Azərenerji ASC: tarixi, fəaliyyəti və islahatlar

Azərbaycanın elektroenergetika sahəsində fəaliyyət göstərən "Azərenerji" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ölkənin ən böyük enerji istehsalçısı hesab olunur. Şirkət yalnız elektrik enerjisinin istehsalı ilə deyil, həm də onun ötürülməsi, yüksək gərginlikli elektrik xətlərinin və yarımstansiyaların idarə olunması ilə məşğul olur. Bu gün "Azərenerji" ölkənin enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində açar rol oynayır.

Yaranma tarixi

Şirkətin kökləri 1930-cu illərə gedib çıxır. O dövrdə Azərbaycanda enerji sisteminin idarə olunması üçün ayrıca struktur yaradılmış və zaman keçdikcə bu struktur genişlənərək müstəqil idarəetmə orqanına çevrilmişdir. Sovet dönəmində respublikada fəaliyyət göstərən energetika müəssisələri vahid istehsalat birliyi çərçivəsində birləşdirilmişdir. Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra, 1990-cı illərin əvvəllərində, bu qurum dövlət şirkəti statusu alaraq "Azərenerji" adı ilə fəaliyyətini davam etdirmişdir. Sonrakı illərdə şirkət Açıq Səhmdar Cəmiyyəti formasına keçmiş və dövlətin nəzarətində qalmaqla müasir idarəetmə strukturuna malik olmuşdur.

Əsas fəaliyyət istiqamətləri

"Azərenerji" ASC-nin fəaliyyəti bir neçə əsas istiqaməti əhatə edir:

- elektrik stansiyalarında enerjinin istehsalı;
- 110, 220, 330 və 500 kilovoltluq yüksək gərginlikli elektrik verilişi xətlərinin istismarı;
- yarımstansiyaların və dispetçer idarəetmə sistemlərinin işinin təmin edilməsi;
- qonşu ölkələrlə enerji mübadiləsi əməliyyatlarının aparılması;
- generasiya güclərinin artırılması üzrə yeni layihələrin həyata keçirilməsi.

Şirkət həmçinin ölkə daxilində elektrik təchizatının fasiləsizliyini təmin etmək məqsədilə infrastrukturun yenilənməsi işlərini davamlı şəkildə aparır.

Struktur islahatları

Son illərdə Azərbaycanın energetika sektorunda ciddi islahatlar aparılmışdır. Qəbul edilən yeni qanunvericilik təşəbbüslərinə əsasən, sahədə funksional bölgü aparılmış, istehsal və ötürmə fəaliyyəti bir-birindən ayrılmışdır. Bu çərçivədə "Azərenerji" ASC elektrik enerjisinin ötürülməsi funksiyasını dövlətin nəzarətində saxlamaqla yanaşı, istehsal sahəsində yeni yaranan digər şirkətlərlə rəqabət mühitinə keçmişdir. Paylama və satış funksiyaları isə "Azərişıq" ASC-yə həvalə edilmiş, satış prosesləri üçün isə ayrıca tənzimləyici mexanizmlərin yaradılması nəzərdə tutulmuşdur. Bu addımlar bazarın şəffaflaşdırılması və qiymətqoymanın sərbəstləşdirilməsi məqsədini daşıyır.

Bərpaolunan enerji istiqamətində layihələr

"Azərenerji" ASC son dövrdə enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə də diqqət yetirir. Külək və günəş enerjisi sahəsində beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq quraraq bir sıra pilot layihələr işlənib hazırlanmışdır. Bu əməkdaşlıqlar çərçivəsində xarici tərəfdaşlarla investisiya, enerji alqı-satqısı və ötürücü şəbəkəyə qoşulma ilə bağlı sazişlər imzalanmışdır. Nəticədə ölkədə yüzlərlə meqavat gücündə günəş elektrik stansiyalarının inşası planlaşdırılmış və mərhələli şəkildə icra edilməkdədir. Bu layihələr Azərbaycanın həm daxili tələbatını ödəməsinə, həm də enerji ixracatçısı statusunu möhkəmləndirməsinə xidmət edir.

Kadr hazırlığı və infrastruktur

Şirkət texniki bazasının müasirləşdirilməsinə də önəm verir. Bakıda yerləşən Baş İdarəetmə, Elm, Tədris və Laboratoriya Kompleksi yenidən qurularaq müasir avadanlıqla təchiz edilmişdir. Burada geotexnika, geodeziya, inşaat və digər sahələr üzrə sınaqlar aparıla bilir. Həmçinin Azərbaycan Energetika İnstitutu da bu kompleksin tərkibində fəaliyyət göstərir. Gənc mühəndislər üçün tədris mərkəzlərində mütəmadi olaraq təlimlər və master-klaslar təşkil olunur ki, bu da sahədə ixtisaslı kadr potensialının artırılmasına şərait yaradır.

Nəticə

"Azərenerji" ASC Azərbaycanın enerji infrastrukturunun formalaşmasında və inkişafında mühüm rol oynayan strateji əhəmiyyətli qurumdur. Tarixi köklərindən bu günə qədər keçdiyi yol ölkənin sənayeləşmə və müstəqillik dövrləri ilə sıx bağlıdır. Aparılan struktur islahatları, bərpaolunan enerji mənbələrinə keçid layihələri və infrastrukturun modernləşdirilməsi şirkətin gələcəkdə də regionun enerji xəritəsində önəmli mövqe saxlamasına zəmin yaradır.