Qana

Qana: Afrikanın Qara ulduzu, Aşanti qızılı, kente parçaları və Bakı ilə tərəfdaşlıq

Qərbi Afrikada Qvineya körfəzinin sahilində yerləşən Qana Respublikası Qara qitədə demokratik sabitliyin, iqtisadi dinamikanın və mədəni təsirin əsas qalalarından biri kimi qəbul edilir. Böyük Səhradan cənubda müstəmləkə zülmündən qurtulan ilk ölkə olan Qana qədim imperiyaların irsini, zəngin təbii resursları və vətəndaş cəmiyyətinin inkişaf etmiş institutlarını özündə birləşdirərək ümumafrika birliyinin öncülü statusunu daşıyır.

Volta gölü, Mole parkının savannaları və Keyp-Kostun Atlantik qalaları

Ölkənin coğrafi siması cənubdakı kokos palmaları ilə bəzədilmiş qumlu çimərliklərdən şimaldakı meşəli təpələrə və geniş savannalara qədər uzanır. Ölkənin mərkəzində Akosombo su elektrik stansiyasının inşası nəticəsində formalaşan və daxili Qananın əsas nəqliyyat arteriyası rolunu oynayan, su səthinin sahəsinə görə dünyanın ən böyük süni su anbarı olan Volta gölü yerləşir. Şimal-qərbdə təbii mühitdə fillərin, bəbirlərin, antilopların və nadir quşların məskunlaşdığı Mole Milli Parkı qərarlaşıb. Okean sahili boyunca ağ daşdan ucaldılmış müstəmləkə istehkamları zənciri uzanır; onların arasında Keyp-Kost və San-Jorji-da-Mina (Elmina) qalaları xüsusilə seçilir. Bu istehkamlar transatlantik qul ticarətinin faciəvi dövrünün dilsiz şahidləri kimi YUNESKO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir. Ölkənin paytaxtı Akkra tarixi müstəmləkə kvartalı Ceymstaun ilə müasir hökumət binalarını ahəngdar şəkildə birləşdirən canlı meqapolisdir.

Qızıl Sahil, Kvame Nkruma və panafrikanizmin avanqardı

Müstəmləkəçilikdən əvvəlki dövrdə ölkə ərazisində mərkəzi Kumasi şəhəri olan, qızıl emalı və millətin ruhunun müqəddəs məskəni sayılan Qızıl kətil ilə məşhurlaşmış qüdrətli Aşanti imperiyası çiçəklənirdi. Qiymətli metalın tükənməz ehtiyatlarına görə avropalılar bu torpaqları Qızıl Sahil adlandırdılar. 1957-ci ildə görkəmli mütəfəkkir və dövlət xadimi Kvame Nkrumanın rəhbərliyi altında ölkə müstəqilliyini elan etdi, orta əsr Qana imperiyasının tarixi adını qəbul etdi və bayrağına bütün Afrikanın azadlıq rəmzi olan Qara ulduzu yerləşdirdi. İyirminci əsrin sonlarındakı hərbi çevrilişlər silsiləsini geridə qoyan Qana hakimiyyətin dinc yolla ötürülməsini təmin edən qitənin ən sabit çoxpartiyalı sistemlərindən birini uğurla qurdu.

Kente parçaları, adinkra simvolikası və məşhur Qana colofu

Qanalıların mədəni kodu tətbiqi sənətdə və folklorda parlaq şəkildə təzahür edir. Bütün dünyada həndəsi naxışlara malik, əvvəllər yalnız monarxlara məxsus olan və hər rəngi ilə ornamenti sakral fəlsəfi məna daşıyan qiymətli ipək və pambıq parça — kente məşhurdur. Xalq müdrikliyini əks etdirən piktoqramlar sistemi olan adinkra simvolları da eyni dərəcədə böyük şöhrətə malikdir. Akkra yaxınlığındakı Teşi qəsəbəsi mərhumun həyat yolunu simvolizə edən avtomobil, balıq, kakao paxlası və ya təyyarə formasında fiqurlu sarkofaqların hazırlanması sənəti ilə dünyada tanınır. Əsas qastronomik sərvət pomidor, soğan və acı bibərlə bişirilən, reseptinin birinciliyi uğrunda nigeriyalılarla zarafatyana mübahisələr etdikləri ədviyyatlı Qana colof düyüsü, həmçinin döyülmüş maniok və plantandan hazırlanan və araxis şorbası ilə verilən fufu təamıdır.

Qızıl mədənləri, kakao paxlası və Azərbaycanla əlaqələrin möhkəmlənməsi

Qananın iqtisadi təməli Afrikada qızıl hasilatında lider mövqeyinə, yüksək keyfiyyətli kakao paxlasının geniş ixracına və Cubili şelf bloku kimi dəniz neft yataqlarının mənimsənilməsinə söykənir. Beynəlxalq diplomatik arenada Qana və Azərbaycan Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində konstruktiv əməkdaşlıq edirlər. Bakı və Akkra suveren bərabərlik, daxili işlərə qarışmama və dövlətlərin ərazi bütövlüyünə qarşılıqlı hörmət prinsiplərini bölüşürlər. Bakıda keçirilən COP29 iqlim sammiti çərçivəsində meşələrin qırılmasına qarşı mübarizəyə və inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda yaşıl keçidin dəstəklənməsinə yönəlmiş qlobal ekoloji qərarların hazırlanmasında Qana fəal iştirak etdi ki, bu da ikitərəfli ticarətin və təhsil mübadiləsinin genişlənməsi üçün möhkəm zəmin yaradır.