"Milli Hidrometeorologiya Xidməti" teqi üzrə xəbərlər
Milli Hidrometeorologiya Xidməti — Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi (ETSN) yanında fəaliyyət göstərən, ölkə ərazisində hava şəraiti, su obyektlərinin vəziyyəti və atmosfer havasının keyfiyyəti barədə ən rəsmi və dürüst məlumat mənbəyidir.
Qlobal iqlim dəyişiklikləri dövründə bu xidmətin rolu sadəcə "hava bülleteni" hazırlamaqdan çıxaraq, ölkənin ekoloji, radiasiya və ərzaq təhlükəsizliyini təmin edən strateji mərkəzə çevrilmişdir.
Fəaliyyətin əsas istiqamətləri
Xidmətin fəaliyyəti təbii fəlakətlərin zərərini minimuma endirmək və iqtisadiyyatın dayanıqlı inkişafını təmin etmək üçün geniş spektrli vəzifələri əhatə edir:
Meteoroloji müşahidələr: Avtomatlaşdırılmış stansiyalar şəbəkəsi vasitəsilə temperatur, rütubət, təzyiq və küləyin sürəti barədə məlumatların toplanması.
Hidroloji monitorinq: Çaylarda (Kür, Araz) suyun səviyyəsinin və ən əsası Xəzər dənizinin tərəddüdlərinin izlənilməsi.
Proqnozlaşdırma və xəbərdarlıq: Qısamüddətli və uzunmüddətli proqnozların hazırlanması, həmçinin təhlükəli hava hadisələri barədə (sarı, narıncı və qırmızı xəbərdarlıqlar) məlumatların yayılması.
Aqrometeorologiya: Fermerlərə əkin və məhsul yığımını planlaşdırmağa kömək edən ixtisaslaşdırılmış məlumatların təqdim edilməsi.
Texnoloji modernizasiya: Süni intellekt və radarlar
Son illərdə Azərbaycanın Milli Hidrometeorologiya Xidməti böyük rəqəmsallaşma yolu keçmişdir. Köhnə üsulları əvəzləyən innovativ texnologiyalar sayəsində proqnozların dürüstlüyü hazırda qısamüddətli dövrlər üçün 90-95%-i ötür.
Doppler radarları: Göygöl və Şamaxı rayonlarında quraşdırılmış bu sistemlər bulud kütlələrinin hərəkətini və dolu düşmə ehtimalını real vaxt rejimində izləməyə imkan verir.
Avtomatlaşdırılmış stansiyalar: Ölkə üzrə, o cümlədən işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur ərazilərində 40-dan çox müasir stansiya fəaliyyət göstərir.
Peyk monitorinqi: Qlobal atmosfer cəbhələrini təhlil etmək üçün "Meteosat" seriyalı peyklərin məlumatlarından istifadə olunur.
Ekoloji monitorinq və hava keyfiyyəti
Xidmət Bakı, Sumqayıt və Gəncə kimi iri sənaye mərkəzlərində atmosfer havasının vəziyyətinə xüsusi diqqət yetirir. Onlayn rejimdə dispers hissəciklərin (PM2.5 və PM10), azot dioksidinin və dəm qazının miqdarı təhlil edilir.
Təhlükə dərəcələri üzrə rəng kodları
Vətəndaşların və medianın rahatlığı üçün xidmət riskləri anında qiymətləndirməyə imkan verən rəng sistemi tətbiq edib:
Yaşıl: Təhlükəli hadisə gözlənilmir.
Sarı: Hava şəraiti potensial təhlükəlidir (güclü külək, leysan).
Narıncı: Maddi ziyan və sağlamlıq üçün risk ehtimalı var.
Qırmızı: Böyük fəlakətlər və insan tələfatı ehtimalı yüksəkdir.
Milli Hidrometeorologiya Xidməti və Xəzər dənizi
Qurumun unikal vəzifələrindən biri də Xəzər dənizinin hidrodinamikasını öyrənməkdir. Qapalı su hövzəsi olduğu üçün Xəzərin səviyyə tərəddüdləri liman infrastrukturuna, neft hasilatına və sahil zonasının ekologiyasına birbaşa təsir edir. Xidmət bu tədqiqatları Xəzəryanı ölkələrin hidrometeoroloji şəbəkəsi (CASPCOM) çərçivəsində əlaqələndirir.
Aktual proqnozu necə öyrənməli?
Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumatları operativ çatdırmaq üçün bir neçə kanaldan istifadə edir:
Nazirliyin rəsmi saytı: Operativ bülletenlər və xəritələr.
Sosial şəbəkələr: Hava dəyişikliyi (xüsusilə Bakı xəzrisi və gilavarı) barədə anlıq bildirişlər.
Media: Oxu.az portalı xidmətin bütün təcili xəbərdarlıqlarını mütəmadi olaraq dərc edir ki, siz planlarınızı öncədən düzgün qura biləsiniz.
Yekun
Milli Hidrometeorologiya Xidməti sadəcə bir dövlət qurumu deyil, bizim təhlükəsizliyimizi təmin edən mürəkkəb texnoloji mexanizmdir. 2026-cı ilin iqlim çağırışları fonunda bu xidmətin təqdim etdiyi məlumatların dəqiqliyi ölkənin sabitliyinin rəhnidir.
