Bu gün Dünya Futbol Günüdür! Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyasının qərarı ilə rəsmiləşən bu gün, sadəcə meydandakı 22 nəfərin deyil, planetin hər küncündə eyni ehtirasla döyünən milyardlarla ürəyin bayramıdır!
Oxu.Az bu günə həsr olunmuş, futbolun ruhuna bədii və fəlsəfi nəzər salan yazını təqdim edir.
BMT bu günü elə-belə seçməyib. 1924-cü ildə Paris Olimpiadasında bütün qitələrin komandalarının qatıldığı ilk beynəlxalq futbol turnirinin yüzilliyi məhz bu tarixə təsadüf edir.
Futbol nədir? Kiməsə görə sadə bir oyun, kiməsə görə milyardlıq biznes layihəsi, kiməsə görə isə sadəcə 90 dəqiqəlik əyləncə... Amma bu gün BMT kürsüsündən tutmuş ən kasıb Afrika məhəllələrinə qədər hər kəs bir reallığı qəbul edir: futbol - dünyada sərhədləri, irqləri, dinləri və dilləri yox edən ən universal dildir.
Futbolun gücü təkcə meydandakı nəticələrdə deyil. O, insanlara ümid verir, ölkələri tanıdır, bəzən isə bir xalqın sevincinə çevrilir. Kiçik bir ölkənin böyük komandaya qarşı qazandığı qələbə illərlə unudulmur. Çünki futbolun ən gözəl tərəfi məhz budur - meydanda hər şey mümkündür.
Müasir dövrdə futbol böyük sənayeyə çevrilsə də, onun ruhu hələ də yaşayır. Azarkeşlərin tribunadakı sevgisi, uşaqların sevdiyi futbolçunun formasını geyinməsi və insanların bir oyuna görə saatlarla ekran qarşısında gözləməsi bunu sübut edir.
Uruqvaylı futbol yazarı Eduardo Qaleano özünün məşhur "Kölgədə və günəşdə futbol" kitabında yazır:
"Tarix boyu futbolun ruhunu öldürmək, onu sadəcə rəqəmlərə və biznesə çevirmək istəyənlər olub. Amma meydanda bir oyunçu gözlənilməz bir fənd işlədəndə, o kütləni ayağa qaldıranda futbol yenidən incəsənətə çevrilir. Mən sadəcə yaşıl meydanın yaxşı bir dilənçisiyəm. Əllərimi açıb yalvarıram: Tanrı xatirinə, mənə gözəl bir oyun göstərin".
FIFA Prezidenti Canni İnfantino BMT-nin mənzil-qərargahında keçirilən builki rəsmi tədbirdə əlindəki futbol topunu göstərərək çox sadə, amma vizual olaraq dəqiq bir sitat gətirib:
"Bu top sehrli bir əşyadır. O, uşaqları da, böyükləri də anındaca xoşbəxt uşağa çevirir. Topa toxunduğunuz an üzünüzdə təbəssüm yaranır, ümid yaranır. Futbol sadəcə bir idman növü deyil, xoşbəxtlik, ümid və birlik deməkdir".
Bəli, futbol ümiddir. 2026-cı il dünya çempionatının bir neçə həftə sonra başlayacağını nəzərə alsaq, bu il Dünya Futbol Günü daha fərqli, daha böyük bir coşğu ilə qeyd olunur. Planet yenidən bir topun ətrafında fırlanmağa hazırlaşır.
Futbolun sadəcə fiziki güc deyil, həm də dərin bir fəlsəfə olduğunu dahi şəxsiyyətlərin bu sözləri bir daha sübut edir:
Albert Kamyu (Fransız filosof və sabiq qapıçı): "Mən mənəviyyat və insanın vəzifələrinə dair bildiyim hər şeyi futbola borcluyam. Çünki top heç vaxt gözlədiyiniz tərəfdən gəlmir".
Yohan Kroyff (Total futbolun memarı):
"Futbol oynamaq çox sadədir. Amma sadə futbol oynamaq dünyada ən çətin şeydir".
Pele (Futbolun kralı):
"Futbol böyük bir musiqi kimidir. Amma bu musiqini bəstələmək üçün komandadakı hər kəs eyni notu vurmağı bacarmalıdır".
Azərbaycan futbolu da illərdir bu oyunun içində öz yerini tapmağa çalışır. Milli komandamızın qələbələri, klublarımızın avrokubok uğurları və yeni yetişən futbolçular futbol sevgisinin ölkəmizdə nə qədər böyük olduğunu göstərir.
Dünya Futbol Günü bizə bir daha xatırladır ki, futbol sadəcə 90 dəqiqə deyil. Bu oyun insanların həyatına toxunan, sevinc və kədəri birlikdə yaşadan böyük bir dünyadır.
Bu gün həyətdə uşaqların daşlardan qurduğu "qapı"dan tutmuş, dünyanın ən nəhəng stadionlarına qədər hər yerdə eyni bayramdır. Futbol bizə komanda olmağı, yıxılanda ayağa qalxmağı və son saniyəyə qədər ümid etməyi öyrədir.
