Norveç millisi ("Løvene" - Şirlər) Avropa futbolunun ən çox müzakirə olunan, ləqəbi kimi döyüşkən və son illərdə fərdi ulduzları ilə dünya gündəmini zəbt edən komandasıdır. Uzun illərdir böyük turnirlərdən kənarda qalan Norveç milli komandası 28 illik həsrətə son qoyaraq 2026-cı il dünya çempionatına mükəmməl seçmə mərhələ performansı ilə inamla vəsiqə qazanıb.
Baş məşqçi Stole Solbakkenin rəhbərliyi, Martin Edeqorun möhtəşəm oyun quruculuğu və Erlinq Holandın fantastik qol bacarığı ilə silahlanmış komanda azarkeşlərinə böyük ümidlər verir. Bir çox ekspert Norveçin bu "qızıl nəslinin" Şimali Amerikada öz tarixinin ən yaxşı turnirini keçirəcəyinə inanır.
Oxu.Az Norveç futbolunun keçmişinə, bu gününə və 2026-cı il gözləntilərinə nəzər salır.
Norveçi yenidən dünya səhnəsinə bu komandanın hər detalına bələd olan bir mütəxəssis qaytarıb. Milli komandanın heyətində 6 il ərzində 58 oyun keçirən Solbakken 1998-ci ildə Fransada baş tutan dünya çempionatında 3 dəfə meydana çıxıb, həmçinin komandanın sonuncu böyük turniri olan AVRO-2000-də iştirak edib. Futbolçu karyerasında olduğu kimi, məşqçilik fəaliyyətinə də 2002-ci ildə "Hamarkameratene"də başlayan Solbakken "Köln" və "Vulverhempton"dakı iş təcrübələri ilə yanaşı "Kopenhagen"də iki uğurlu dövr keçirib. O, 2020-ci ilin dekabrında Lars Laqerbeki əvəzləyərək Norveç millisinin sükanı arxasına keçib.
Norveçin ilk dünya çempionatı
Ölkə 1938-ci ildəki çempionata, iki il əvvəl Berlində keçirilən Kişilərin Olimpiya Futbol Turnirində bürünc medal qazanmış heyətin böyük bir hissəsi ilə yollansa da, Fransada eyni uğuru təkrarlaya bilməmişdi.
1/8 finalda İtaliya ilə qarşılaşan Asbyörn Halvorsenin komandası hesabda geri düşsə də, Arne Brustadın son dəqiqələrdə vurduğu qolla bərabərliyi təmin etmişdi. Lakin həmin Olimpiya turnirinin yarımfinalında olduğu kimi, əlavə vaxtda Silvio Piolanın vurduğu qol sayəsində İtaliya meydandan yenə qalib ayrılmışdı.
Norveçin sonuncu dünya çempionatı
Fransada (1998) Norveçin dünya çempionatlarındakı sonuncu macərası idi. Eqil Olsen, əsasən, İngiltərədə çıxış edən istedadlı heyətə güvənirdi. Heyətdə Henninq Berq, Stiq İnqe Byörnebyu, kapitan Frode Qrodas, Qunnar Halle, Ronni Yonsen, Oyvind Leonhardsen və Ule Qunnar Sulşer kimi ulduzlar var idi.
Solbakkenə Skandinaviyada çıxış edən Yosteyn Flo və Mini Yakobsen kimi milli komanda veteranları da qoşulmuşdu. 66 oyunla Kyetil Rekdal həmin heyətin ən təcrübəli üzvü hesab olunurdu.
Norveç bu çempionatda 1/8 finala vəsiqə qazansa da, İtaliyaya 0:1 hesabı ilə məğlub olmuşdu.
Norveçin ən yaxşı dünya çempionatı
Norveçin dünya səhnəsindəki 30 ilə yaxın fasiləsini daha da ağrılı edən fakt odur ki, 1998-ci il Fransadakı turnir onların ən möhtəşəm çıxışı idi. Mərakeş, Şotlandiya və Braziliya ilə oyunlardan 5 xal toplayan komanda 1/8 finala yüksələrək ardıcıl üçüncü dəfə dünya çempionatında İtaliya ilə üz-üzə gəlmişdi.
1938 və 1994-cü illərdəki məğlubiyyətlərdən sonra tarix yenidən təkrarlanmışdı. Marseldəki qarşılaşmada Norveçin sarsılmaz müdafiəsi yalnız Kristian Vyerinin vurduğu yeganə qolla qırılmışdı.
Norveç DÇ-2026-ya vəsiqəni necə qazanıb?
Norveç bütün seçmə mərhələ boyu 100 faizlik nəticə göstərən cəmi 4 komandadan biri olub. Solbakkenin yetirmələri Avropa zonasının I qrupunda 8 oyunun hər birində qələbə qazanaraq qitədə bu cür mütləq nəticəyə imza atan doqquzuncu komanda kimi tarixə düşüblər.
Təsnifat mərhələsinə Moldovanı 5:0 hesabı ilə darmadağın edərək başlayan şimallılar İsrail, İtaliya və Estoniya üzərindəki qələbələrlə sürəti azaltmayıblar. Qrup mərhələsinin ikinci yarısında Norveç DÇ-2026-nın seçmə mərhələsindəki ən böyük hesabla qələbə rekordunu (şərikli) təkrarlayaraq Moldovanın qapısından 11 cavabsız top keçirib. Vəsiqə uğrunda mübarizə isə "San Siro"da İtaliya üzərində qazanılan yaddaqalan 4:1 hesablı qələbə ilə başa çatıb.
