"İnsan beyninin erken yaşlanması, elverişsiz ekolojik koşullara sahip şehir yaşamıyla yakından bağlantılıdır. Aynı zamanda, temiz havaya ve daha az strese yol açan bölgelerde yaşamak merkezi sinir sisteminin işleyişine olumlu etki etmektedir."
Bu görüşleri gazeta.ru'ya yaptığı açıklamada Hong Kong Şehir Üniversitesi profesörü, evrimsel biyolog Pyotr Lidski dile getirdi.
Uzman, "Bütün şehirler beynin kırsal alanlara kıyasla daha hızlı yaşlanmasına neden olmaz. Ancak kentleşme ortamı ince toz partikülleri, yüksek gürültü, sıcak hava, sürekli stres ve yeşil alanların azlığıyla karakterize ediliyorsa, bu tür koşullar beynin yaşlanma sürecini hızlandırır. Hava kirliliği yalnızca beynin yaşlanmasına değil, aynı zamanda bilişsel yeteneklerin zayıflamasına ve Alzheimer dahil olmak üzere demans riskinin artmasına da yol açmaktadır. Özellikle PM2.5 gibi küçük partiküllerin bu hastalıkların ortaya çıkmasındaki olumsuz etkisi bilimsel olarak kanıtlanmıştır" diye belirtti.
Belirtmek gerekir ki, PM2.5, çapı 2,5 mikrometreden küçük olan mikropartiküllere verilen isimdir. Mikroskobik boyutları sayesinde bunlar kolayca solunum sistemine, oradan da kan dolaşımına geçebilmektedir. Sonuç olarak beyin de dahil olmak üzere tüm organizmada iltihap, oksidatif stres ve kan damarlarının hasar görmesi gibi komplikasyonlar ortaya çıkmaktadır.
Akademisyen, "Bununla birlikte, unutulmamalıdır ki beyin sadece tek bir nedenden değil, hava kirliliği, sıcaklık, gürültü, sosyal eşitsizlik, yoksulluk, kronik stres ve doğadan uzak kalma gibi kompleks faktörlerin birlikte etkisiyle daha hızlı yaşlanır. Araştırmacılar bu tür bileşik etkileri eksposom konsepti aracılığıyla açıklamaktadır. Organizmaya giren mikroplastiklerin zararları, damar duvarlarında birikmesi ve kalp krizi riski oluşturması konusunda yeterli kanıtlar bulunmaktadır. Hatta beynin kendisinde ve omurilik sıvısında bile mikroplastikler tespit edilmiştir. Ancak bunların merkezi sinir sistemine olan olumsuz etkileri henüz PM2.5 partiküllerinin zararı kadar kesinlikle kanıtlanmamıştır" diye sözlerini tamamladı.
Oxu.Az
