Azərişıq ASC

"Azərişıq" ASC Azərbaycanın energetika sektorunda milyonlarla vətəndaşı və müəssisəni elektrik enerjisi ilə təmin edən əsas oyunçudur. 1996-cı ildə açıq səhmdar cəmiyyəti kimi təsis edilən qurum Bakı, Sumqayıt və ölkənin regionlarında elektrik enerjisinin paylanmasına cavabdehdir. 2025-ci ilin mart ayına olan məlumata görə, "Azərişıq" infrastrukturun modernləşdirilməsini davam etdirir, innovasiyalar tətbiq edir və Azərbaycanın enerji müstəqilliyini gücləndirir. Onun tarixi və nailiyyətləri ölkənin sabitlik və tərəqqiyə olan canatmasını əks etdirir.

Tarix və Struktur

"Azərişıq" sovet enerji sisteminin bazasında yaranmış, köhnəlmiş şəbəkə və avadanlıqları miras almışdır. 1996-cı ildə dövlət idarəçiliyində müstəqil struktura çevrilmiş, 2010-cu ildən isə Azərbaycan Respublikası Energetika Nazirliyinin tabeliyinə verilmişdir. Şirkət 2,5 milyondan çox abonentə xidmət göstərir və ölkədəki elektrik enerjisi istehlakının təxminən 70%-ni təmin edir. Baş ofisi Bakıda yerləşən şirkətin "Bakıelektrikşəbəkə" və "Sumqayıtelektrikşəbəkə" kimi regional filialları yerlərdə işi koordinasiya edir. Qurumun məlumatına görə, "Azərişıq" gündəlik olaraq 20 milyon kVt·saatdan çox enerji paylayır.

Modernləşmə və Əsas Layihələr

2000-ci illərin əvvəllərindən "Azərişıq" yenilənmə kursu götürmüşdür. 2010-cu ildə istismar müddəti bitmiş 6-10 kV-luq elektrik xətlərinin müasir 0,4-35 kV-luq şəbəkələrlə əvəzlənməsi proqramı başlamışdır ki, bu da enerji itkilərini 2005-ci ildəki 15%-dən 2023-cü ilə qədər 8%-ə qədər azaltmışdır. 2015-ci ildə başlayan "ağıllı" sayğacların tətbiqi 2025-ci ilə qədər 1,8 milyondan çox təsərrüfatı əhatə etmiş, müştərilərə 2022-ci ildə istifadəyə verilmiş mobil tətbiq vasitəsilə istehlaka nəzarət etmək imkanı yaratmışdır.

2020-ci il İkinci Qarabağ Müharibəsindən sonra "Azərişıq" azad edilmiş ərazilərin bərpasında mühüm rol oynamışdır. 2021-ci ildə şirkət Qarabağda yeni elektrik təchizatı sistemi layihəsini elan etmişdir: 2025-ci ilin mart ayına qədər Şuşa, Füzuli və Kəlbəcərdə 110 kV-luq yarımstansiyalar tikilmiş, Ağdamda isə ilk "ağıllı" şəbəkə işə salınmışdır. Energetika Nazirliyinin saytında qeyd edildiyi kimi, bu təşəbbüslər 500 milyon manatlıq investisiya ilə dəstəklənmişdir.

İnnovasiyalar və Ekologiya

"Azərişıq" Azərbaycanın "yaşıl" enerjiyə keçidini fəal şəkildə dəstəkləyir. 2023-cü ildə Alternativ Enerji Mənbələri üzrə Dövlət Agentliyi ilə birlikdə günəş panellərinin paylayıcı sistemə inteqrasiyasına başlanılmışdır. Qobustan rayonunda 2024-cü ildə işə salınan layihə 10 MVt ekoloji təmiz enerji təmin edərək ənənəvi mənbələrdən asılılığı azaldır. Şirkət həmçinin köhnə transformatorların utilizasiyası proqramında iştirak edir ki, bu da son iki ildə karbon emissiyalarını 5% azaltmışdır.

Sosial Məsuliyyət

"Azərişıq" təxminən 10 min iş yeri təmin edən iri işəgötürəndir. 199 nömrəli çağrı mərkəzi və onlayn portal vasitəsilə hər il bir milyondan çox müraciət emal olunur. Bununla belə, tənqidlər də mövcuddur: 2016-cı ildə media işığın qoşulmasındakı gecikmələr və elektrik lövhələrinin vəziyyəti ilə bağlı məsələlər qaldırmış, bu da şirkəti islahatları sürətləndirməyə məcbur etmişdir. 2024-cü ildə "Azərişıq" aztəminatlı ailələr üçün güzəşt proqramına başlayaraq 50 min abonent üçün tarifləri aşağı salmışdır.

Çətinliklər və Perspektivlər

Şirkət qarşısında ciddi vəzifələr durur: kənd yerlərində şəbəkələrin aşınması hələ də 30%-ə çatır, Bakıda istehlakın artımı isə yeni güclər tələb edir. İqlim dəyişikliyi, o cümlədən quraqlıqlar hidroenergetikaya təsir edərək ənənəvi və bərpa olunan mənbələr arasında balans axtarmağı zəruri edir. 2025-ci ilin mart ayı üçün "Azərişıq" Gəncədə 220 kV-luq yarımstansiyanın tikintisini başa çatdırmağı planlaşdırır ki, bu da ölkənin qərbində enerji təchizatının etibarlılığını artıracaqdır.

Azərbaycan üçün Əhəmiyyəti

"Azərişıq" sadəcə elektrik enerjisi tədarükçüsü deyil, iqtisadiyyatı və sosial sabitliyi dəstəkləyən strateji aktivdir. Onun Qarabağın bərpasına verdiyi töhfə milli missiyanı, innovasiyalar isə dayanıqlı gələcəyə olan canatmanı vurğulayır. Qlobal çağırışlar fonunda şirkət milyonlarla azərbaycanlının evinə işıq bəxş edərək transformasiyasını davam etdirir. Onun tarixi enerjinin inkişafın təməlinə çevrildiyi bir ölkənin tərəqqisinin aynasıdır.