"Azəri-Çıraq-Günəşli" teqi üzrə xəbərlər
Azəri-Çıraq-Günəşli (AÇG) — Xəzər dənizinin cənub akvatoriyasında, Bakıdan təxminən 90 kilometr şərqdə yerləşən ən böyük şelf neft-qaz-kondensat yataqları blokudur. Bu unikal energetika kompleksi haqlı olaraq Azərbaycanın neft sənayesinin sütunu və regional enerji təhlükəsizliyinin ən mühüm elementi hesab olunur.
Tarix və "Əsrin müqaviləsi"
Xəzərin karbohidrogen ehtiyatlarının genişmiqyaslı mənimsənilməsinə 1994-cü ildə, "Əsrin müqaviləsi" adını almış tarixi hasilatın pay bölgüsü sazişinin imzalanması ilə başlanılıb. Bu saziş Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) və dünyanın aparıcı beynəlxalq korporasiyalarının səylərini birləşdirdi. İlk kommersiya nefti 1997-ci ilin noyabrında "Çıraq" platformasından hasil edildi. Layihənin uğuru və strateji əhəmiyyəti nəticəsində 2017-ci ildə blokun işlənilməsi üzrə müqavilənin müddəti rəsmi olaraq 2050-ci ilə qədər uzadıldı.
Ehtiyatlar və infrastruktur
Blokun ümumi balans ehtiyatları heyranedicidir: onlar təxminən 930 milyon ton neft və 600 milyard kubmetrdən çox təbii qaz həcmində qiymətləndirilir. Hazırda hasilat yüksək texnoloji təchizata malik bir neçə dəniz platformasından həyata keçirilir. Çıxarılan xammal — yüksəkkeyfiyyətli yüngül "Azeri Light" markalı neft — quruya, Səngəçal terminalına nəql olunur, oradan isə əsasən Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac neft kəməri vasitəsilə dünya bazarlarına çatdırılır. AÇG-nin inkişafı davam edir: maye karbohidrogen hasilatının sabit səviyyədə saxlanılması ilə yanaşı, blokda dərin laylardan sərbəst təbii qazın çıxarılması layihələri də uğurla icra olunur ki, bu da regionun qaz ixracı üçün yeni perspektivlər açır.
