"Rusiya-Ukrayna müharibəsi ilə İran və İsrail-ABŞ qarşıdurması arasında ciddi əlaqələrin olduğu artıq açıq şəkildə görünür. Xüsusilə İranın atəşkəsə yaxınlaşdığı bir vaxtda digər cəbhədə hadisələrin yenidən intensivləşməsi diqqətçəkən məqamdır".
Mövzu ilə bağlı Oxu.Az-a danışan türkiyəli politoloq, professor Hüsamettin İnanç bildirib ki, bu əlaqənin əsas səbəbi ondan ibarətdir ki, ABŞ son illərdə həyata keçirdiyi siyasətin müəyyən mənada yanlış olduğunu anlayaraq Avropaya daha çox yaxınlaşmağa başlayıb:
"Xüsusilə, iyulun 7-8-də Ankarada keçiriləcək NATO sammiti Vaşinqtonun Rusiya-Ukrayna müharibəsinə münasibətində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Bu proses çərçivəsində faktiki olaraq "Avropa NATO-su" adlandırıla biləcək yeni təhlükəsizlik konsepsiyasının formalaşdığı müşahidə olunur. ABŞ NATO-dan tam kənarda qalmasa da alyans üzvlərinin daha çox silahlanmasını, öz müdafiə və təhlükəsizlik sistemlərini müstəqil şəkildə qurmasını təşviq edən yeni strategiyaya üstünlük verməyə hazırlaşır. Məhz bu nöqtədə ABŞ və Avropa arasında Ukrayna məsələsi üzərindən müəyyən anlaşma zəmininin yarandığını görürük. Vaşinqton yenidən Ukraynaya dəstəyini müəyyən qədər artırmağa başlayıb. Bununla yanaşı, Rusiya ilə münasibətlərdə də Avropanın maraqlarını nəzərə alan və onunla koordinasiyalı hərəkət edən model formalaşdırmağa çalışır. Məqsəd gələcəkdə Rusiyanı Çinlə rəqabətdə ABŞ-yə yaxınlaşdırmaqdır. Bu kontekstdə Ukrayna əvvəlki dövrlə müqayisədə yenidən strateji əhəmiyyət qazanır. Son aylarda Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında münasibətlərin normallaşdığı və əməkdaşlığın gücləndiyi belə müşahidə olunur".
"Belə görünür ki, Ukrayna müharibəsi Avropanın öz geosiyasi təsir dairəsini müəyyənləşdirdiyi, həm Rusiyaya, həm də Avropa İttifaqına müxalif qüvvələrə qarşı güc nümayiş etdirdiyi son böyük cəbhələrdən biri olacaq. Bu baxımdan Ukrayna həm Böyük Britaniya, həm də ABŞ tərəfindən daha güclü şəkildə dəstəklənməyə başlayır", - deyə analitik vurğulayıb.
Müsahibimizin sözlərinə görə, müharibənin növbəti mərhələsindən sonra - təxminən sentyabr-oktyabr aylarında Rusiya-Ukrayna müharibəsinin də atəşkəs mərhələsinə keçməsi ehtimalı artır:
"Çünki hər iki tərəfin uzunmüddətli müharibəni davam etdirmək imkanları və istəyi tədricən zəifləyir. Bu şəraitdə ABŞ və Rusiya arasında aparılan danışıqlar Ukraynanın da iştirak etdiyi, nisbətən daha balanslı və ədalətli görünən atəşkəs modelinin formalaşmasına gətirib çıxara bilər. Bununla belə, belə bir razılaşmanın Ukraynanı nə dərəcədə qane edəcəyi hələ də açıq sual olaraq qalır. Çünki mümkün razılaşma çərçivəsində Krımın Rusiyanın nəzarətində qalacağı, həmçinin Dnepr çayının şərqində yerləşən və Donbas regionunu əhatə edən ərazilərin böyük hissəsinin də Rusiyanın nəzarətində saxlanılacağı ehtimal olunur. Bunun müqabilində ABŞ Ukraynanın, o cümlədən hazırda Rusiya işğalı altında olan ərazilərdəki qiymətli faydalı qazıntılar, nadir torpaq elementləri və digər strateji resurslarla bağlı iqtisadi imkanlar əldə edə bilər. Beləliklə, Ukrayna dəstəklənsə də, eyni zamanda Rusiyanın da müəyyən mənada razı qala biləcəyi kompromis model üzərində razılığın əldə olunması ehtimalı artır. Çünki ABŞ həm Yaxın Şərqdə, həm də Ukrayna cəbhəsində, heç olmasa müvəqqəti sabitlik və sülh yaratmağa çalışacaq".
"Bunun əsas səbəblərindən biri də ABŞ-də keçiriləcək növbəti aralıq seçkilərdir. Donald Tramp hakimiyyətə qayıdarkən MAGA ("Amerikanı yenidən böyük et") və "America First" ("Əvvəlcə Amerika") şüarları ilə ABŞ-nin milli maraqlarını xarici siyasətin mərkəzinə yerləşdirməyi vəd etmişdi. Bu strategiyanı həyata keçirmək üçün Vaşinqtonun xarici münaqişələrdə gərginliyi azaltmağa çalışacağı ehtimal olunur. Lakin bu planın qarşısında ciddi maneələr də mövcuddur. Bunlardan ən mühümü İsraildir. Çünki İsrail ABŞ-nin Yaxın Şərqdən uzaqlaşmasını istəmir. Eyni zamanda Rusiya-Ukrayna müharibəsinin başa çatması da Təl-Əvivin maraqlarına tam uyğun görünmür. Bu səbəbdən İsrailin mümkün təxribatları və əldə ediləcək atəşkəs razılaşmalarını pozmağa yönələn addımları qarşısında ABŞ mövqeyini qoruya bilsə, Vaşinqtonun regionlarda gərginliyi azaltmaq planlarının reallaşması daha mümkün görünəcək", - deyə müsahibimiz diqqətə çatdırıb.
