Yardımlı rayonu: qədim tarixin beşiyi

Yardımlı rayonu Azərbaycanın ən füsunkar və sirli guşələrindən biridir. Ölkənin cənub-şərqində, əzəmətli Talış dağlarının qoynunda yerləşən bu bölgə özünün bakirə təbiəti, mülayim dağ iqlimi və zəngin mədəni-tarixi irsi ilə səyyahları cəlb edir. Cənubda Lerik, şərqdə Masallı, şimal-şərqdə Cəlilabad rayonları ilə həmsərhəd olan və İranla uzun sərhəd xəttinə malik bu rayon unikal bir təbii vahədir.

Unikal coğrafiyası və iqlim müxtəlifliyi

Yardımlı rayonunun relyefi əsasən dağlıqdır. Peştəsər və Burovar dağ silsilələri dərin çay dərələri və sıldırım yamaclarla təkrarolunmaz bir landşaft yaradır. Bölgənin əsas su arteriyası rayonu tən ortadan bölərək öz təmiz dağ sularını Xəzər dənizinə daşıyan Viləşçaydır.

Yüksəklik fərqləri sayəsində buranın iqlimi mülayim-istidən rütubətli dağ iqliminə qədər dəyişir. Yay fəsli aran istisindən qaçmaq üçün bura gələnlərə xoş bir sərinlik bəxş edir, payız isə 20 min hektardan çox ərazini əhatə edən sıx meşələri qızılı-narıncı rənglərə boyayır. Meşə massivləri qiymətli ağac növləri ilə zəngindir: burada palıd, fıstıq, vələs, eləcə də buzlaşma dövründən sağ çıxmış unikal relikt dəmir ağac yetişir.

Qədimliyin sirləri: Atropatenadan orta əsr qalalarına qədər

Yardımlı rayonunun tarixi minilliklərin dərinliklərinə gedib çıxır. Arxeoloji qazıntılar bu ərazidə insanların çox qədim dövrlərdən məskunlaşdığını sübut edir.

- Qədim insan mağaraları: Allar kəndi yaxınlığında ibtidai ovçuların sığınacağı olmuş Daş dövrünə aid unikal mağaralar aşkar edilmişdir.

- Atropatena irsi: Alimlərin apardığı birgə tədqiqatlar nəticəsində Urakəran kəndi ərazisində Atropatena dövrünə aid, yaşı 2200 ildən çox olan böyük şəhər tipli məskunlaşma yerinin qalıqları tapılmışdır. Burada bizim eranın əvvəllərinə aid inkişaf etmiş sənətkarlıq və hətta şüşə istehsalının izlərinə rast gəlinib.

- Küp qəbirlər: Rayon ətrafında arxeoloqlar antik dövrə xas olan küp qəbirləri mütəmadi olaraq aşkar edirlər. Tapılan qiymətli artefaktlar - silahlar, bəzək əşyaları və qab-qacaqlar yerli Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyində qorunub saxlanılır.

Rayon öz müasir adını 1938-ci ildə almışdır, buna qədər isə o, Vərgədüz (talış dilindən tərcümədə "canavar dərəsi/düzü") adlanırdı.

Görməli yerlər və ekoturizm: Yardımlıda nələri görməli

Ekoturizm və aktiv istirahət həvəskarları üçün Yardımlı rayonu həqiqətən unikal məkanlar təqdim edir:

Təkdam şəlaləsi

Turistlərin ən çox ziyarət etdiyi məşhur yerlərdən biridir. Sıx meşə və qayalarla əhatə olunmuş bu mənzərəli şəlalənin adı sovet dövründə onun yaxınlığında yerləşən tək bir daxmadan (gözətçi evindən) götürülüb.

Pərimbel kəndi

Dağ yamaclarında, sıx meşələrin və çoxsaylı büllur bulaqların əhatəsində yerləşən füsunkar bir dağ kəndidir. Bura ənənəvi kənd həyatına qərq olmaq və şəhər səs-küyündən uzaqlaşmaq istəyənlər üçün ideal məkandır.

Arus meteoriti

Rayon elmi dairələrdə də tanınır: 1959-cu ildə Arus və Ciy kəndləri arasına çəkisi 150 kiloqramdan çox olan və bu günə qədər kosmos tədqiqatçıları tərəfindən öyrənilən böyük bir meteorit ("Yardımlı meteoriti") düşmüşdür.

Ənənələr, sənətkarlıq və qonaqpərvərlik

Yardımlı sakinləri əsrlik ənənələri göz bəbəyi kimi qoruyurlar. Bölgənin əsas xalq sənətkarlıq növlərindən biri xalçaçılıqdır. Yerli ustalar qədim naxışlardan və təbii boyalardan istifadə edərək öz evlərində unikal xalçalar toxuyurlar.

Rayonun infrastrukturunun inkişafı onu hər il turistlər üçün daha da əlçatan edir. Burada böyük şəbəkə otelləri olmasa da, səyyahlar hər zaman yerli əhalinin səmimi qonaqpərvərliyinə güvənə bilər, rahat qonaq evləri kiralaya və ekoloji təmiz dağ məhsullarının - bal, pendir və dağ suyu ilə dəmlənmiş ətirli çayın dadına baxa bilərlər.