Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Dəməşqdə Suriya Türkmən Məclisinin (STM) nümayəndə heyəti ilə mühüm görüş keçirib. Məclisin sədri Əbdürrəhman Mustafanın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətində Hələb millət vəkili Mihet İsa, Hələb Ticarət Palatasının sədr müavini Hüseyn İsa və STM-in müxtəlif üzvləri yer alıblar.
Türkiyənin Şamdakı səfirliyində baş tutan toplantıda Suriyadakı aktual siyasi proseslər, yeni dövrdə Suriya türkmənlərinin mövqeyi və gözləntiləri, iki ölkə arasında münasibətlərin gələcəyi, eləcə də iqtisadi və ictimai əməkdaşlıq imkanları geniş şəkildə müzakirə edilib.
Mövzu ilə bağlı Oxu.Az-a danışan Suriya-Azərbaycan Dostluq Dərnəyinin sədri Muxtar Fatih Beydili bildirib ki, görüşün əsas mövzularından biri Suriya türkmənlərinin yeni dövrdə ölkənin siyasi və ictimai strukturu daxilindəki mövqeyi olub:
"STM nümayəndə heyəti türkmənlərin Suriyanın birliyi və ərazi bütövlüyü prinsipi əsasında, bərabərhüquqlu vətəndaşlıq anlayışı ilə ölkənin gələcəyinə töhfə vermək iradəsini vurğulayıb. Nümayəndə heyəti həmçinin türkmən icmasının, xüsusilə dil, mədəniyyət, təhsil, sosial və siyasi təmsilçilik sahələrindəki müxtəlif gözləntilərini nazir Hakan Fidana çatdırıb. Bu baxımdan, görüş türkmənlərin Suriyanın gələcəyinə dair tələblərini birbaşa diplomatik səviyyədə ifadə etməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır".
O bildirib ki, görüşdə Hələb millət vəkili Mihet İsa və Hələb Ticarət Palatasının sədr müavini Hüseyn İsanın nümayəndə heyətində yer alması görüşün yalnız siyasi deyil, eyni zamanda iqtisadi və ticari xarakter daşıdığını göstərib:
"Çünki Hələb tarix boyu Suriya ilə Türkiyə arasındakı iqtisadi və ticari münasibətlərin ən mühüm mərkəzlərindən biri olub. Eyni zamanda iki ölkə arasındakı münasibətlərin normallaşdırılması və iqtisadi əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu çərçivədə ticarətin canlandırılması, iqtisadi əlaqələrin inkişaf etdirilməsi və iki ölkə arasındakı ticari bağların yenidən gücləndirilməsi Suriyanın iqtisadi dirçəlişi və yenidənqurma prosesinə töhfə verə biləcək mühüm istiqamətlər sırasında qiymətləndirilir".
"Görüşün digər mühüm istiqamətini Türkiyə-Suriya münasibətlərinin gələcəyi təşkil edib. İki ölkə arasındakı münasibətlərin gücləndirilməsinin yalnız siyasi baxımdan deyil, eyni zamanda Suriyanın təhlükəsizliyi, sabitliyi, iqtisadi dirçəlişi və yenidənqurma prosesi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıdığı bildirilib. Bu çərçivədə Şamda keçirilən görüş Türkiyənin Suriyanın gələcəyi ilə bağlı təmaslarını müxtəlif ictimai və siyasi aktorlarla davam etdirməsi baxımından da diqqətçəkən hadisə kimi önə çıxır", - deyə müsahibimiz vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, Suriya Türkmən Məclisinin nümayəndə heyətinin xarici işlər naziri Hakan Fidan tərəfindən qəbul edilməsi, onların Suriyanın siyasi və ictimai gələcəyi ilə bağlı mövqelərinin birbaşa çatdırılması baxımından mühüm təmas xarakteri daşıyır:
"Türkmənlərin yeni Suriyada bərabərhüquqlu vətəndaşlıq, ictimai bütövlük, mədəni hüquqlar və siyasi təmsilçilik prinsipləri əsasında ölkənin gələcəyinə töhfə vermək iradəsi görüşün əsas mesajlarından biri olub. Bu yanaşma türkmənlərin Suriyanın parçalanmasına deyil, birlik və bütövlük şəraitində bütün vətəndaşların bərabər hüquqlara malik olduğu sabit bir Suriyanın qurulmasına töhfə vermək iradəsini ortaya qoyur".
"Şamda keçirilən görüş yalnız mövcud proseslərin qiymətləndirilməsi baxımından deyil, eyni zamanda Suriyanın gələcəyi ilə bağlı perspektivlərin qarşılıqlı şəkildə bölüşdürülməsi baxımından da əhəmiyyət daşıyır. Siyasi, iqtisadi və ictimai təmsilçilik elementlərinin eyni nümayəndə heyətində bir araya gəlməsi Türkiyə-Suriya münasibətlərinin çoxşaxəli xarakterini ortaya qoyarkən, Hələbin və türkmən icmasının bu prosesdəki rolunun əhəmiyyətini də bir daha gündəmə gətirir. Qarşıdakı dövrdə bu cür təmasların artması Suriyanın sabitliyi, iqtisadi dirçəlişi və yenidənqurulması baxımından yeni əməkdaşlıq sahələrinin yaranmasına töhfə verə bilər. Suriya Türkmən Məclisi görüşdən sonra verdiyi açıqlamada Xarici İşlər naziri Hakan Fidana qəbuluna və Suriya türkmənlərinə göstərilən diqqətə görə təşəkkür edib. Görüş Türkiyə ilə Suriya arasındakı münasibətlərin yeni mərhələyə keçməsi və Suriya türkmənlərinin bu yeni dövrdəki rolunun birbaşa diplomatik təmaslar vasitəsilə müzakirə edilməsi baxımından diqqətçəkən hadisə kimi qeydə alınıb", - deyə müsahibimiz diqqətə çatdırıb.
M.F.Beydili onu da əlavə edib ki, Suriya türkmənləri dil, mədəniyyət, tarix və etnik mənşə baxımından Azərbaycan türkləri ilə güclü ortaq bağlara malik qədim Oğuz türk xalqlarından biridir:
"Xüsusilə Hələb türkmənləri böyük türk mütəfəkkiri və şairi İmadəddin Nəsimini öz tarixi və mənəvi irslərinin mühüm şəxsiyyətlərindən biri hesab edirlər. Bu ortaq irs Suriya türkmənlərinin ata yurd Azərbaycanla olan könül bağlarını daha da möhkəmləndirir. Bu ortaq tarix və mədəniyyət Azərbaycan ilə Suriya türkmənləri arasında yalnız keçmişə söykənən bir bağ deyil, həm də gələcəyə yönələn güclü bir körpü rolunu oynayır. Bu əlaqələrin gücləndirilməsi üçün mədəni mübadilə proqramlarının həyata keçirilməsi, akademik tədqiqatların aparılması, müştərək tarix və ədəbiyyat layihələrinin hazırlanması, gənclər görüşlərinin keçirilməsi, türkmən fond və dərnəkləri ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsi və Azərbaycandakı türkmən irsinin tanıdılması böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu ortaq irsin gələcək nəsillərə ötürülməsi iki tərəf arasındakı qardaşlıq və həmrəyliyi daha da gücləndirəcək".
