İyulun 28-i Qərbi Sibirin Tümen vilayətinin nəhəng neft və qaz yataqlarını kəşf etmiş məşhur azərbaycanlı sovet geoloqu, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Fərman Salmanovun doğum günüdür.
Oxu.Az xatırladır ki, Fərman Salmanov 1931-ci ildə Şəmkir rayonunun Morul kəndində anadan olub.
O, orta məktəbi yüksək qiymətlərlə başa vurduqdan sonra Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) Geoloji-kəşfiyyat fakültəsinə daxil olub. Ali təhsilini başa vurduqdan sonra Kuzbasa, neft-qaz yataqlarının kəşfiyyatına göndərilib. Geoloq tezliklə Kuzbasın heç bir neft-qaz potensialının olmadığı qərarına gəlib və sovet rəsmilərinin icazəsi olmadan kəşfiyyat qrupundan olan könüllülərlə Sibirin Surqut bölgəsinə getməyi qərara alıb. O vaxt sovet geoloji dairələrində Sibir perspektivsiz ərazi kimi təqdim edilirdi. Rəsmi dairələr F.Salmanovun bu qərarına görə ona qarşı cinayət işi qaldırmaq istəyiblər, lakin komandasının tətil hədə-qorxuları hakimiyyət dairələrinin missiyaya razılıq verməsi ilə nəticələnib.
Salmanov rəhbərliyin bu işi dayandırmasına dair sərəncamlarına baxmayaraq, qazma işlərini davam etdirir. Bəhrə verməyən işlər onun təşəbbüsünə qarşı skeptisizmi artırırdı. Bununla belə, kəşfiyyat ekspedisiyasının rəisi istədiyinə nail ola bildi.
Fərman Salmanov 1955-57-ci illərdə Plotnikov və Qryaznensk neft kəşfiyyatı ekspedisiyalarının baş geoloqu vəzifəsində çalışıb.
F.Salmanov 1961-ci il martın 21-də, sevdiyi Novruz bayramı günündə Megiyon yatağını kəşf edir. Yataqda qazılmış ilk kəşfiyyat quyusu 2180 metr dərinlikdən neft fontanı verir, lakin SSSR Geologiya Nazirliyindəki əleyhdarları hadisənin təbii anomaliya olduğunu deyib, neft ehtiyatının tezliklə tükənəcəyini bildirirlər.
Yatağın sənaye hasilatı üç ildən sonra başlayır. Megiyon indiyədək Rusiyanın ən böyük yataqlarından biri hesab olunur.
F.Salmanov Sibir neftinin kəşf olunmasını Yuri Qaqarinin kosmosa uçuşu ilə müqayisə edirdi.
O, ömrünün 50 ilini Sovet İttifaqı və Rusiya Federasiyasının neft-qaz sənayesinə həsr edib, 100-dən artıq nəhəng neft-qaz yatağını kəşf və ya onların kəşfində iştirak edib. Belə nəhəng yataqlardan Mamontov, Megiyon, Pravdinsk, Ust-Balik, Surqut, Urenqoy və s. misal göstərmək olar.
1978-ci ildən 1987-ci ilə qədər Salmanov Tümen vilayətinin neft-qaz kəşfiyyatı idarəsi "Qlavtumengeologiya"ya rəhbərlik edib.
1987-91-ci illərdə SSRİ geologiya nazirinin birinci müavini vəzifəsində işləyib. O, özəlləşdirmədə iştirak etməkdən imtina etdiyi üçün məcburi olaraq vəzifədən ayrılıb.
SSRİ-nin dağılmasından sonra geoloq Kalmıkiyada neft və qaz axtarışı ilə məşğul olub.
Ömrünün sonunadək Rusiyanın "İtera" qaz şirkətinin prezidentinin məsləhətçisi kimi çalışıb.
Fərman Salmanov, eyni zamanda, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü olub. Görkəmli geoloq 160-dan artıq monoqrafiya və elmi əsərlərin müəllifidir. O Xanti-Mansiysk və Yamal-Nenetsk Muxtar dairələrinin, Surqut şəhəri və Texas ştatının fəxri vətəndaşı seçilib.
F.Salmanov 1970-ci ildə "Lenin", 1971-76-cı illərdə "Qırmızı Əmək Bayrağı", 1983-cü ildə "Oktyabr inqilabı" ordenləri, 1980-ci ildə "İvan Qubkin" mükafatları ilə təltif olunub.
2019-cu ilin may ayından etibarən Rusiyanın Surqut hava limanına görkəmli azərbaycanlı geoloq Fərman Salmanovun adı verilib.
O, 2007-ci il martın 31-də Moskvada vəfat edib və Vaqankovo qəbiristanlığında dəfn edilib.
