Azərbaycan İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu

Azərbaycan Respublikasının İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu əhalinin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılmasına və iqtisadiyyatın real sektorunun inkişafının stimullaşdırılmasına yönəlmiş əsas dövlət təsisatıdır. Mənzil-ipoteka qurumu ilə kreditlərin zəmanət fondunun birləşdirilməsi nəticəsində yaradılmış təşkilat həm vətəndaşların, həm də sahibkarlıq subyektlərinin maliyyələşdirilməsi üçün vahid və səmərəli mexanizm formalaşdırmışdır.

Fondun fəaliyyətinin əsas istiqamətləri

Fond əhalinin müxtəlif kateqoriyalarına və biznes sahələrinə uyğunlaşdırılmış maliyyə alətləri kompleksini reallaşdırır. Təşkilatın fəaliyyəti üç əsas istiqamət üzərində qurulub:

- İpoteka kreditləşdirilməsi - müvəkkil banklar vasitəsilə adi və güzəştli ipoteka kreditlərinin yenidən maliyyələşdirilməsinin təmin edilməsi.

- Satmaq öhdəliyi ilə kirayə mexanizmi - vətəndaşlara uzunmüddətli icarə yolu ilə hazır mənzilləri əldə etmək və sonradan mülkiyyət hüququna sahib olmaq imkanının yaradılması.

- Biznes kreditlərinə zəmanət və subsidiyaların verilməsi - dövlət zəmanətlərinin verilməsi və faiz dərəcələrinin azaldılması yolu ilə kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi.

Mənzil proqramları və ipoteka şərtləri

Mənzillərin əlçatanlığı dövlətin prioritet sosial vəzifəsidir. Fond daşınmaz əmlakın alınmasını proqnozlaşdırılan və təhlükəsiz edən dəqiq kreditləşmə parametrləri müəyyən edir.

Adi və güzəştli ipoteka

İpoteka kreditləri daşınmaz əmlakın alınması üçün milli valyutada verilir.

- Adi şərtlər: sabit gəliri olan geniş vətəndaş kontingenti üçün nəzərdə tutulub. İlkin ödəniş 15%-dən başlayır, maksimum kredit müddəti isə 25 ilə çatır.

- Güzəştli ipoteka: müəyyən olunmuş vətəndaş kateqoriyaları (gənc ailələr, dövlət qulluqçuları, hərbi qulluqçular, alimlər) üçün nəzərdə tutulub. Bu tür kreditlər üzrə faiz dərəcəsi daha aşağıdır, ilkin ödəniş isə 10%-dən başlayır.

Bütün ödənişlər annuitet sxemi üzrə hesablanır, bu zaman aylıq ödəniş borcalanın ümumi gəlirinin 70%-dən çox ola bilməz. Mülkiyyətin və borcalanın həyatının sığortalanması məcburi şərtdir.

Satmaq öhdəliyi ilə kirayə

Bu mexanizm ilkin ödəniş üçün yığımı olmayan vətəndaşlara tam təmirli mənzil əldə etmək imkanı verir. Kirayəçi hər ay sabit məbləğ ödəyir ki, bu da eyni zamanda yaşayışı təmin edir və mənzilin dəyərini tədricən bağlayır.

Kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi

Fond qeyri-neft sektorunun inkişafında fəal iştirak edir. Şəxsi girov kifayət etmədikdə sahibkarlar üçün bank finanslaşmasına çıxışı asanlaşdıran dövlət zəmanəti aləti nəzərdə tutulmuşdur.

Zəmanətlər kreditin əhəmiyyətli hissəsini əhatə edir, subsidiyalaşdırma mexanizmi isə faiz dərəcəsinin bir hissəsini kompensasiya etməyə imkan verir. Bu, biznesin maliyyə yükünü azaldır və yeni iş yerlərinin yaradılmasını stimullaşdırır.

Rəqəmsallaşma və proseslərin şəffaflığı

Fondun bütün əməliyyat prosesləri vahid elektron sistemə inteqrasiya olunub. İpoteka müraciətlərinin təqdim edilməsi, kirayə mənzillərin seçilməsi və biznesə zəmanət üçün müraciət elektron portal vasitəsilə həyata keçirilir. Bu, subyektiv amili istisna edir, sənədlərin baxılması müddətini sürətləndirir və prosedurları hər bir vətəndaş və sahibkar üçün tam şəffaf edir.