Hər il aprelin 7-də dünyada Ümumdünya Sağlamlıq Günü kimi qeyd olunur. Bu tarix təsadüfi seçilməyib. Məhz 1948-ci ilin bu günündə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) yaradılıb və 1950-ci ildən etibarən bu gün qlobal səviyyədə qeyd olunmağa başlanıb.
Oxu.Az xəbər verir ki, bu gün artıq sadəcə təqvim hadisəsi deyil, bəşəriyyətin qarşısında duran səhiyyə problemlərinin miqyasını göstərən ciddi bir çağırış kimi qəbul edilir.
2026-cı ildə ÜST bu günü "Birlikdə sağlamlıq naminə: elmin yanında olun" şüarı ilə qeyd edir. Bu yanaşma səhiyyənin yalnız xəstəliklərin müalicəsi ilə məhdudlaşmadığını, əksinə, elmi əsaslı qərarların, ictimai etimadın və beynəlxalq əməkdaşlığın vacibliyini ön plana çıxarır. Müasir dövrdə sağlamlıq anlayışı daha geniş çərçivədə qiymətləndirilir və insan, heyvan və ekosistem sağlamlığını birləşdirən "One Health" yanaşması getdikcə daha çox əhəmiyyət qazanır.
Qlobal statistika isə vəziyyətin nə qədər mürəkkəb olduğunu açıq şəkildə ortaya qoyur. Bu gün dünyada təxminən 4.5 milyard insan əsas tibbi xidmətlərə tam çıxış əldə edə bilmir. Təxminən 2 milyard insan isə müalicə xərcləri səbəbi ilə yoxsulluq riski ilə üz-üzə qalır. Üstəlik, qeyri-infeksion xəstəliklər - ürək-damar problemləri, xərçəng və digər xroniki xəstəliklər - qlobal ölümlərin təxminən 74 faizini təşkil edir. Bu faktlar göstərir ki, səhiyyə sahəsindəki problemlər yalnız tibbi deyil, eyni zamanda, sosial və iqtisadi xarakter daşıyır.
Əsas problemlərdən biri səhiyyə xidmətlərinə çıxışın bərabər olmamasıdır. İnkişaf etmiş və inkişaf etməkdə olan ölkələr arasında, şəhər və kənd əraziləri arasında, eləcə də müxtəlif sosial təbəqələr arasında ciddi fərqlər qalmaqdadır. Halbuki müasir yanaşmaya görə, hər bir insan vaxtında və keyfiyyətli tibbi xidmət almalı, bunun üçün maliyyə çətinliyi yaşamamalıdır. Bu prinsip universal səhiyyə xidmətlərinin əsasını təşkil edir.
Bu gün sağlamlıq artıq yalnız xəstəxana və həkim məsələsi kimi qiymətləndirilmir. Təmiz hava, təhlükəsiz içməli su, keyfiyyətli qida, sosial rifah və həyat tərzi kimi faktorlar insanların sağlamlığına birbaşa təsir göstərir. Bu baxımdan Ümumdünya Sağlamlıq Günü təkcə səhiyyə işçiləri üçün deyil, bütün cəmiyyət üçün mühüm mesaj daşıyır.
Ümumi mənzərə isə onu göstərir ki, sağlamlıq hər kəsin fundamental hüququ olsa da, bu hüquq dünyada hələ də bərabər şəkildə təmin olunmur. Problemin miqyası qlobaldır və onun həlli də yalnız ortaq səylər, elmi yanaşma və beynəlxalq əməkdaşlıq sayəsində mümkün ola bilər. Bu günün əsas mesajı da məhz budur: sağlam cəmiyyət qurmaq üçün tibbi imkanlarla yanaşı, sosial ədalət də təmin edilməlidir.
