"Günəş Astronomiyası Laboratoriyası" teqi üzrə xəbərlər
Günəş Astronomiyası Laboratoriyası (və ya qısa olaraq GAL) kosmik hava proqnozları, günəş fəallığının monitorinqi və geomaqnit tufanlarının analizi ilə məşğul olan mühüm elmi mərkəzdir. Bu laboratoriyaların əsas məqsədi Günəşdə baş verən proseslərin Yer kürəsinə və texnoloji sistemlərə təsirini öyrənməkdir.
Budur laboratoriyanın fəaliyyətinin əsas istiqamətləri:
1. Günəş Fəallığının Monitorinqi
Laboratoriya Günəş səthində baş verən alışmaları (solar flares) və tac kütlə atılmalarını (CME) izləyir. Bu hadisələr kosmosa böyük miqdarda enerji və yüklü hissəciklər yayır.
2. Geomaqnit Tufan Proqnozları
Günəşdən gələn plazma buludları Yerin maqnit sahəsi ilə toqquşduqda maqnit tufanları yaranır. Laboratoriya bu tufanların gücünü (G1-dən G5-ə qədər olan şkala ilə) əvvəlcədən müəyyən edərək aşağıdakı sahələri xəbərdar edir:
Rabitə sistemləri: Peyk rabitəsində yaranan kəsintilər.
Naviqasiya: GPS sistemlərindəki xətalar.
Enerji şəbəkələri: Yüksək gərginlikli xətlərdə yaranan qəzalar.
3. Rentgen Şüalanması və İndekslər
Günəşin rentgen şüalanması xüsusi qrafiklərlə izlənilir. Bu, atmosferin ionosfer təbəqəsinə təsir edərək qısa dalğalı radio rabitəsini poza bilər. Laboratoriyanın təqdim etdiyi K-indeksi (geomaqnit fəallıq göstəricisi) mütəxəssislər üçün əsas istinad nöqtəsidir.
4. Elmi Cihazlar və Peyk Məlumatları
Laboratoriyalar adətən SOHO, SDO və ACE kimi beynəlxalq kosmik aparatların məlumatlarından, həmçinin yerüstü teleskoplardan istifadə edir. Bu cihazlar Günəşin ultrabənövşəyi və rentgen diapazonunda şəkillərini çəkir.
