Tarix boyu konspirasiya nəzəriyyələri mövcud olub. Elmi baxımdan bu cür nəzəriyyələr sosial-psixoloji fenomen kimi tədqiqatçıların diqqətini cəlb edir.
Oxu.Az "Rambler"ə istinadən ən absurd və geniş yayılmış konspirasiya nəzəriyyələrini təqdim edir.
1. Gizli dünya hakimiyyəti
Ən məşhur konspirasiya nəzəriyyələrindən biri gizli dünya hakimiyyətiinin mövcudluğu ilə bağlıdır. Bu fikrə görə, qlobal proseslər rəsmi dövlət institutlarından kənarda fəaliyyət göstərən qapalı bir qrup tərəfindən idarə olunur. Bu qruplar müxtəlif adlarla tanınır: masonlar, illüminatlar, maliyyə sülalələrinin nümayəndələri, siyasətçilər, milyarderlər və hətta reptiloidlər.
Nəzəriyyənin tərəfdarları hesab edirlər ki, inqilablar, iqtisadi böhranlar, müharibələr, rejim dəyişiklikləri və valyuta məzənnələrindəki kəskin dalğalanmalar məhz bu "qlobal qrup"un fəaliyyətinin nəticəsidir. Rotşildlər, Rokfellerlər, Böyük Britaniya kral ailəsi və iri transmilli korporasiyalar bu kontekstdə tez-tez xatırladılır.
2. HİV-in mövcudluğunun inkarı
İnsan sağlamlığı üçün ən təhlükəli konspirasiya nəzəriyyələrindən biri HİV-in mövcudluğunun inkarıdır. Bu nəzəriyyənin tərəfdarları insanın immun çatışmazlığı virusunun mövcud olmadığını və anlayışın əczaçılıq şirkətləri tərəfindən gəlir əldə etmək məqsədilə uydurulduğunu iddia edirlər.
Onların fikrincə, antiretrovirus terapiyası faydasız və ya zərərlidir. HİV inkarçıları yoluxmuş şəxsləri müalicədən imtina etməyə çağırır və vəziyyətin pisləşməsində virusu deyil, dərmanları günahlandırırlar.
3. 11 sentyabr terror aktları ilə bağlı nəzəriyyələr
11 sentyabr 2001-ci il hadisələri ilə bağlı bəzi nəzəriyyələrdə ABŞ hökumətinin hücumlara ya qəsdən göz yumduğu, ya da birbaşa iştirak etdiyi iddia olunur. Nəzəriyyəçilər sərnişin təyyarələrinin Dünya Ticarət Mərkəzinin göydələnlərini tamamilə dağıda bilməyəcəyini irəli sürür və hava hücumundan müdafiə sisteminin "şübhəli passivliyinə" diqqət çəkirlər.
Müxtəlif sorğular göstərir ki, əhalinin bir hissəsi rəsmi izahatlara tam etibar etmir.
4. Yastı Yer nəzəriyyəsi
Elmi sübutlara baxmayaraq, Yer kürəsinin düz olması ideyası yenidən populyarlıq qazanıb. Bu nəzəriyyəyə görə, Yer buz divarı ilə əhatə olunmuş düz disk formasındadır və bütün kosmik missiyalar qlobal saxtakarlığın nəticəsidir.
Elm bu iddiaların astronomiya və fizikanın əsas qanunları ilə tam ziddiyyət təşkil etdiyini bildirir.
5. Mövcud olmayan ölkələr
Bəzi konspirasiya nəzəriyyələri müəyyən ölkələrin mövcud olmadığını iddia edir. Xüsusilə Avstraliyanın uydurma ərazi olduğu və oraya bilet alan insanların əslində Cənubi Amerikaya aparıldığı fikri internetdə geniş yayılıb.
Eyni zamanda SSRİ ilə Yaponiya arasında gizli razılaşmalar nəticəsində yaradıldığı iddia edilən "mövcud olmayan Finlandiya" nəzəriyyəsi də ortaya çıxıb. Bu iddialar əsasən internet zarafatları kimi yaransa da, zamanla ciddi müzakirə mövzusuna çevrilib.
6. Mason nəzəriyyəsi
Masonluq tarixi və sənədləşdirilmiş bir hərəkat olsa da, konspirasiya nəzəriyyələrində qlobal problemlərin əsas günahkarı kimi təqdim edilir. Onların dövlətlərin yaradılmasında, müharibələrdə, iqtisadi böhranlarda və hətta pandemiyalarda iştirak etdikləri iddia olunur.
Tarixçilər vurğulayırlar ki, mason lojaları vahid mərkəzdən idarə olunmur və "dünya mason hökuməti" anlayışı heç bir tarixi sənədlə təsdiqlənmir.
7. Reptiloidlər arasında insanlar
Bu nəzəriyyəyə görə, dünya hökumətləri insan formasını ala bilən ağıllı sürünən varlıqlar tərəfindən idarə olunur. Guya bu varlıqlar əsas siyasi və maliyyə postlarını ələ keçiriblər.
XX əsrin sonlarında populyarlıq qazanan bu fikir tez-tez antielitist və antisemit narrativlərlə əlaqələndirilir. Lakin reptiloidlərin mövcudluğunu təsdiqləyən heç bir elmi sübut yoxdur.
8. Peyvəndlər və 5G vasitəsilə zehnin idarə olunması
Son illərdə peyvəndlər vasitəsilə insan orqanizminə mikroçiplərin yeridildiyi və 5G şəbəkələrinin bu çipləri aktivləşdirdiyi barədə iddialar yayılıb.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, mövcud texnologiya inyeksiya yolu ilə işləyən elektron cihazların implantasiyasına imkan vermir. Eyni zamanda 5G tezliklərinin insan beyninə və ya sinir sisteminə təsir göstərməsi elmi baxımdan mümkün deyil.
