"Türkiyənin C-130 təyyarəsinin qəzası" teqi üzrə xəbərlər
11 noyabr 2025-ci il Gürcüstanda C-130 qəzası — 20 türk hərbi qulluqçusunun həyatına son qoyan dəhşətli aviasiya faciəsidir. Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus Lockheed C-130E Hercules təyyarəsi (qeydiyyat nömrəsi 68-1609) Azərbaycan sərhədi yaxınlığında, Siqnaği bələdiyyəsində (Kaxetiya bölgəsi) qəzaya uğrayıb. Qəza Gəncə hava limanından (Azərbaycan) qalxdıqdan qısa müddət sonra baş verib, təyyarə loqistika missiyası yerinə yetirirdi. Səbəb hələ müəyyən edilməyib, lakin şahidlər havada partlayış və qanadların qopmasını qeyd ediblər.
Hadisələrin xronologiyası
Təyyarə Gəncədən saat 10:19 UTC (yerli vaxtla 13:19) havaya qalxıb. 27 dəqiqədən sonra əlaqə kəsilib, təyyarə radardan yoxa çıxıb, təcili siqnal verilməyib. Şahidlərin videolarında ağ tüstü və yanacaq axını ilə spiralvari düşmə görünür. Saat 17:00-da gürcü xilasedicilər qəza yerinə çatıb. 11 noyabr axşamı Türkiyə Müdafiə Nazirliyi bordda olan 20 nəfərin hamısının həlak olduğunu təsdiqləyib.
Qurbanlar: 20 türk hərbi qulluqçusu. Adlar 12 noyabrda Müdafiə Nazirliyi tərəfindən açıqlanıb. Aralarında pilotlar, texniklər və xidmət personalı var. Azərbaycan və Gürcüstan rəsmiləri mülki şəxslərin olmadığını təsdiqləyib.
Təyyarə və onun tarixi
Lockheed C-130E Hercules (seriya nömrəsi 382-4311) — 57 illik veteran. 1968-ci ildə istehsal edilib, əvvəlcə Səudiyyə Ərəbistanı Hərbi Hava Qüvvələrində xidmət edib, 2002-ci ildə Türkiyəyə verilib. 222-ci eskadronun tərkibində istismar olunub. Türkiyənin bu tip 18 təyyarəsi var. Kayseridə müntəzəm modernizasiya keçib.
Mümkün səbəblər
Araşdırmanı türk, gürcü və azərbaycanlı ekspertlər aparır. İlkin versiyalar:
- Texniki nasazlıq (təyyarənin yaşı).
- Daxili partlayış və ya struktur qırılması (videoda qanadların qopması görünür).
- Hava şəraiti (aydın hava, lakin sistem nasazlığı ola bilər).
- Xarici təsir istisna olunub (raket siqnalı yoxdur).
Lockheed Martin başsağlığı verib. Oxşar hal — 2017-ci ildə ABŞ Dəniz Qoşunlarının KC-130-nun havada parçalanması.
Rəsmilərin və dünyanın reaksiyası
Prezident Ərdoğan: «Dərin kədərlənirik, şəhidlərə dua edirik». Prezident Əliyev və Gürcüstanın baş naziri başsağlığı verib. Türkiyədə matəm elan edilib. ABŞ, Rusiya, Pakistan, Aİ notalar göndərib. Azərbaycan araşdırmada kömək təklif edib.
Nəticələr və araşdırma
Qəza qalıqları mühafizə altındadır, kriminal-texniki qrup işləyir. Türkiyə Böyük Britaniyadan yeni C-130J alınmasını planlaşdırır. Hadisə köhnə donanmanın risklərini vurğulayıb. Axtarış-xilasetmə işləri başa çatıb, diqqət səbəblərə yönəlib.
