Şu anda araştırmacılar çeşitli biyobelirteçler kullanarak telomer, metabolom ve klinik yaşlanma saatlerini belirlemişler. Bunlar arasında en güveniliri "DunedinPACE" modeli olarak bilinen epigenetik saatler kabul edilmektedir.
Bu konuda gazeta.ru'ya AIRI Enstitüsü Tıpta Güçlü Yapay Zeka Laboratuvarı biyobelirteç araştırma grubunun başkanı, aynı zamanda Skoltech Moleküler ve Hücre Biyolojisi Merkezi uzmanı Dmitri Kryukov açıklamalarda bulundu.
Biyolojik saatler olarak da bilinen yaşlanma saatleri, çeşitli biyobelirteçlere dayanarak insanın biyolojik yaşını belirlemeye imkan veren araçlardır. İnsanın biyolojik yaşı, resmi belgelerde gösterilen (nüfus cüzdanındaki) yaşından hem az hem de fazla olabilir.
Kryukov, "Örneğin, hücrelerin her bölünmesi sırasında kısalan kromozom uçlarındaki koruyucu telomerlerin uzunluğunu ölçen telomer saatleri, erken yaşlanma teorisine dayanmaktadır. Transkriptomik saatler ayrı ayrı genlerin aktivitesini araştırır, proteomik ve metabolomik modeller ise vücut yaşlandıkça bileşimi değişen kandaki binlerce protein ve metabolitin miktarını değerlendirir. Klinik saatler ise özel pratik öneme sahiptir. Bu yöntem genel kan, idrar ve biyokimyasal analizler gibi standart biyobelirteçlere dayanmaktadır" diye belirtti.
Uzmanın sözlerine göre, epigenetik saatler DNA'nın metilasyon şemalarındaki değişiklikleri değerlendirir. Bu süreçte metil grupları DNA molekülünün belirli bölümlerine bağlanır. Bu durumda genlerin dizilimi değişmese de, onların faaliyeti düzenleniyor.
O, "Bu tip saatler şu anda esas olarak biyolojik yaşı değil, insanın nüfus cüzdanındaki yaşını yüksek doğrulukla belirlemek için kullanılan en popüler yöntemlerden biridir. İnsan yaşlandıkça metilasyon modeli istikrarlı ve öngörülebilir şekilde değişir. Araştırmacılar binlerce örneği analiz etmek için makine öğrenimi teknolojilerinden yararlanarak yaşla doğrudan ilişkili temel DNA segmentlerini belirlemişlerdir. Kan veya idrar örneklerinde söz konusu segmentlerin durumunu analiz eden özel algoritma, bireyin yaşını belirleyebilmektedir" diye ifade etti.
Oxu.Az
