Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi: Məqsəd və Fəaliyyət

Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi ölkənin yanacaq-energetika kompleksində dövlət siyasətini formalaşdıran və tənzimləyən mərkəzi icra hakimiyyəti orqanıdır. Nazirlik elektrik və istilik enerjisi, neft-qaz hasilatı, təchizatı, enerji səmərəliliyi və bərpa olunan enerji mənbələri sahələrində fəaliyyəti əlaqələndirir. Onun əsas məqsədi enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, resurslardan səmərəli istifadə və sektorun davamlı inkişafıdır.

Nazirliyin yaranma tarixi

Nazirliyin tarixi 2001-ci ildən başlayır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 aprel 2001-ci il tarixli 458 nömrəli Fərmanı ilə Yanacaq və Energetika Nazirliyi yaradılmışdır. 2004-cü ildə bu qurum Sənaye və Energetika Nazirliyinə çevrilmişdir. 22 oktyabr 2013-cü ildə Prezidentin 3 saylı Sərəncamı ilə Sənaye və Energetika Nazirliyi ləğv edilmiş və onun əsasında indiki Energetika Nazirliyi təsis olunmuşdur. Nazirliyin Əsasnaməsi 11 aprel 2014-cü il tarixli 149 nömrəli Fərmanla təsdiq edilmişdir. Bu dəyişikliklər enerji sektorunun daha fokuslanmış idarəetməsinə imkan yaratmışdır.

Əsas vəzifələr və funksiyalar

Nazirlik enerji resurslarının kəşfiyyatı, hasilatı, emalı, nəqli və istehlakı ilə bağlı dövlət proqramlarının hazırlanmasında iştirak edir. Enerji səmərəliliyinin artırılması, texnoloji itkilərin azaldılması və ətraf mühitin qorunması istiqamətində tədbirlər həyata keçirir. Beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində müqavilələrin icrasını təmin edir, investisiyaların cəlb edilməsinə dəstək göstərir. Elektrik enerjisi istehsalı, qaz təchizatı və neft-qaz sənayesinin tənzimlənməsi onun səlahiyyətlərinə daxildir. Nazirlik həmçinin enerji bazarının liberallaşdırılması və rəqabət mühitinin formalaşdırılması üzrə işlər aparır.

Struktur və tabeliyindəki qurumlar

Nazirliyə nazir rəhbərlik edir. Aparat bir sıra şöbələrdən ibarətdir: neft-qaz, elektrik və istilik enerjisi, enerji səmərəliliyi, beynəlxalq əməkdaşlıq, iqtisadiyyat və digərləri. Tabeliyində iki mühüm qurum fəaliyyət göstərir. Enerji Məsələlərini Tənzimləmə Agentliyi 2017-ci ildə yaradılmışdır və elektrik, istilik enerjisi və qaz təchizatı sahələrində münasibətləri tənzimləyir. Bərpa Olunan Enerji Mənbələri Dövlət Agentliyi isə 2020-ci ildə təsis olunmuşdur. Bu agentlik bərpa olunan enerji potensialından istifadəni təşkil edir və 2030-cu ilədək elektrik enerjisi qoyuluş gücündə bərpa olunan mənbələrin payını 30 faizə çatdırmaq hədəfini irəli sürür. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin “Yaşıl Enerji Zonası”na çevrilməsi də prioritet istiqamətlərdəndir.

Müasir prioritetlər

Son illərdə nazirlik bərpa olunan enerji layihələrinə, enerji səmərəliliyi proqramlarına və infrastrukturun modernləşdirilməsinə xüsusi diqqət yetirir. Yeni elektrik stansiyalarının istismara verilməsi, yaşıl enerji dəhlizlərinin inkişafı və beynəlxalq tərəfdaşlıqlar sektorun şaxələndirilməsinə töhfə verir. Nazirlik vətəndaş müraciətlərinin qəbulu üçün qaynar xətt və çağrı mərkəzi xidmətlərini təşkil edir.

Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi ölkənin enerji müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi və qlobal enerji keçidinə inteqrasiyası yolunda əsas rol oynayır. Onun fəaliyyəti iqtisadi inkişafın və əhalinin enerji təchizatının etibarlılığını təmin edir.