"Dəmirli Filiz Emalı Kompleksi" teqi üzrə xəbərlər
"Dəmirli" Filiz Emalı Kompleksi — Azərbaycanın Qarabağ iqtisadi rayonunda, Ağdərə rayonunun Canıyataq kəndində yerləşən müasir mis filizi hasilatı və zənginləşdirilməsi müəssisəsidir. Bu, London birjasında qeydiyyatdan keçmiş Anglo Asian Mining Plc şirkətinin (AAZ) Gədəbəkdən sonra ikinci yeni istehsal aktividir.
Əsas xüsusiyyətlər
- Yataq: Dəmirli — açıq üsulla (kariyer) hasilat olunan mis-qızıl yatağıdır. Ehtiyatlar mis konsentratı istehsalına, qızıl və gümüşün əlavə çıxarılmasına imkan verir.
- Məhsuldarlıq: İllik 6 milyon ton filiz emalı gücünə malik flotasion fabriki. 2025-ci il üçün proqnoz — təxminən 4 000 ton mis konsentratı. 2026-cı ildən etibarən 15 000 ton konsentrata qədər artım gözlənilir.
- İşə salınma: Komissiya və ilk hasilat 2025-ci ilin iyun–iyul aylarında başlanıb. İlk konsentrat partiyası noyabr 2025-ci ildə yola salınıb (2 055 ton, içində 351 ton mis).
- Sahib və operator: Anglo Asian Mining vasitəsilə qız övladı Azerbaijan International Mining Company (AIMC). Dəmirli kontraktı ərazisinin sahəsi — 76,8 km² (Qızılbulaq yatağı ilə həmsərhəddir).
- İnfrastruktur: Milli şəbəkədən elektrik enerjisi, yerli mənbələrdən su təchizatı. Müasir flotasion emal kompleksi tikilib.
2025–2026-cı illərin əsas hadisələri
- İyul 2025: İstehsalatın rəsmi başlanması. Təxminən 150 yeni işçi işə götürülüb + 50 təcrübəli əməkdaş digər obyektlərdən köçürülüb.
- Oktyabr 2025: Emal zavodunun operator icarəsi başlayıb.
- Noyabr 2025: Trafigura qlobal treyderi ilə konsentrat satış müqaviləsi imzalanıb (Azərbaycan hökuməti tərəfindən təsdiqlənib). İlk partiya 17–30 noyabr 2025-ci ildə yola salınıb.
- 13 yanvar 2026: Prezident İlham Əliyev Canıyataq kəndində kompleksi ziyarət edib, fəaliyyət və istehsal prosesləri ilə tanış olub. Bu, obyektin işə salınmasından sonra dövlət başçısının ilk səfəri olub.
"Dəmirli" Filiz Emalı Kompleksi layihəsi Anglo Asian-ın orta səviyyəli mis istehsalçısına (mid-tier copper producer) çevrilmə strategiyasının bir hissəsidir. Şirkət Qarabağ regionunda (o cümlədən Qızılbulaq) genişlənməni planlaşdırır.
İqtisadiyyat üçün əhəmiyyəti
- Qarabağda yüzlərlə yeni iş yeri yaradılması.
- Mis ixracının artması (əsas alıcı — Trafigura).
- Azad edilmiş ərazilərin bərpası və inkişafına töhfə.
Kompleks ekoloji tələblərə tam cavab verir (ətraf mühitə təsir qiymətləndirməsi — ESIA aparılıb). Bu, azad edilmiş torpaqlarda dağ-mədən sənayesinin dirçəlişinin simvollarından biridir.
