Vizasız gediş-gəliş rejimi tətbiq olunan ölkələr

Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının vizasız səyahət edə biləcəyi ölkələrin siyahısı son illərdə ikitərəfli və beynəlxalq müqavilələr nəticəsində əhəmiyyətli dərəcədə genişlənib. 2025-ci ilin aprel ayına olan məlumatlara əsasən, Azərbaycan pasportu ilə dünyanın onlarla ölkəsinə vizasız və ya sərhəddə viza alınmaqla səyahət etmək mümkündür. Bu, ölkənin xarici siyasətindəki uğurları, eləcə də beynəlxalq əlaqələrin inkişafını əks etdirir. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi məlumatlarına əsasən, vizasız gediş-gəliş rejimi ikitərəfli və birtərəfli qaydada tətbiq edilir. Bu məqalədə rejimin xüsusiyyətləri, əhatə etdiyi ölkələr və səyahətçilər üçün vacib məqamlar təhlil olunur.

Vizasız Rejimin Əsasları

Vizasız gediş-gəliş rejimi Azərbaycanın digər ölkələrlə bağladığı dövlətlərarası müqavilələrə əsaslanır. Bu rejim qarşılıqlı prinsip əsasında, yəni hər iki ölkənin vətəndaşlarının viza tələbi olmadan səyahət etməsi şərtilə tətbiq olunur. Birtərəfli rejimdə isə bəzi ölkələr Azərbaycan vətəndaşlarına öz qanunvericiliyinə uyğun olaraq viza tələbini ləğv edir. Azərbaycan Respublikasının ümumvətəndaş, diplomatik və xidməti pasportlarına malik şəxslər, eləcə də “Vətənə qayıdış şəhadətnaməsi” ilə səyahət edənlər bu imkandan yararlana bilər.

Azərbaycanın viza siyasəti də öz növbəsində xarici vətəndaşlar üçün asanlaşdırılıb. “ASAN Viza” sistemi vasitəsilə 3 iş günü və ya 3 saat ərzində elektron viza almaq mümkündür, bu da ölkəyə turist axınını artırıb. 2025-ci ilə olan məlumatlara görə, Azərbaycan pasportu “Arton Capital” Pasport İndeksində 55-ci yerdə qərarlaşıb və vətəndaşlar 33 ölkəyə vizasız, 49 ölkəyə sərhəddə viza ilə, 4 ölkəyə isə elektron viza ilə səyahət edə bilər.

İkitərəfli Vizasız Rejim Ölkələri

Azərbaycanın ikitərəfli müqavilələr əsasında vizasız gediş-gəliş rejimi tətbiq etdiyi ölkələr əsasən MDB məkanına və qonşu dövlətlərə aiddir. Bu ölkələrə səyahət müddəti adətən 90 günlə məhdudlaşır və ümumvətəndaş pasportu ilə mümkündür:

• Rusiya Federasiyası: Moskva, Sankt-Peterburq kimi şəhərlər tarixi və mədəni səyahətlər üçün populyardır.

• Türkiyə: 2021-ci ildən etibarən Azərbaycan vətəndaşları biometrik şəxsiyyət vəsiqəsi ilə də Türkiyəyə səyahət edə bilər.

• Gürcüstan: Tbilisi və Batumi Azərbaycan turistləri üçün əlçatan istiqamətlərdir.

• Ukrayna, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Tacikistan, Belarus: Bu ölkələrə 90 günədək vizasız səyahət mümkündür.

• Moldova: Kişinyov və şərab zavodları ilə məşhur olan ölkə də vizasız rejim tətbiq edir.

Bu ölkələrə səyahət zamanı pasportun etibarlılıq müddəti və giriş-çıxış qaydalarının dəqiqləşdirilməsi tövsiyə olunur, çünki bəzi hallarda müvəqqəti məhdudiyyətlər tətbiq edilə bilər.

Birtərəfli Vizasız Rejim Ölkələri

Bəzi ölkələr Azərbaycan vətəndaşlarına birtərəfli qaydada vizasız giriş imkanı təqdim edir. Bu rejim müxtəlif müddətlərlə məhdudlaşır:

• Qətər: 30 günədək vizasız səyahət mümkündür.

• Serbiya, Monteneqro, Bosniya və Herseqovina: 90 günədək qalmaq olar.

• Malayziya: Ümumvətəndaş, diplomatik və xidməti pasportla 30 gün.

• İran: Qonşu ölkəyə 15 günədək vizasız səyahət mümkündür.

• Çin Xalq Respublikası: 2024-cü ilin iyul ayından 2025-ci ilin iyul ayına qədər 30 günədək, ildə 3 dəfə vizasız giriş imkanı tətbiq edilir.

• Livan: Ümumvətəndaş pasportla 30 gün, diplomatik pasportla 180 gün, xidməti pasportla 90 gün.

• Honq-Konq: Diplomatik və xidməti pasportla 14 gün.

Bundan əlavə, bir sıra ölkələr sərhəddə viza və ya elektron viza təklif edir, məsələn, Bəhreyn, Hindistan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri. Bu, səyahət prosesini xeyli asanlaşdırır.

Səyahətçilər Üçün Məsləhətlər

Vizasız səyahət planlaşdırarkən bir neçə vacib məqamı nəzərə almaq lazımdır:

1. Pasportun Etibarlılığı: Səyahətdən sonra pasportun ən azı 3-6 ay etibarlı olması tələb oluna bilər.

2. Əlavə Sənədlər: Bəzi ölkələr gediş-gəliş bileti, otel rezervasiyası və ya maddi təminat sübutu tələb edə bilər.

3. Müvəqqəti Məhdudiyyətlər: Pandemiya və ya digər səbəblərlə bağlı giriş qaydalarında dəyişikliklər ola bilər. Səyahətdən əvvəl Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi saytına müraciət etmək tövsiyə olunur.

4. Səyahət Sığortası: Şengen ölkələri kimi bəzi istiqamətlər üçün minimum 30,000 avro əhatəli sığorta tələb olunur.

Gələcək Perspektivlər

Azərbaycan Avropa İttifaqı ilə viza rejiminin sadələşdirilməsi üzrə danışıqlar aparır. 2013-cü ildən qüvvədə olan viza asanlaşdırma sazişi çoxsaylı giriş vizalarının verilməsini və rüsumların azaldılmasını təmin edib. Gələcəkdə Şengen zonasına vizasız giriş imkanı Azərbaycan vətəndaşları üçün yeni perspektivlər aça bilər.

“Henley Passport Index”ə görə, Azərbaycan pasportu 2024-cü ildə 72-ci yerdə qərarlaşıb və 73 ölkəyə vizasız və ya sərhəddə viza ilə giriş imkanı təmin edir. Bu göstərici ölkənin beynəlxalq aləmdəki mövqeyinin gücləndiyini göstərir.

Nəticə

Azərbaycan vətəndaşları üçün vizasız gediş-gəliş rejimi MDB ölkələrindən tutmuş Asiya və Avropa istiqamətlərinə qədər geniş coğrafiyanı əhatə edir. Rusiya, Türkiyə, Gürcüstan kimi qonşu ölkələrlə yanaşı, Qətər, Serbiya və Çin kimi dövlətlər də səyahətçilər üçün əlçatandır. Vizasız rejimin genişlənməsi Azərbaycanın xarici siyasət uğurlarını və vətəndaşların sərbəst səyahət imkanlarını artırır. Səyahətçilərə qaydaları diqqətlə öyrənmək və rəsmi mənbələrdən məlumat almaq tövsiyə olunur ki, bu da səyahətləri daha rahat və təhlükəsiz edəcək.