Nərimanov rayonu: tarixi, coğrafiyası və infrastrukturu

Nərimanov rayonu Bakı şəhərinin mərkəzi inzibati rayonlarından biridir. Abşeron yarımadasında yerləşən bu rayon Nəsimi, Xətai, Nizami, Binəqədi və Sabunçu rayonları ilə həmsərhəddir. Ərazisi təxminən 20–24,5 kvadrat kilometr arasında dəyişən rəqəmlərlə göstərilir. Rayon tam şəhər tiplidir, kənd və qəsəbələri yoxdur.

Rayon ərazisindən Heydər Əliyev prospekti, Ş.İ.Xətai prospekti, Z.Bünyadov prospekti və Atatürk prospekti kimi mühüm yollar keçir. Bakı metropoliteninin Gənclik, Nəriman Nərimanov, Ulduz və Bakmil stansiyaları da burada yerləşir. Bu, rayonu şəhərin nəqliyyat baxımından əlverişli hissələrindən birinə çevirir.

Nərimanov rayonunun tarixi

Rayonun yaradılmasının əsası 1941-ci ildə qoyulmuşdur. İlkin olaraq Keşlə rayonu kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1957-ci ilin avqustunda adı dəyişdirilərək Nərimanov rayonu adlandırılmışdır. Ad dəyişikliyi görkəmli azərbaycanlı yazıçı, ictimai və siyasi xadim Nəriman Nərimanovun şərəfinə edilmişdir.

1959-cu ildə Dzerjinski rayonu ləğv edildikdən sonra onun ərazisi 1960-cı ildən Nərimanov rayonuna daxil edilmişdir. 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyi dövründə rayon Xalq Deputatları Soveti ləğv olunmuş, əvəzində Nərimanov Rayon İcra Hakimiyyəti yaradılmışdır. Bu struktur bu günə qədər fəaliyyət göstərir.

Əhali və demoqrafiya

Rayonun əhalisi son illərdə təxminən 180 min nəfər səviyyəsindədir. Rəsmi məlumatlara görə 2020-ci ildə 179 800, 2024-cü ildə isə 180 717 nəfər qeydə alınmışdır. Əhalinin təxminən yarısı kişi, digər yarısı qadındır. Rayonda məcburi köçkünlər də yaşayır və onların bir hissəsi yerli icra orqanlarında qeydiyyatdadır.

Əhalinin sıxlığı Bakı şəhərinin digər mərkəzi rayonları ilə müqayisədə yüksəkdir. Bu da rayonu sıx məskunlaşmış yaşayış zonası kimi xarakterizə edir.

İqtisadiyyat və sənaye

Nərimanov rayonu sənaye baxımından aktiv ərazilərdən biridir. Burada 20-dən çox iri sənaye müəssisəsi fəaliyyət göstərir. İşçilərin sayına görə ən böyük müəssisələrdən biri Baku Steel Company-dir. Ərazi baxımından isə Bakı Kondisioneri kimi müəssisələr diqqət çəkir.

Rayonda 6 elmi-tədqiqat və layihə institutu, 10-a yaxın bank və filialları, rabitə müəssisələri və mehmanxanalar mövcuddur. Sənaye və xidmət sektorunun birgə inkişafı rayonu həm yaşayış, həm də iş yeri kimi cəlbedici edir.

Təhsil, səhiyyə və mədəniyyət

Təhsil sahəsində rayon güclü bazaya malikdir. 8 ali təhsil müəssisəsi, 20-dən çox orta məktəb, liseylər və uşaq bağçaları fəaliyyət göstərir. Minlərlə şagird burada təhsil alır.

Səhiyyə infrastrukturuna 20-dən çox səhiyyə müəssisəsi və xəstəxanalar daxildir. Əhalinin istirahəti üçün parklar, mədəniyyət sarayı, kinoteatr və kitabxanalar mövcuddur. Kitabxana fondu yüz minlərlə nüsxəni əhatə edir.

Rayonun tanınmış obyektləri arasında Bakı Heyvanat Parkı, Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu və Milli Olimpiya Komitəsi yerləşir. Bu obyektlər həm yerli sakinlər, həm də qonaqlar üçün əhəmiyyətlidir.

Nərimanov rayonunun müasir əhəmiyyəti

Nərimanov rayonu Bakının mərkəzi və inkişaf etmiş hissələrindən biri kimi qalmaqdadır. Yaxşı nəqliyyat əlaqələri, sənaye müəssisələri, təhsil və mədəni obyektləri onu həm yaşayış, həm də biznes üçün əlverişli edir. Tarixi Keşlə adından müasir Nərimanov adına keçid rayonu şəhərin inkişaf tarixinin bir hissəsinə çevirmişdir.

Rayonun gələcək inkişafı infrastrukturun yenilənməsi, yaşayış fondunun yaxşılaşdırılması və sosial xidmətlərin genişləndirilməsi istiqamətində davam edir. Bu da onu Bakının dinamik inkişaf edən rayonlarından biri kimi saxlayır.