Şuşa Dövlət Musiqili Dram Teatrı

Azerbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşa şəhəri əsrlər boyu musiqi, poeziya və teatr sənətinin ən mühüm mərkəzlərindən biri hesab edilmişdir. Bu zəngin mədəni mühitin ən parlaq təcəssümlərindən biri isə kökləri XIX əsrin sonlarına gedib çıxan və rəsmi olaraq dövlət statusu qazanmış Şuşa Dövlət Musiqili Dram Teatrıdır. Bu sənət ocağı yalnız bir teatr binası və ya truppa deyil, eyni zamanda milli teatr ənənələrinin, klassik dramaturqiyanın və musiqili teatr mədəniyyətinin canlı daşıyıcısıdır.

Teatrın Tarixi Kökləri və Təşəkkül Tapması

Şuşada teatr sənətinin təməli XIX əsrin ikinci yarısında, yerli ziyalıların və maarifçilərin təşəbbüsü ilə qoyulmuşdur. Mir Möhsün Nəvval, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev və Yusif Vəzir Çəmənzəminli kimi böyük şəxsiyyətlərin fəaliyyəti sayəsində şəhərdə ilk həvəskar teatr tamaşaları təşkil olunmuşdur. 1891-ci ildə Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin rəhbərliyi altında təşkil edilən tamaşalar Şuşada teatr həyatının sistemli xarakter almasına zəmin yaratdı.

1938-ci ildə rəsmi olaraq Şuşa Dövlət Kolxoz və Sovxoz Teatrı kimi fəaliyyətə başlayan kollektiv, sonradan fəaliyyətini genişləndirərək Şuşa Dövlət Musiqili Dram Teatrına çevrilmişdir. Teatrın yaradılmasında ana məqsəd Qarabağ bölgəsində teatr sənətini peşəkar səviyyəyə qaldırmaq, milli dramaturgiya nümunələrini geniş tamaşaçı kütləsinə çatdırmaq və gənc istedadları bir araya toplamaq olmuşdur.

Repertuar Zənginliyi və Sənət Üslubu

Şuşa Dövlət Musiqili Dram Teatrının repertuarı hər zaman öz çoxşaxəliliyi ilə seçilmişdir. Teatrın səhnəsində həm Azərbaycan klassik dramaturgiyasının baniləri olan Mirzə Fətəli Axundzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Cəfər Cabbarlı kimi yazarların dram əsərləri, həm də dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin musiqili komediyaları və operettaları şah əsər kimi nümayiş etdirilmişdir.

Musıqi və dramın sintezi teatrın özünəməxsus dəst-xəttini müəyyən edir. Səhnələşdirilən tamaşalarda Qarabağ xanəndəlik məktəbinin incəlikləri, milli muğamlar və xalq mahnıları dramatik süjet xətti ilə uzlaşdırılaraq izləyicilərə təqdim olunur. Bu yanaşma teatrın həm daxili, həm də xarici qastrol səfərlərində böyük rəğbətlə qarşılanmasını təmin etmişdir.

Sürgün İlləri və Müasir İnkişaf Mərhələsi

1990-cı illərin əvvəllərində baş verən məlum tarixi hadisələr və Şuşa şəhərinin işğalı səbəbindən teatr öz doğma binasını tərk etmək məcburiyyətində qalmışdır. Lakin məcburən Bakı şəhərində fəaliyyətini davam etdirən teatr kollektivi yaradıcılıq əzmini itirməmişdir. Bakıda fəaliyyət göstərdiyi illər ərzində teatr yüzlərlə yeni tamaşa hazırlamış, respublika və beynəlxalq səviyyəli teatr festivallarında ölkəni layiqincə təmsil etmişdir.

Şuşa şəhəri azad edildikdən sonra teatrın tarixində yeni və işıqlı bir səhifə açılmışdır. Doğma yurda qayıdış ərəfəsində teatrın yaradıcılıq imkanları daha da genişləndirilmiş, infrastrukturun bərpası və teatrın yenidən öz tarixi məkanında fəaliyyət göstərməsi üçün genişmiqyaslı layihələr həyata keçirilməyə başlanmışdır.

Şuşa Dövlət Musiqili Dram Teatrı bu gün də milli-mənəvi dəyərlərin qorunub saxlanması, gənc nəslin estetik tərbiyəsi və Azərbaycan teatr mədəniyyətinin dünya miqyasında təbliği istiqamətində öz tarixi missiyasını uğurla davam etdirir.