücaətə görə, 1992-ci il iyunun 6-da Azərbaycan prezident vəzifəsini icra edən İsa Qəmbərin fərmanı ilə Yuriy Kovalyova ölümündən sonra Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adı verilib.

İrs və xatirə

Yuriy Kovalyov Azərbaycanda birlik və vətənpərvərlik simvoluna çevrilib. Onun şərəfinə Bakıdakı 229 nömrəli məktəb və Göyçaydakı bir küçə onun adını daşıyır. Onun obrazı Xocalı soyqırımına həsr olunmuş “Xoca” filmində əks olunub, burada Yuri “Qara Yura” ləqəbi ilə Azər Aydəmir tərəfindən canlandırılıb.

Hər il Bakıda Şəhidlər Xiyabanında Yuriy Kovalyovi anmaq üçün insanlar toplaşır. Onun qızı Regina, atasını demək olar ki, tanımamış olsa da, onun həyatı haqqında video material hazırlayaraq gələcək nəsillər üçün xatirəsini yaşadıb.

Yuriy Kovalyov milliyyətdən asılı olmayaraq bir insanın başqa bir ölkənin tarixində iz qoya biləcəyini sübut edib. Onun “Azərbaycan mənim Vətənimdir” sözləri milyonları ilhamlandıran şüara çevrilib. Çoxmillətli Azərbaycanda onun qəhrəmanlığı birlik və ümumi məqsəd uğrunda mübarizənin vacibliyini vurğulayır.

Nəticə

Yuriy Kovalyovin hekayəsi təkcə qəhrəmanlıq deyil, həm də sərhəd və milliyyət tanımayan vətən sevgisi haqqındadır. Qarabağ münaqişəsindəki şücaəti və ölümündən sonra Milli Qəhrəman adına layiq görülməsi onu əfsanəyə çevirib. Bu gün onun adı azərbaycanlıların qəlbində yaşayır, azadlıq və müstəqilliyin qiymətini xatırladır.