Azərbaycan Banklar Assosiasiyası (ABA)

Azərbaycan Banklar Assosiasiyası (ABA) ölkənin bank sisteminin inkişafında mühüm rol oynayan qeyri-kommersiya ictimai birliyidir. 1990-cı ildə 10 özəl bankın təşəbbüsü ilə yaradılan bu təşkilat əvvəlcə “Azərbaycan Kommersiya və Kooperativ Banklar Assosiasiyası” adı ilə qeydiyyatdan keçmiş, 1999-cu ildən isə indiki adı altında fəaliyyət göstərir. Baş ofisi Bakıda yerləşən ABA, üzvlərinin korporativ maraqlarını qorumaq, onların fəaliyyətini əlaqələndirmək və bank sektorunun ümumi inkişafına töhfə vermək məqsədi daşıyır.

ABA-nın Yaranma Tarixi və Məqsədləri

Assosiasiya müstəqillik dövrünün ilk illərində bank sisteminin formalaşması və beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması ehtiyacından yaranıb. Əsas məqsədləri qanunverici, icraedici və məhkəmə orqanları, ictimai və beynəlxalq təşkilatlar qarşısında üzvlərin maraqlarını müdafiə etmək, biznes xidmətlərinə olan tələbatı ödəmək və fəaliyyətləri əlaqələndirməkdir. ABA könüllü birlik prinsiplərinə əsaslanır və mənfəəti üzvlər arasında bölüşdürmür.

Hazırda ABA-ya 22 bank, 2 bank olmayan kredit təşkilatı və bir sıra digər qurumlar (o cümlədən prosesinq mərkəzləri və kredit bürosu) daxildir. Üzvlər arasında aparıcı kommersiya bankları təmsil olunur. Assosiasiyanın prezidenti Zakir Nuriyevdir.

Fəaliyyət İstiqamətləri və Struktur

ABA bank qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi, infrastrukturun inkişafı və Mərkəzi Bankın islahatlarının dəstəklənməsi istiqamətində aktiv iş aparır. Təşkilat ekspert qrupları vasitəsilə risklərin idarə edilməsi, IT və təhlükəsizlik, ödəniş sistemləri, rəqəmsal bankçılıq, kredit işi, komplayns, insan resursları və digər sahələrdə peşəkar müzakirələr aparır.

Törəmə qurumları arasında Azərbaycan Bank və Maliyyə Tədris Mərkəzi (2000-ci ildə yaradılıb) xüsusi yer tutur. Bu mərkəz bank işçilərinin peşəkarlığını artırır. Həmçinin Bank Ombudsmanı, Münsiflər Məhkəməsi, “Banklar və Biznes” qəzeti və jurnalı, habelə sosial layihələr (Biləsuvar bağça-lisey-məktəb kompleksi) fəaliyyət göstərir.

Beynəlxalq Əməkdaşlıq və Tədbirlər

ABA beynəlxalq əlaqələrə böyük önəm verir. O, MDB ölkələri bank assosiasiyalarının Beynəlxalq Koordinasiya Şurasının üzvü, Avropa Banklar Federasiyasının assosiativ üzvüdür. Türkdilli Dövlətlərin Banklar Assosiasiyaları Şurasının yaradılmasında iştirak edib və bir sıra ölkələrin bank birlikləri ilə əməkdaşlıq sazişləri imzalayıb. Dayanıqlı bankçılıq və maliyyə inklüzivliyi sahəsində beynəlxalq təşəbbüslərə qoşulub.

Hər il FINTEX Summit və Beynəlxalq Bankçılıq Forumu kimi mühüm tədbirlərin təşkilatçısı və ya tərəfdaşı kimi çıxış edir. Bu forumlar rəqəmsallaşma, fintech, təhlükəsizlik və regional inteqrasiya mövzularını əhatə edir.

Bank Sektorundakı Rolu

ABA bank sektorunun “ümumi səsi” kimi çıxış edir. Mərkəzi Bank və digər dövlət qurumları ilə sıx əməkdaşlıq edərək maliyyə inklüzivliyinin genişləndirilməsi, rəqəmsal ödənişlərin inkişafı, fırıldaqçılığa qarşı mübarizə və sektorun dayanıqlılığının artırılması istiqamətində töhfə verir. Pandemiya və digər çətin dövrlərdə üzvlərin maraqlarını qorumaq və sosial dəstək layihələrində iştirak etmək üçün platforma rolunu oynayıb.

Azərbaycan Banklar Assosiasiyası 35 ildən artıqdır ki, ölkənin maliyyə sisteminin möhkəmlənməsinə, peşəkar kadrların hazırlanmasına və beynəlxalq standartların tətbiqinə xidmət edir. O, bank icmasının maraqlarını təmsil edən, təcrübə mübadiləsi və innovasiyaların təşviqi üçün etibarlı platforma olaraq qalmaqdadır.