Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi: rolu, vəzifələri və sistemin modernləşdirilməsi

Əhalinin içməli su ilə təmin olunması, kənd təsərrüfatı torpaqlarının sabit suvarılması və hidroresursların səmərəli bölgüsü milli təhlükəsizliyin əsas prioritetləri sırasındadır. Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi bu strateji sahədə dövlət siyasətini, hüquqi tənzimləməni və operativ idarəetməni birləşdirən mərkəzi icra hakimiyyəti orqanı kimi çıxış edir.

Təyinatı və strateji rolu

Agentlik su təsərrüfatının idarə olunmasının tam dövriyyəsini — suyun təbii mənbələrdən götürülməsindən, təmizlənməsindən və nəqlindən tutmuş son istehlakçıya çatdırılmasına və tullantı sularının təkrar emalınadək təşkil olunmasına cavabdehdir. Qlobal iqlim dəyişikliyi, трансsərhəd çayların axınının azalması, eləcə də sənaye və kənd təsərrüfatının artan tələbatı şəraitində idarəetmənin mərkəzləşdirilməsi zəruri bir addıma çevrilmişdir.

Qurumun əsas missiyası su itkilərinin minimuma endirilməsi, hidrotexniki qurğuların modernləşdirilməsi, suvarılan ərazilərin genişləndirilməsi və əhalinin keyfiyyətli içməli su ilə təmin edilməsidir.

Əsas funksiyaları və fəaliyyət istiqamətləri

Təşkilatın fəaliyyəti dövlət əhəmiyyətli geniş spektrli vəzifələri əhatə edir:

- Resursların monitorinqi və uçotu: Yerüstü və yeraltı suların vəziyyətinə müntəzəm nəzarət, o cümlədən hidroloji tədqiqatlar və su kadastrının aparılması.

- İnfrastrukturun istismarı: Su anbarları, bəndlər, magistral kanallar, su kəməri şəbəkələri və təmizləyici qurğuların saxlanılması və təmiri.

- Meliorasiya və irriqasiya: Süni suvarma sistemlərinin və kollektor-drenaj şəbəkələrinin inkişafı hesabına torpaqların məhsuldarlığının artırılması.

- Ekosistemlərin mühafizəsi: Su obyektlərinin sanitariya mühafizə zonalarında sanitariya normalarına riayət olunmasına nəzarət və hidroresursların çirklənməsinin qarşısının alınması.

Strukturu və institusional bazası

Qarşıya qoyulmuş vəzifələrin səmərəli həlli üçün Agentliyin strukturuna bir sıra ixtisaslaşdırılmış xidmətlər, elmi-tədqiqat institutları və regional bölmələr daxildir. Bunların arasında suların istifadəsinə və mühafizəsinə dövlət nəzarəti xidmətləri, iri şəhərlərin su təchizatı birlikləri, habelə regional meliorasiya xidmətləri xüsusi fərqlənir.

Layihələrin elmi müşayiətini hidrotexniki komplekslərin layihələndirilməsi və sudan dayanıqlı kullanım üsullarının tədqiqi ilə məşğul olan profil institutları təmin edir.

Rəqəmsallaşdırma və müasir texnologiyalar

Qurum aktiv şəkildə innovativ rəqəmsal həlləri tətbiq edir. Təcrübəyə hidroqrafik şəbəkənin elektron xəritələri, avtomatlaşdırılmış uçot sistemləri, intellektual sayğaclar və bəndlərin, kanalların vəziyyətinə məsafədən monitorinq texnologiyaları daxil edilir.

Xüsusi diqqət əhali üçün interaktiv dövlət xidmətlərinin inteqrasiyasına yönəldilir. İstehlakçılar onlayn rejimdə sayğac göstəricilərini ötürə, şəbəkələrə qoşulmaq üçün müraciət edə, borcları yoxlaya və texniki şərtləri sorğulaya bilərlər.

İnkişaf perspektivləri

Qarabağ və Şərqi Zəngəzur regionlarında su infrastrukturunun inkişafı, yeni su anbarlarının tikintisi və mövcud magistral xətlərin yenidən qurulması ölkənin dayanıqlı iqtisadi artımı üçün etibarlı bünövrə yaradır. Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi sudan qənaətlə kullanım prinsiplərinin tətbiqi və su sektorunun müasir ekoloji çağırışlara uyğunlaşdırılması istiqamətində işini davam etdirir.