Dünya İqtisadi Forumu (WEF, Davos forumu)

Dünya İqtisadi Forumu (DİF) — baş qərargahı Cenevrədə yerləşən, lakin ən çox İsveçrənin Davos dağ-xizək kurortundakı illik toplantıları ilə tanınan beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatıdır. Bu, dünya siyasi liderlərinin, nəhəng korporasiya rəhbərlərinin, aparıcı mütəfəkkirlərin və jurnalistlərin müasir dövrün ən aktual problemlərini müzakirə etdiyi unikal platformadır.

Yaradılma tarixi: menecmentdən geosiyasətə

Forum 1971-ci ildə Cenevrə Universitetinin professoru Klaus Şvab tərəfindən təsis edilib. Əvvəlcə "Avropa Menecment Forumu" adlanan təşkilatın məqsədi Amerika idarəetmə təcrübəsini Avropa biznesinə tətbiq etmək idi.

• Transformasiya: 1987-ci ildə təşkilat indiki adını — "World Economic Forum" (WEF) aldı və gündəliyi korporativ məsələlərdən qlobal münaqişələrin həlli və makroiqtisadi çağırışlara qədər genişləndi.

Format və "Davos Ruhu"

DİF-in əsas missiyası "Dünyanın vəziyyətini yaxşılaşdırmaq öhdəliyi" (Committed to improving the state of the world) kimi formalaşdırılıb. Tədbir ənənəvi olaraq yanvar ayında keçirilir.
Forumun özəlliyi qeyri-rəsmi mühitdir. "Davos Ruhu" nəzərdə tutur ki, münaqişə tərəfləri artıq protokol olmadan bir masa arxasında əyləşə bilərlər. Məhz burada müxtəlif illərdə tarixi sənədlər imzalanıb, məsələn, 1988-ci ildə Türkiyə ilə Yunanıstan arasında bəyannamə və ya Almaniyanın birləşməsi üzrə ilk görüşlər.

Əsas mövzular və 4-cü sənaye inqilabı

Davos gündəliyi qarşıdakı il üçün trendləri formalaşdırır. Əsas istiqamətlər:

1. Qloballaşma 4.0: Dünya iqtisadiyyatının yeni reallıqlara uyğunlaşması.

2. Ekologiya: İqlim dəyişikliyi, "yaşıl" enerji və dekarbonizasiya.

3. Texnologiyalar: Klaus Şvab "Dördüncü sənaye inqilabı" (Süni intellekt, blokçeyn, bioühəndislik) termininin ideoloqudur.

Azərbaycan Davosda

Azərbaycan üçün Davos Forumu strateji əhəmiyyətli platformadır. Prezident İlham Əliyev mütəmadi olaraq sessiyalarda iştirak edir, dövlət başçıları və enerji nəhənglərinin CEO-ları ilə görüşlər keçirir. Bakı üçün əsas müzakirə mövzuları — ölkənin Avropanın enerji təhlükəsizliyindəki rolu, Orta Dəhlizin (Middle Corridor) inkişafı və qeyri-neft sektoruna investisiyaların cəlb edilməsidir.

Tənqid və təsir

DİF tez-tez elitarlığa görə tənqid olunur. "Davos adamı" (Davos Man) termini reallıqdan uzaq düşmüş qlobal elitanı ifadə etmək üçün istifadə olunur. Buna baxmayaraq, forum özəl kapitalın ümumi vəzifələrin həlli üçün dövlət hakimiyyəti ilə görüşdüyü dünyanın ən nüfuzlu müstəqil platforması olaraq qalır.