Sumqayıt Kimya Sənaye Parkı: Yaradılma tarixi və məqsədlər

Sumqayıt Kimya Sənaye Parkı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 dekabr 2011-ci il tarixli 548 nömrəli Fərmanı ilə təsis edilib. Rəsmi qeydiyyat 2012-ci ildə baş tutub, tikinti işləri isə 2013-cü ildə təməlqoyma ilə start götürüb. Parkın yaradılmasında əsas məqsəd innovativ və yüksək texnologiyalara əsaslanan rəqabətqabiliyyətli sənaye istehsalını inkişaf etdirmək, sahibkarlığı dəstəkləmək, qeyri-neft sektorunu gücləndirmək və əhalinin məşğulluğunu artırmaqdır. Bu, ölkədə yaradılan ilk sənaye parkı və Cənubi Qafqazda ən böyük sənaye parkıdır.

Yerləşmə və ərazi

Park Sumqayıt şəhərinin şimal hissəsində, Bakıdan təxminən 32,5 km məsafədə yerləşir. İlkin ərazi mərhələli genişlənmələrlə 613–640 hektara çatdırılıb. Bu, sahibkarların artan marağı və yeni layihələrin tələbatı ilə bağlıdır. Parkda sənaye zonası, infrastruktur və sosial obyektlər mövcuddur. Dövlət hesabına hazır infrastruktur (elektrik, qaz, su, nəqliyyat və digər xidmətlər) təmin edilir.

İnvestisiyalar, rezidentlər və məşğulluq

Parkda ümumi investisiya portfeli 6 milyard manatdan çox olan 39–40-a yaxın sahibkarlıq subyektinə rezidentlik statusu verilib. Onlardan 26–28-i artıq fəaliyyət göstərir. Faktiki investisiya həcmi 5,5 milyard manatı ötüb. Parkda 6000-dən çox daimi iş yeri yaradılıb, gələcək layihələrlə bu rəqəmin daha da artması gözlənilir. Rezidentlər arasında yerli və xarici şirkətlər var. Əsas fəaliyyət istiqamətləri kimya və neft-kimya sənayesi, polimerlər, tikinti materialları, metallurgiya, maşınqayırma, şüşə və digər prioritet sahələrdir.

Parkın mühüm layihələrindən biri SOCAR Polymer müəssisəsidir. Burada polipropilen və yüksək sıxlıqlı polietilen istehsal olunur. Həmçinin karbamid zavodu, şüşə istehsalı, tikinti kimyəviləri, borular, qablaşdırma materialları və digər müəssisələr fəaliyyət göstərir. Məhsullar daxili bazara yönəldilir və 70-dən çox ölkəyə ixrac edilir.

İstehsal və ixrac göstəriciləri

Rezidentlərin ümumi məhsul satışı 14–15 milyard manata çatıb, bunun əhəmiyyətli hissəsi (təxminən 5–5,7 milyard manat) ixracın payına düşür. Son dövrlərdə istehsal və ixrac həcmlərində artım müşahidə olunur. Park ölkənin qeyri-neft sənaye istehsalı və ixracında mühüm rol oynayır. Rezidentlərə vergi və gömrük güzəştləri (mülkiyyət, torpaq, mənfəət vergisi, istehsal avadanlıqlarının idxalına görə ƏDV və rüsumlardan 10 il azadolma) tətbiq edilir.

İqtisadi əhəmiyyət və inkişaf perspektivləri

Sumqayıt Kimya Sənaye Parkı qeyri-neft sektorunun diversifikasiyasına, regionun sosial-iqtisadi inkişafına və rəqabətqabiliyyətli məhsul istehsalına töhfə verir. Müasir texnologiyalar və ekoloji standartlara uyğun istehsal tətbiq olunur. Parkda metallurgiya, tikinti materialları, energetika və digər sahələr də inkişaf edir. Ərazinin genişləndirilməsi və yeni rezidentlərin cəlb edilməsi davam edir. Bu, əlavə investisiya və iş yerlərinin yaradılmasına şərait yaradır.

Park Azərbaycanın sənaye siyasətinin uğurlu nümunəsidir. O, innovasiya, ixrac və məşğulluq baxımından ölkə iqtisadiyyatına real töhfə verir və gələcək inkişaf üçün potensial saxlayır.