O, Azərbaycan bayrağını Olimpiya arenasında yüksəltmək üçün illərlə mübarizə apardı. Bir dəfə finalda uduzdu, haqsızlığa məruz qaldığını düşündü, amma ruhdan düşmədi. Əksinə, vətənə qayıdarkən özünə bir söz verdi: növbəti Olimpiadada mütləq çempion olacaq. Dörd il sonra həmin sözünü tutdu və Azərbaycanın idman tarixinə adını qızıl hərflərlə yazdı.
Oxu.Az-ın "İdmandan kənar" rubrikasında bu dəfə müstəqil Azərbaycan tarixinin ilk ikiqat Olimpiya medalçısı, Sidney-2000 Yay Olimpiya Oyunlarının qalibi Namiq Abdullayevin həyat hekayəsindən bəhs edəcəyik.
Futboldan güləşə gedən yol
Namiq Yədulla oğlu Abdullayev 1971-ci il yanvarın 4-də Bakıda dünyaya gəlib. Uşaqlıqdan idmana böyük maraq göstərsə də, ilk sevdiyi idman növü güləş olmayıb. O, futbola xüsusi həvəs göstərib, hətta bir müddət futbol məşqlərinə də qatılıb.
Lakin ailəsindəki idman sevgisi onun gələcək seçiminə təsir edib. Güləşi ona qardaşları və əmisi oğlu Elxan Abdullayev sevdiriblər. Beləliklə, 1983-cü ildə, cəmi 12 yaşında Namiq güləşlə məşğul olmağa başlayıb.
O, "Spartak" İdman Cəmiyyətində Azərbaycanın əməkdar məşqçisi Vahid Məmmədovun rəhbərliyi altında məşqlərə qatılıb. İlk illərdən özünü göstərən yeniyetmə müxtəlif yaş qrupları üzrə yarışlarda uğurlar qazanıb. Sonralar SSRİ çempionatlarında da fərqlənib.
Namiq Abdullayev 1988-ci ildə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutuna daxil olub və 1992-ci ildə təhsilini başa vurub. Həmin illərdə ölkədəki çətinliklərə baxmayaraq, o, güləşdən uzaqlaşmayıb. Müstəqillikdən sonra Azərbaycan bayrağı altında beynəlxalq yarışlarda iştirak etmək onun üçün yeni mərhələnin başlanğıcı olub.
Atlanta finalı: Qələbə kimi qəbul edilən məğlubiyyət
1994-cü ildə Romada keçirilən Avropa çempionatında qızıl medal qazanan Abdullayev artıq qitənin ən güclü güləşçilərindən biri kimi tanınırdı. 1995-ci ildə də Avropa çempionu olan idmançı 1996-cı ildə Atlanta Olimpiadasına böyük ümidlərlə yollandı.
Müstəqil Azərbaycanın ilk dəfə qatıldığı Yay Olimpiya Oyunlarında Namiq Abdullayev 52 kiloqram çəki dərəcəsində mübarizə aparırdı. O, dörd rəqibini məğlub edərək finala yüksəldi. Həlledici görüşdə qarşısında bolqarıstanlı, yeddiqat dünya çempionu Valentin Yordanov dayanmışdı.
Gərgin keçən finalda Abdullayev 3:4 hesabı ilə məğlub oldu və gümüş medalla kifayətləndi. Lakin idmançının özü görüşün nəticəsi ilə razı deyildi. O, sonradan müsahibəsində hakimlərin haqsız qərar verdiyini, əslində, 5:3 hesabı ilə qalib gəlməli olduğunu düşündüyünü söylədi.
Bu məğlubiyyət onun üçün ağır zərbə idi. Lakin ölkəyə qayıtdıqdan sonra yaşanan bir hadisə gələcək karyerasına ciddi təsir göstərdi. Azərbaycan olimpiya komandasını qəbul edən Azərbaycanın sabiq Prezidenti Heydər Əliyev onun çıxışını yüksək qiymətləndirdi, gümüş medalını qızıl kimi qəbul etdiyini bildirdi və çempion üçün nəzərdə tutulan mükafatla təltif olunmasını təmin etdi.
Abdullayev həmin münasibətdən sonra ruhdan düşmədiyini, əksinə, daha böyük hədəfə kökləndiyini deyirdi. O, özünə söz vermişdi: dörd il sonra Sidney Olimpiadasından qızıl medalla qayıdacaq.

