Kir Starmer

Kir Starmer - britaniyalı siyasətçi və hüquqşünas, 5 iyul 2024-cü ildən 22 iyun 2026-cı ilə qədər Böyük Britaniyanın Baş naziri və Leyboristlər Partiyasının lideri olmuşdur. Onun hüquq karyerasından siyasətə uzanan yolu və 2025-ci ildə Ukraynaya sülhməramlı qüvvələrin göndərilməsinin müzakirəsi kimi cəsarətli xarici siyasət addımları onu dünya arenasının əsas fiqurlarından birinə çevirdi.

Erkən illəri və təhsili

Kir Rodni Starmer 2 sentyabr 1962-ci ildə Londonun Sautuark rayonunda, fəhlə ailəsində anadan olub. Atası Rodni alətçi, anası Cozefin isə xroniki revmatoid artritdən əziyyət çəkən tibb bacısı idi. Kir adı ona Leyboristlər Partiyasının ilk lideri Kir Hardinin şərəfinə qoyulub. Uşaqlığını Surrey qraflığının Oksted şəhərciyində, öyrənmə çətinliyi olan əkiz qardaşı Nik ilə eyni otağı bölüşərək keçirib. 1974-cü ildə Starmer "Reigate Grammar" məktəbinə daxil olub və orada "Guildhall" Musiqi Məktəbində fleyta çalmağı öyrənib. 1985-ci ildə Lids Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib, 1986-cı ildə isə Oksfordda mülki hüquq üzrə magistr dərəcəsi alıb. Tələbəlik illərində Leyboristlər Partiyasının gənclər təşkilatına qoşulub.

Hüquqi və siyasi karyerası

Starmer karyerasına cinayət işləri və insan hüquqları üzrə vəkil kimi başlayıb. 2008-ci ildən 2013-cü ilə qədər o, Kral Prokurorluq Xidmətinin direktoru olub və burada məhkəmələrdə elektron iş aparma sistemləri də daxil olmaqla rəqəmsallaşmanı tətbiq edib. Lakin o, 2009-cu ildə Cimmi Sevilin işi üzrə ittiham irəli sürməmək qərarına görə tənqid olunub; sonradan məlum olub ki, bu qərar barədə ona məruzə edilməyib.

2015-ci ildə Starmer Holborn və Sent-Pankras dairəsindən parlamentin üzvü seçilib. 2020-ci ildə, 2019-cu il seçkilərindəki məğlubiyyətdən sonra Ceremi Korbinin yerinə Leyboristlər Partiyasının rəhbəri olub. 2020-ci ilin aprelində 56,2% səslə partiya lideri seçkilərində qalib gəlib. 2024-cü il ümumi seçkilərində leyboristlər 412 yer qazanıb və Starmer Kral III Çarlzdan mandat alaraq Baş nazir olub.

Starmer 2025-ci ildə və onun siyasəti

2025-ci ildə Starmer həm daxili, həm də xarici siyasətdə mübahisəli fiqura çevrildi. Daxili siyasətdə o, səhiyyə islahatları, dəmir yollarının milliləşdirilməsi və enerji qiymətlərinin sabitləşdirilməsinə diqqət yetirirdi. Lakin "Reform UK" partiyasının yerli seçkilərdəki uğuru və daxili problemlərə kifayət qədər diqqət yetirməmək ittihamları hətta partiya yoldaşları arasında da tənqidlərə səbəb oldu.

Xarici siyasətdə Starmer Ukraynanı fəal şəkildə dəstəkləyir. 2025-ci ilin yanvarında o, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə "yüzillik tərəfdaşlıq" haqqında saziş imzalayıb və Fransa Prezidenti Emmanuel Makron ilə sülhməramlı qüvvələrin göndərilməsi ideyasını müzakirə edib. Lakin Britaniya ordusunun məhdud resursları bu planın tənqid olunmasına yol açdı. Bundan əlavə, London polisi Starmerin evinin yaxınlığında şübhəli yandırma hadisələrini araşdırır; şübhəlilərdən birinin ukraynalı olması müxtəlif fərziyyələrə səbəb olub.

Starmerin Rusiyanı "nəslin təhdidi" adlandıran kəskin bəyanatları həm Böyük Britaniyada, həm də xaricdə reaksiyalar doğurdu. Britaniyanın "Heritage" partiyasının lideri Devid Kertin Starmerin Ukrayna siyasətini "Britaniya vətəndaşlarına hücum" adlandırıb.

Şəxsi həyatı

Starmer polyak-yəhudi mənşəli Viktoriya ilə evlidir, cütlüyün iki övladı var. Ailə Londonda, dəyəri 1,75 milyon funt-sterlinq olan evdə yaşayır. Starmer ateist olsa da, ailəsi ilə birlikdə liberal sinaqoqa gedir.

Nəticə

Buna baxmayaraq, Kir Starmerin Dauninq-stritdəki fəaliyyəti ciddi çağırışlarla - uzun sürən yaşayış dəyəri böhranı, reytinqlərin düşməsi və partiyadaxili ixtilaflarla üzləşdi. 2026-cı ilin yayında partiya yoldaşlarının təzyiqi və nazirlər kabinetindəki istefa dalğası kritik həddə çatdı. 22 iyun 2026-cı ildə Kir Starmer rəsmən Baş nazir və partiya lideri vəzifələrindən getmək qərarını elan edərək Böyük Britaniyanın yeni hökumət başçısının seçilməsi prosesinə start verdi.