28 May - Müstəqillik Günü

28 may – Azərbaycanın ən mühüm dövlət bayramlarından biri olan Müstəqillik Günüdür, 1918-ci ildə Azərbaycan Demokratik Respublikasının (ADR) elan edilməsini qeyd edir. Bu gün Azərbaycan xalqının azadlıq və suverenlik arzusunu simvolizə edir, həmçinin müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik respublikanın yaradılmasının tarixi əhəmiyyətini vurğulayır. Report, Kavkazskiy Uzel və Azərbaycan KİV-ləri kimi nüfuzlu mənbələrə əsaslanaraq, bayramın tarixi, müasir əhəmiyyəti və 2025-ci ildə keçiriləcək tədbirlər haqqında danışacağıq. 

Müstəqillik Gününün Tarixi

28 may 1918-ci ildə Tiflisdə (indiki Tbilisi) Məmməd Əmin Rəsulzadənin rəhbərliyi altında Azərbaycan Milli Şurası Azərbaycan Demokratik Respublikasının müstəqilliyini elan etdi. Bu hadisə ölkənin tarixində dönüş nöqtəsi oldu: ADR müsəlman dünyasında ilk dünyəvi demokratik dövlət oldu və Azərbaycanın müasir dövlət quruluşunun əsaslarını qoydu. Həmin gün imzalanan İstiqlal Bəyannaməsi beş maddədən ibarət idi və suverenlik, bərabərlik və azadlıq prinsiplərini təsbit edirdi.

Lakin ADR uzun müddət mövcud olmadı: 1920-ci ilin aprelində Qızıl Ordu Bakıya daxil oldu və respublika SSRİ-nin tərkibinə daxil edildi. Buna baxmayaraq, 28 may milli qürur simvolu olaraq qaldı. 1992-ci ildə, Azərbaycanın 1991-ci ildə müstəqilliyini bərpa etməsindən sonra, bayram rəsmi olaraq Respublika Günü kimi təsis edildi, 2021-ci ildə isə Prezident İlham Əliyevin təsdiqlədiyi qanunla Müstəqillik Günü adlandırıldı.

Bayramın Müasir Əhəmiyyəti

Azərbaycanda Müstəqillik Günü təkcə tarixi keçmişə hörmət deyil, həm də dövlətçiliyin dirçəlişinin simvoludur. 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsində qələbədən və əvvəllər işğal olunmuş ərazilərin üzərində nəzarətin bərpasından sonra bayram xüsusi əhəmiyyət kəsb etdi. Report-un qeyd etdiyi kimi, 2021-ci ildən etibarən 28 may azad edilmiş torpaqlarda da qeyd olunur ki, bu da millətin birliyini vurğulayır.

2025-ci ildə Müstəqillik Günü xüsusi təntənə ilə qeyd olunur. Azərbaycan KİV-lərinin məlumatına görə, Bakıda və regionlarda konsertlər, sərgilər və ADR-in qurucularının abidələrinə gül qoyma mərasimləri daxil olmaqla təntənəli tədbirlər keçirilir. İran və Türkiyə prezidentləri, həmçinin Səudiyyə Ərəbistanı və Böyük Britaniyanın kralları da daxil olmaqla xarici liderlər Prezident İlham Əliyevə təbriklər göndəriblər və ikitərəfli münasibətlərin möhkəmlənməsini qeyd ediblər.

Təntənələr və Ənənələr

28 may Azərbaycanda rəsmi istirahət günüdür. Paytaxtda və digər şəhərlərdə paradlar, mədəni festivallar və qonaqların plov və dolma kimi milli mətbəx yeməklərini dada biləcəyi qastronomi yarmarkalar təşkil olunur. ABŞ və Almaniya kimi diasporlarda ağac əkmə və ADR tarixinə həsr olunmuş foto sərgilər daxil olmaqla tədbirlər keçirilir. 2025-ci ildə Münsterdə (Almaniya) Azərbaycan icması bayramı konsert və milli rəqslərlə qeyd edib.

Bayram həmçinin Məmməd Əmin Rəsulzadənin məzarına və qəhrəmanların memorial abidələrinə əklillər qoyulması kimi vətənpərvərlik tədbirləri ilə müşayiət olunur. Onun məşhur "Bir kərə yüksələn bayraq, bir daha enməz" sözləri Azərbaycan xalqının şüarı olaraq qalır.

Beynəlxalq Tanınma

Azərbaycanın Müstəqillik Günü dünyada əks-səda doğurur. Amerika Birləşmiş Ştatlarında 28 may Azərbaycan Günü kimi qeyd olunur və ADR-in Şərqdə demokratiyanın inkişafına töhfəsini vurğulayır. MDB, Türkiyə və digər ölkələrin liderlərindən gələn təbriklər bayramın və Azərbaycanın dünya siyasətindəki rolunun beynəlxalq tanınmasının sübutudur.