Sidney: Verdiyi sözü tutduğu gün
Atlanta ilə Sidney arasındakı dörd il Namiq Abdullayev üçün asan keçmədi. O, dünya çempionatlarında da uğurlu çıxışlar etsə də, qızıl medal qazanmaq arzusunu reallaşdıra bilmirdi. 1998-ci ildə Tehranda keçirilən dünya çempionatının finalında məhz amerikalı Samuel Hensona uduzması isə növbəti Olimpiada öncəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.
İki güləşçi Sidney Olimpiadasına qədər bir neçə dəfə qarşılaşmışdı. Henson əvvəlki görüşlərin nəticələrinə əsaslanaraq Olimpiya finalında da Abdullayevi məğlub edəcəyinə əminliyini ifadə edirdi. Hətta 1999-cu ildə dünya çempionatından sonra amerikalı güləşçi Namiqə yaxınlaşaraq Sidney finalında əsas rəqibinin məhz o olacağını söyləmişdi.
2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərində keçirilən Olimpiya Oyunlarında Abdullayev Azərbaycan bayrağını açılış mərasimində daşıyan idmançı oldu. O, 54 kiloqram çəki dərəcəsində mübarizə aparırdı.
Yarışın həlledici görüşündə yenidən Samuel Hensonla qarşılaşdı. Bu dəfə Namiq rəqibinə şans vermədi. Gərgin mübarizədən qalib ayrılan azərbaycanlı güləşçi Olimpiya çempionu oldu. Beləliklə, o, Atlanta finalından sonra özünə verdiyi sözü tutdu. Dörd il əvvəl gümüş medal qazandığı Olimpiya arenasında bu dəfə Azərbaycanın himnini səsləndirdi.
Həmin qələbə ilə Namiq Abdullayev müstəqil Azərbaycan tarixində ilk ikiqat Olimpiya medalçısı oldu. O, həm də ölkəmizə sərbəst güləş üzrə ilk Olimpiya qızıl medalını qazandıran idmançı kimi tarixə düşdü.
Dünya çempionluğu arzusuna çata bilmədi
Olimpiya zirvəsinə yüksəlməsinə baxmayaraq, Abdullayevin karyerasında reallaşmayan bir arzu da vardı: dünya çempionu olmaq.
O, 1994, 1998 və 2002-ci illərdə dünya çempionatlarının finalına yüksəlsə də, hər üç dəfə gümüş medalla kifayətləndi. 2006-cı ildə isə Quançjouda keçirilən dünya çempionatında bürünc medal qazandı.
Bununla belə, Avropa çempionatlarında daha böyük uğurlara imza atdı. 1994, 1995 və 2003-cü illərdə qitə çempionu oldu. Ümumilikdə dünya və Avropa çempionatlarında 10 medal qazandı.
Maraqlı məqamlardan biri də odur ki, Abdullayev 38 yaşınadək güləş karyerasını davam etdirdi. O, 2015-ci ildə verdiyi müsahibədə uzun müddət idmanda qalmasının əsas səbəbi kimi vətənə və idmana sevgisini göstərmişdi.

Güləş xalçasından sonrakı həyat
Namiq Abdullayev peşəkar idmançı karyerasını başa vurduqdan sonra da güləşdən uzaqlaşmadı. O, Azərbaycan Güləş Federasiyasında müxtəlif vəzifələrdə çalışdı, yeniyetmələrin hazırlanmasına və milli komandaların inkişafına töhfə verdi.
2009-2020-ci illərdə federasiyanın yeniyetmələr üzrə vitse-prezidenti, 2020-2023-cü illərdə isə sərbəst güləş üzrə Azərbaycan millisinin baş məşqçisi vəzifəsində çalışdı. Daha sonra federasiyanın rəhbərliyində fəaliyyətini davam etdirdi.
O, "Tərəqqi" medalı və "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunub, Əməkdar Bədən Tərbiyəsi və İdman Xadimi adına layiq görülüb.
Namiq Abdullayevin hekayəsi təkcə iki Olimpiya medalından ibarət deyil. Bu, məğlubiyyətdən sonra yenidən ayağa qalxmağın, özünə söz verməyin və illər sonra həmin sözü yerinə yetirməyin hekayəsidir.