DÇ-2026-da Norveçin oyun cədvəli (Bakı vaxtı ilə)
Norveç DÇ-2026-da I qrupunda Fransa, Seneqal və İraq millilərinə qarşı mübarizə aparacaq.
I qrupu:
17 iyun, 02:00, İraq - Norveç (Boston stadionu);
23 iyun, 04:00, Norveç- Seneqal (Nyu-Cersi stadionu);
26 iyun, 23:00, Norveç - Fransa (Boston stadionu).
Norveçin dünya çempionatlarındakı ən məhsuldar oyunçuları
Kyetil Rekdal turnirdə birdən çox qol vuran yeganə norveçlidir və fərqli turnirlərdə fərqlənməyi bacaran tək oyunçudur. O, ilk qolunu DÇ-1994-ün qrup mərhələsində Meksikaya qarşı vurmuş, dörd il sonra isə eyni mərhələdə Braziliyanı məğlub edərək komandasını pley-offa çıxaran tarixi penaltini reallaşdırmışdı.
Ekspertlər Erlinq Holandın Şimali Amerikada rəqib qapılarına yol tapacağına və heç şübhəsiz, Rekdalın bu uzunömürlü rekordunu qırmağı hədəfləyəcəyinə əmindirlər.
Norveçin dünya çempionatlarında ən çox oyun keçirən futbolçuları
Norveçin müharibədən sonrakı turnirlərdə keçirdiyi bütün yeddi matçda yalnız üç oyunçu iştirak edib. Henninq Berq, Stiq İnqe Byörnebyu və Kyetil Rekdal həm 1994-cü ildə qrup mərhələsinin üç oyununda, həm də dörd il sonra eyni uğuru təkrarlayaraq İtaliyaya qarşı 1/8 final matçında meydana çıxıblar. Ümumilikdə, 11 futbolçu "Landslaget"in heyətində hər iki turnirdə iştirak edib.
Norveçin unudulmaz dünya çempionatı anları
Norveçin qısamüddətli turnir tarixindəki ən parlaq anı 1998-ci ildə Braziliyaya qarşı qrup mərhələsinin son matçında yaşanıb. Altı dəqiqə onları ümidsizlikdən sevincin zirvəsinə qaldırmışdı.
Braziliya artıq A Qrupunda birinci yeri təmin etsə də, baş məşqçi Mario Zaqallo Roberto Karlos, Rivaldo və Ronaldo kimi ulduzların da yer aldığı güclü onbirliyi meydana buraxmışdı. İki xalla ikinci sırada olan Norveç bilirdi ki, hərəyə bir xalı olan Mərakeş və Şotlandiya arasındakı görüşdə hər hansı bir tərəfin qələbəsi halında, növbəti mərhələyə keçmək üçün onlar amansız dünya çempionlarını mütləq məğlub etməlidirlər.
Son on dəqiqəyə qolsuz bərabərliklə girilərkən və Mərakeşin Şotlandiya üzərində 2:0 öndə olduğu bir vaxtda Norveçin dünya çempionatı xəyalı üçün bir qığılcım lazım idi. Lakin, əksinə, final fitinə12 dəqiqə qalmış Bebeto başla vurduğu qolla "Seleção"nu önə keçirmişdi.
Norveç tez bir zamanda özünü toparlamışdı. Cəmi beş dəqiqə sonra Tore Andre Flo Junior Bayanonu geridə qoyaraq bərabərlik qolunu vurmuşdu. Lakin Olsenin komandası evə qayıtmamaq üçün daha bir qol tapmalı idi. Saniyələr əridikcə Erik Mikland topu cərimə meydançasına göndərmiş, Bayano tərəfindən yerə yıxılan Flo üçün hakim Esfandiar Baharmast penalti nöqtəsini göstərmişdi. Topa yaxınlaşan Rekdal 89-cu dəqiqədə vurduğu dramatik qolla komandasını növbəti mərhələyə daşımışdı.
Norveçin dünya çempionatındakı ən böyük qələbəsi
Ölkənin turnir tarixindəki hər iki qələbəsi minimalfərqli qolla əldə edilib və hər iki həlledici zərbənin müəllifi Rekdal olub.
DÇ-1994-də Olsenin komandası Meksikaya qarşı 1:0 hesablı qələbə ilə turnirə başlamışdı. Bitməyə beş dəqiqədən bir qədər artıq vaxt qalmış Yan Oge Fyortoftun ötürməsini qəbul edən Rekdal topu Xorxe Kamposun qoruduğu qapıdan keçirmişdi.
Dörd il sonra onlar Marseldə Braziliyaya qarşı qazandıqları məşhur qələbə ilə bu nəticəni təkrarlamışdılar və Rekdal vurduğu penalti qolu ilə yenidən manşetləri bəzəmişdi.
Norveç millisi Şimali Amerikaya sadəcə qrup oyunlarında iştirak etmək üçün gəlmir. Onlar uzun illərin acığını çıxmaq və Holand kimi bir fenomenin rəhbərliyi altında kubok qazanmağın xəyalını qururlar. "Şimal şirləri" builki turnirin ən böyük sürprizini edə bilərlər?
