Kubra Məhərrəmova yazır...
Düzünü desəm, hər zaman Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) xilasedicilərinin düşdüyü vəziyyət gözümün qabağına gələndə ürəyim parçalanır. Demək olar ki, yay fəsli başlayandan bəri, hər gün dənizdə, kanalda, su hövzələrində boğulan adamların meyitlərini çıxarırlar.
Dünən yenə tükürpərdici hadisə yaşanıb. Axşam saatlarında Xəzər rayonunun Mərdəkan qəsəbəsi ərazisində ata üç övladı ilə birlikdə dənizə gedib. Ata ilə 10 yaşlı qızı suda boğulmaqdan xilas edilib, 21 yaşlı oğlu Raul Məmmədovun meyitini sudan çıxarılaraq aidiyyəti üzrə təhvil verilib. 19 yaşlı Zeynəb Məmmədzadənin isə axtarışları hazırda davam etdirilir. Bu, bir ailənin faciəsidir...
Ata öz əli ilə uşaqlarını sanki ölümə aparıb.
"Hadisə olanda olur", deyib üstündən keçə bilərdik, amma hadisə yerindən şahidlərin dedikləri adamı kədərləndirir.
Adamlar deyirlər ki, küləkli havada nəzarət güclü olmalıdır... Necə bəyəm, sahil xətti boyunca hər addımda polis və xilasedici məntəqələr quraşdırılmalıdır? Bu nəzarət nə olan şeydir? Bizim cəmiyyətimizə görə bu, necə olmalıdır?
51 yaşında adam üç uşağını da götürüb aparıb dənizə. Yəqin ki, havanın küləkli olduğunu görüb. Deməli ki, dəniz də dalğalı olub. O zaman, niyə özü də daxil olmaqla uşaqları ilə dənizə girib? Bəlkə təhdid edən olub? Başqa ağlıma heç nə gəlmir...
Süjetdəki şahid daha sonra əlavə edir ki, "dənizi də çəkin göstərin, dəniz dağılır!"
Bundan əvvəl isə dörd dost beləcə dəniz sularında həyatını itirmişdi. Onlardan geriyə isə taxta stolun üstündə yarımçıq yeməklər qalmışdı. Bu qəbildən olan hadisələrin emosional kəskinliyi odur ki, adamların heç bir fövqəladə hadisə zamanı həyatını itirməyib. Yəni zəlzələ, sel-daşqın, uçqun altında qalmayıb. Özləri özlərini ölümə təslim ediblər.
Gəlin məsələyə bir az da yuxarıdan baxaq.
Piyada bilir ki, qırmızı işıqda yolu keçsə, həyatı təhlükədə olacaq. Burada avtomobil günahkardırmı?
Siqaret çəkən adam da bilir ki, tütün xəstəliklər yaradır, burada həkim günahkardırmı?
Eləcə də adamlar küləkli, dalğalı havada dənizə girir, burada xilasedicilər günahkardırmı?
Təəssüflər olsun ki, bizim cəmiyyətdə nə baş verirsə-versin insanlar özlərindən başqa hamını və hər şeyi (canlı-cansız) günahkar hesab edirlər.
Bir düşünün, nə qədər adam sərxoş halda dənizə girir, nə qədər "üzə bilən" adam dənizə girir, nə qədəri "zarafat" adı ilə suyun altında bir-birinin ayağını çəkir.
Adamın yadına düşdükcə ağlamağı gəlir. Bizim cəmiyyətin nümayəndələri niyə bu qədər "inkişaf" etdilər?
Amma kimsə boğulanda nəsil-kök yığılıb tökülür FHN-in işçilərinin üstünə ki, tez tap ver ölüsünü-dirisini.
FHN-də isə bizim kimi ətdən-sümükdən olan adamlar çalışır. Təsəvvür edin ki, hər boğulan adamın axtarışı saatlarla, bəzən günlərlə davam edir. Xilasedicilər risk edərək suya girirlər. Əlverişsiz hava şəraitində öz həyatlarını təhlükəyə atırlar.
Eyni hadisələr hər yay təkrarlanır, eyni çağırışlar edilir. Media qurumlarında palaz-palaz yazılar verilir.
Heç kim dəniz sahilində basdırılmış "burada çimmək təhlükəlidir" nişanını, elanını belə oxumur. "Mənə heç nə olmaz" deyib, baş vururlar dənizə. Özü ilə dənizə hər şey - samovar, manqal, qarpız-yemiş, yemək-içmək daşıyan cəmiyyətimiz, dənizə gedəndə bir tək məsuliyyət daşımır. Ağır gəlir ona məsuliyyət daşımaq. Onu da atır FHN xilasedicilərinin üstünə.
Düşünürəm ki, küləkli hava şəraitində dənizə girib boğulan şəxslərin ailələri cərimələnsinlər. Bəlkə onda insanlar bu məsələyə bir az ciddi yanaşarlar. Deyirlər dəniz səhvləri bağışlamır. Bəlkə dəniz ağılsız addımları bağışlamır?
