Mette Frederiksenin həyatı və siyasi yolu

Mette Frederiksen 1977-ci il noyabrın 19-da Danimarkanın Aalborq şəhərində anadan olub. O, ölkənin ən gənc yaşda Baş nazir vəzifəsinə gələn siyasətçilərindən biri olub. Frederiksen 2001-ci ildən Folketinqin (Danimarka parlamentinin) üzvüdür və siyasi karyerasına gənc yaşlarından başlayıb. 2011–2014-cü illərdə Məşğulluq naziri, 2014–2015-ci illərdə isə Ədliyyə naziri vəzifələrini icra edib.

Sosial Demokratlar Partiyasının lideri

2015-ci ilin iyun ayından Mette Frederiksen Danimarkanın Sosial Demokratlar Partiyasına rəhbərlik edir. Onun rəhbərliyi altında partiya ənənəvi sosial-demokratik dəyərləri miqrasiya siyasətinə daha sərt yanaşma ilə birləşdirən yeni siyasi xətt formalaşdırıb. Bu strategiya partiyaya həm ənənəvi seçicilərini saxlamağa, həm də mərkəzçi seçicilərin bir hissəsini cəlb etməyə imkan verib.

Baş nazir vəzifəsində — üç dəfə etimad

Frederiksen ilk dəfə 2019-cu il iyunun 27-də Baş nazir postuna gəlib. Onun birinci hökuməti Danimarkada COVID-19 pandemiyası dövründə mürəkkəb qərarlar qəbul etmək məcburiyyətində qalıb, o cümlədən "Mink" böhranı zamanı ölkədə minklərin kütləvi məhv edilməsi qərarı ictimai müzakirələrə səbəb olub, baxmayaraq ki, sonradan Frederiksen ictimaiyyəti qəsdən yanlış məlumatlandırmaqda təqsirli bilinməyib.

2022-ci ilin noyabrında keçirilən növbədənkənar seçkilərdə Sosial Demokratlar Partiyası son 20 ilin ən yaxşı nəticəsini əldə edib və Frederiksen Venstre və Moderatlar partiyaları ilə mərkəzçi koalisiya hökuməti qurub, bununla da ikinci dəfə Baş nazir postunu saxlayıb.

2026-cı ilin martında keçirilən parlament seçkiləri Sosial Demokratlar üçün 1903-cü ildən bəri ən zəif nəticə ilə yadda qalsa da, partiya yenə də parlamentdə ən çox mandata sahib qüvvə olaraq qalıb. Uzun koalisiya danışıqlarından sonra Frederiksen 2026-cı il iyunun 1-də Sosialist Xalq Partiyası, Radikale Venstre və Moderatlar ilə azlıq koalisiyası quraraq üçüncü dəfə Baş nazir vəzifəsinə təyin olunub. Yeni koalisiya parlamentin 179 yerindən 82-sinə sahibdir.

Beynəlxalq arenada mövqeyi

Mette Frederiksen son illərdə beynəlxalq siyasətdə, xüsusən Ukraynaya dəstək məsələsində fəal mövqe nümayiş etdirib və Danimarkanı NATO müttəfiqləri arasında hərbi və maliyyə yardımının artırılmasını dəstəkləyən ölkələrdən birinə çevirib. Eyni zamanda, ABŞ prezidenti Donald Trampın Qrenlandiyanı ilhaq etmək istəyi ilə bağlı çıxışlarına qarşı Danimarkanın suverenliyini qətiyyətlə müdafiə etməsi onun 2026-cı il seçkiləri ərəfəsində ictimai dəstəyinin artmasına təsir edən amillərdən biri kimi qeyd olunub.

Nəticə

Mette Frederiksen müasir Danimarka siyasətinin ən nüfuzlu simalarından biridir. O, həm daxili siyasətdə sabitliyi qoruyan, həm də beynəlxalq səhnədə Danimarkanın maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edən lider kimi tanınır. Üçüncü dəfə Baş nazir postuna gəlməsi onun ölkə daxilində davam edən siyasi nüfuzunun göstəricisi hesab olunur.