Lahıc: qədim sənətkarlar şəhəri

Böyük Qafqazın cənub yamaclarında, İsmayıllı rayonunun tam mərkəzində unikal dağlıq qəsəbə olan Lahıc yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1200 metrdən çox yüksəklikdə, Girdiman çayının sahilində qərarlaşan bu qədim yaşayış məskəni əsl açıq səma altındakı muzeyi xatırladır. Lahıc turizm xəritəsində sadəcə bir nöqtə deyil, Qafqazın ən qədim sənətkarlıq mərkəzlərindən biridir və burada zaman sanki bir neçə əsr əvvəl dayanıb.

Əsrlik tarix və unikal memarlıq

Lahıcın tarixi iki min ildən çoxdur. Əsrlər boyu dərin dağ kanyonundakı təcrid olunmuş vəziyyəti yerli sakinlərin oturaq və orijinal həyat tərzini qoruyub saxlamasına kömək edib. Qəsəbənin əhalisini özünəməxsus dildə danışan etnik tatlar təşkil edir.

Səyahətçiləri dərhal valeh edən Lahıcın əsas xüsusiyyəti onun şəhərsalma planı və memarlığıdır. Dar, daş döşənmiş küçələr çay daşlarından yığılıb, ikimərtəbəli evlər isə yerli şist süxurlarından unikal seysmik dayanıqlı texnologiya ilə tikilib: daş hörgü aralarında amortizator rolunu oynayan ağac tirlərlə növbələnir. Heyrətamizdir ki, burada hələ də min ildən çox əvvəl çəkilmiş və dünyanın ən qədim kanalizasiya sistemlərindən biri hesab olunan "Kürdbənd" yeraltı kanalizasiya sistemi fəaliyyət göstərir.

Qafqaz misgərlik sənətinin ürəyi

Lahıc öz çiçəklənmə dövrünü XVIII–XIX əsrlərdə yaşayıb və Böyük İpək Yolunun mühüm ticarət və sənətkarlıq qovşağına çevrilib. Həmin dövrlərdə burada dəriçilik və xalçaçılıqdan tutmuş silah ustallığına qədər 40-a yaxın fərqli sənət növü inkişaf etmişdi. Lakin qəsəbəyə dünya şöhrətini məhz misgərlər qazandırıb.

"Misgərlər bazarı" adlanan baş ticarət küçəsi ilə gəzişərkən çəkiclərin ardı-arası kəsilməyən ritmik səsini eşidəcəksiniz. Nəsildən-nəslə ötürülən açıq emalatxanalarda ustalar əsl şah əsərlər yaradırlar:

- Mis qablar və su bardaqları

- Ənənəvi samovarlar və məcməyilər

- Üzəri zərif şərq naxışları ilə bəzədilmiş dekorativ piyalələr

Lahıc mis qabları öz qeyri-adi zərifliyi ilə seçilir. Yerli ustaların ən yaxşı tarixi əl işləri bu gün Parisdəki Luvr muzeyinin və Sankt-Peterburqdakı Ermitajın ekspozisiyalarını bəzəyir. 2015-ci ildə Lahıcın ənənəvi misgərlik sənəti UNESCO-nun Qeyri-maddi mədəni irs üzrə Reprezentativ siyahısına daxil edilmişdir.

Lahıcda haraları gəzməli: əsas görməli yerlər

1980-ci ildən qəsəbə Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğu elan edilib. Ziyarət edilməsi mütləq olan əsas yerlər bunlardır:

- Sənətkarlıq məhəllələri. Hər bir məhəllə tarixi olaraq müəyyən bir sənətlə məşğul olan insanların məskəni olub.

- Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi. Qədim Ağolu məscidinin (XX əsrin əvvəli) binasında yerləşir və nadir eksponatları, köhnə silahları və məişət əşyalarını qoruyub saxlayır.

- Qədim hamamlar və məscidlər. Tarixi tikililər (məsələn, Zəvəro məscidi) bölgənin orta əsr İslam memarlığının ruhunu əks etdirir.

- Əttar dükanları (ot satıcıları). Burada yerli loğmanlar tərəfindən alp çəmənliklərindən toplanmış ekoloji təmiz dağ otları, çaylar və ədviyyatlar satılır.

Turistlər üçün məsləhətlər

Lahıc Bakıdan təxminən üç saatlıq məsafədə yerləşir. Qəsəbəyə gedən yol mənzərəli və dar dağ kanyonundan keçir ki, bu da səyahətin özünü unudulmaz bir macəraya çevirir.

Səyahət üçün ən yaxşı vaxt dağ aşırımlarının tamamilə açıq olduğu, təbiətin yaşıl rəngə büründüyü və sərin dağ havasının hökm sürdüyü may-oktyabr aylarıdır. Qışda güclü qar yağması səbəbindən qəsəbə müvəqqəti olaraq düzənliklə əlaqəsini kəsə bilər və sakit bir qış qalasına çevrilər. Səyahətçilərə burada yerli qonaq evlərində unikal istirahət, milli mətbəxin dadına baxmaq və qədim Qafqazın atmosferinə tam qərq olmaq təklif olunur.